|
کرزی؛ ولې لوېدیځوال په پاکستان کې د تروریستانو اډو ته څه نه وايي
کرزي نن(پنجشنبه)په کابل کې یوې خبري غونډې ته وویل :«د تروریزم پرضد جګړه د افغانستان په کلیو او کورونو کې نشته بلکې له افغانستانه دباندې ده چې پناه ځایونه، روزنځایونه اود پیسو د راټولولوسرچینې یې هلته موجودې دي.»
کرزي وویل که لوېدیځوال وغواړي کولی شي پردغو اډو او مرکزونو برید وکړي او له منځه یې یوسي خو دا موږ ته د پوښتنې وړ ده چې دوی ولې دا کار نه کوي.
ده همداراز وویل:«دا بېله پوښتنه ده چې افغانستان دا وس لري چې دا اډې له منځه وړلی شي یا یې نه شي خوزموږ متحدان یقیناً دا توان لري مګر پوښتنه دا ده چې دوی دا کار ولې نه کوي؟
دا د ویکي لیکس ویبپاڼې له لوري د افغانستان د جګړې په باب او له طالبانو سره د پاکستان د ملاتړ د اسنادو له افشا کېدو وروسته د ولسمشرکرزي لومړنی عکس العمل دی .
د پاکستان ترټولو نژدې دوست هیواد بریتانیا او یوشمېر نورو لوېدیځو هیوادونو هم د دغو اسنادو له افشا کېدو وروسته له پاکستانه غوښتي دي چې دوه مخې پالیسي پای ته ورسوي خو د امریکا ولسمشرویلي چې د ویکي لیکس له لوري په افشا شویو اسنادو کې نوې خبره نشته او څه چې هلته په ډاګه شوي پخوا بیا بیا ویل شوي دي.
مقام پيشين "آي اس آي" دست به افشاگري ميزند؟ طالبان در بدل رهايي اين دو مقام سابق "آي اس آي" خواستار رهايي چند تن از رهبران طالبان که در زندانهاي حکومت پاکستان به سر مي برند شدند. پس از اين که حکومت پاکستان به خواست طالبان جواب مثبت نداد، خوالد خواجه کشته شد. به گفته تحليلگران، کرنيل امام در گذشته آشکارا خود را مربي ملا محمد عمر رهبر طالبان مي خواند. اين مقام سابق استخبارات پاکستان در يک تصوير ويديويي که به تازگي منتشر شده، به دولت پاکستان هشدار مي دهد که اگر براي آزادي او خواست طالبان را قبول نکند، تمام راز ها و پلان هاي مقام هاي پاکستاني را افشا مي کند. اختلاف نظر يا تلاش براي امتیازگيري؟ داکتر آصف بکتاش، تحليلگر مسايل سياسي مي گويد، طالبان در "چنگال" سازمان استخبارات پاکستان هستند: "آنها هيچ نوع اراده مستقل ندارند و تصاميم شان را بايد استخبارات پاکستان بگيرد." اما با وجود اين چگونه طالبان اعضاي سابق اين سازمان را اسير مي گيرند؟ آقاي بکتاش مي افزايد سازمان استخبارات پاکستان هر گاهي که بخواهد بعضي از اعضاي خود را به صورت غيرمستقيم از بين مي برد. او ميگويد: "اينها بازيهاي استخباراتي هستند. به اين معنا که اين برادر بر سر چه موضوعي با استخبارات پاکستان جنجال پيدا کرده که امروز در چنگ طالبان به سر مي برد؟ طالبان در واقع حربهاي است در دست "آي اس آي" و هر کسي را که بخواهد توسط طالبان از بين برده مي تواند." موسي فريور، استاد پوهنتون کابل و تحليلگر مسايل سياسي مي گويد، نشر ويديوي کرنيل امام نشان مي دهد که برخي از حلقات طالبان از کنترول "آي اس آي" خارج شده است يا اين که طالبان در صدد امتيازگيري هستند، خصوصا در شرايطي که بعد از افشا شدن اسناد محرمانه، حمايت "آي اس آي" از طالبان بيشتر مورد توجه قرار گرفته است. فريور ميگويد: "چيزي که مود روز شده اين است که طالبان حالا تقريبا از مهار "آي اس آي" خارج شده اند. شايد طالبان خواسته باشند تا با پخش اين ويديو امتيازات بيشتري از دستگاه استخبارات پاکستان به دست بياورند و اگر اين هدف نمي بود اين اسناد به دسترس رسانهها قرار نميگرفت." اين مقام پيشين استخبارات پاکستان در حالي در مورد افشاي راز هاي دولت پاکستان هشدار ميدهد که هنوز بحث افشاي بيش از 90 هزار سند جنگ امريکا در افغانستان، موضوع داغ رسانههاي ملي و بين المللي است.
کرزي: چرا متحدان ما عليه پاکستان اقدام نميکند؟ حامد کرزي، رييس جمهور افغانستان، به دنبال افشاي اسناد محرمانه ايالات متحده امريکا در جنگ افغانستان، گفت متحدان غربي اش توانايي ضربه زدن پايگاه هاي طالبان در پاکستان را داشتند حکومت افغانستان همواره گفته است پناه گاه ها و آموزش گاههاي تروريسم در بيرون از خاک افغانستان هستند. اسناد افشا شده توسط ويکي ليکس که حمايت سازمان استخبارات پاکستان (آي اس آي) از طالبان را نشان مي دهد، اين موضع افغانستان را تقويت کرد. وقتي از حامد کرزي در مورد حمايت پاکستان از طالبان سوال شد، گفت: "اين سوال متفاوتي است که آيا افغانستان اين توانايي را دارد که با اين مساله درگير شود." او افزود: "اما متحدان ما اين توانايي را دارند. حالا سوال اين است که چرا آن ها اقدام نمي کنند؟" اسناد افشا شده حاکي است که اعضاي پيشين و کنوني سازمان استخبارات پاکستان فعالانه با طالبان همکاري کرده و حتا در جلسه هاي تصميم گيري آن ها اشتراک داشته اند. تهديد خبرچين ها در همين حال، سازمان ويکي ليکس به دليل افشاي بيش از 90.000 سند محرمانه ارتش امريکا در جنگ افغانستان، مورد انتقاد مقام هاي امريکايي قرار گرفته است. مقامهاي امريکايي گفتند که افشاي اين سندها، زندگي مردم امريکا و متحدين اين کشور را با تهديد مواجه مي کند و افشاي آن را غيرمسوولانه خواندند. در تازه ترين عکس العمل ها، وزارت دفاع امريکا، پنتاگون روز چهارشنبه گفت که افشاي نام خبرچين هاي افغان در اسناد افشا شده توسط ويکي ليکس، زندگي آنها را به خطر مياندازد. کلونيل ديويد لاپن، سخنگوي پنتاگون گفت: "حداقل يک نفري که نام اش در اين اسناد ديده مي شود، به مقامهاي امريکايي در افغانستان شکايت کرده است." او افزود: "هر کسي که ناماش در اين اسناد ديده مي شود، بالقوه با خطر مواجه است." حامد کرزي نيز گفت که انتشار نام افرادي در اين اسناد که با نيرو هاي بين المللي همکاري کرده اند، "تکان دهنده" و "غيرمسوولانه است." دفاع ويکيليکس سازمان ويکيليکس، در پاسخ به اين انتقاد ها از افشاي اين اسناد محرمانه دفاع کرد. جوليان اسنج، تمويل کننده سازمان ويکيليکس روز پنج شنبه به روزنامه بريتانيايي تايمز گفت، اين "بسيار مهم" بود که اسناد به دست رس مردم قرار مي گرفت. او گفت پيش از انتشار اين اسناد، ايالات متحده امريکا از پاسخ دادن به درخواست هايش براي کاهش تهديد هايي که متوجه خبرچينها مي شود، کوتاهي کرده است. جوليان اسنج افزود: "هيچ کسي متضرر نشده است، اما اگر فردي آسيب ببيند، البته که مايه تاسف عميق است- هدف ما عدالت و انصاف براي مردم بي گناه است، اين که ضرري به آن ها نرسد." او گفت هر سندي که "به صورت واضح مردم بي گناه را با خطر مواجه کند"، به مجموعه 15000 سندي علاوه مي شود که نشر نگرديده اند.
مطبوعاتو ته کتنه / کابل ورځپاڼې پنجشنبې دزمري ۱۷ مه راه نجات: راه نجات ورځپاڼې په پاكستان كې دتروريستي فعاليتونو په اړه يو مطلب خپور كړى او په خپل لومړي مخ كې يې په غټوټكو كې ليكلي چې پاكستان بايد افغانستان ته د تروريستانو صادرول بند كړي. ورځپاڼې ويلي چې د بريتانيې صدراعظم ډيويډ كامرون پاكستان ته جدي خبردارى وركړى چې بايد د تروريستانو په وړاندې جدي اقدامات وكړي.
ورځپاڼې په دې اړه هم يومطلب خپوركړى چې چې افغان حكومت بايد تردوه زره څوارلسم ميلادي كاله پورې له نړېوالوځواكونوڅخه دامنيت ساتنې دمسووليت منلو لپاره ځان برابركړي. دې ورځپاڼې ليكلي چې په دې لړكې دافغان ځواكونو روزنې او تجهيز ته بايد جدي پاملرنه وشي. دمقالې دليكوال په باور يوازې دافغان ځواكونو دشمېرله زياتوالي سره نه شي كېداى چې ټولې ستونزې حل شي بلكه بايد ددغو ځواكونو دكيفيت مسالې ته لومړيتوب وركړى شي. هېواد: هېواد دولتي ورځپانې په خپلې سرمقالې كې ليكلي چې يوه ورځ به هرومرو بهرني ځواكونه له دې هېواد څخه ووځي خو بايد له هغې مخكې په افغانستان كې دسولې او امنيت د ټينګښت لپاره لازمې هلې ځلې وشي. ورځپاڼې ليكلي چې په افغانستان كې دتل پاتې سولې لپاره بايد دپوځي برخو تر څنګ په افغانستان كې اقتصادې ودې ته هم پاملرنه وشي ترڅو خلك آرامه او هوسا ژوند ولري. ورځپاڼې ليكلي چې ولسمشركرزي دپاكستان له ولسمشر اصف علي زرداري سره په دې هېوا كې دمسافر وړونكې الوتكۍ دغورځېدو په اړه خبرې وكړې او په دې اړه يې ژور خفګان څرګند كړ. هېواد دكابل دنړېوال كنفرانس پريكړو ته هم اشاره كړې او ليكلي يې دي چې په دې كنفرانس كې افغان حكومت خلكو ته او نړېوالې ټولنې دافغان حكومت په وړاندې په خپلو ژمنو ټينګار وكړ. ويسا: ويسا ورځپاڼې په افغانستان او پاكستان كې دموجوده وضعې او دمحرمو استخباراتي اسنادو دخپرولو او دهغو داغيزو په اړه تبصره كړې، ورځپاڼې ليكلي چې افغان حكومت بايد دموجوده وضعې په رڼا كې له امريكا سره خبرې اترې وكړي. دې ورځپاڼې ليكلي چې بايد دافشا شوو اسنادو په اړه جدي څيړنې وشي چې ځانګړو امريكايي ځواكونو د ناسمو معلوماتو له مخې په افغانستان كې څومره قومي مشران وژلي دي. ويسا په بل ځاى كې دافغانستان دجنګ په اړه دپټو اسنادو خپرېدو ته په اشارې ليكلي چې دا جنګ بې مفهومه دى. دمقالې ليكوال وايي، چې هره ورځ دنوېو اسنادو له خپرېدو سره د افغانستان دروان جنګ په اړه نور مسايل څرګنديږي او دا ثابتيږي چې ګوندې دا جنګ بې مفهومه او بې ګټې دى. هشت صبح: هشت صبح ورځپاڼې د خپلې نن ورځې ګڼې په سرمقالې كې په سيمه كې دپاكستان دكړنو او له تروريستانو سره ددې هېواد دهمكارېو په اړه تبصره كړې، دسرمقالې ليكوال پوښتنه كړې چې آيا پاكستان به دسيمې لوبغاړى وي. هشت صبح ويلي چې كورنۍ ستونزې او اقتصادي فشارونه به پاكستان ديته اړ كړى چې نور خپل دوه ګونى رول او سياست هير كړي. ورځپاڼې په بل ځاى كې هم په افغانستان اوسيمه كې دتروريزم په وړاندې مبارزې ته پاملرنه كړې او د محرمو اسنادو خپرېدو ته يې په اشارې ليكلي چې افغانستان يوځل بيا دا فرصت پيدا كړى چې دتروريزم په وړاندې مبارزه بدله او لايې ګټوره كړي.
مطبوعاتو ته کتنه / نړېوالې ورځپاڼې پنجشنبې دجولاى ۲۹ مه وال سټريټ ژورنال: په امریکا کې خپریدونکي ورځپاڼې وال سټریټ ژورنال، په وروستۍ ګڼې کې دافغانستان دنهه کلنې جګړې په اړه یوه مقاله لیکلي او دپیل په کرښو کي یي راغلي: نهه کاله کیږي چې دامریکا متحده ایالات د افغانستان په جګړې کې ښکیل دي خو دهر آګاه انسان په ذهن کې چې دجګړې وضعه څیړي، دا پوښتنې پیدا کیږي: آیا امریکا په پاکستان باور کولاى شي؟ ایتلافي ځواکونه یا هېوادونه کولاى شي چې دافغانستان پولې ته نږدې دپاکستان په خاورې کې دوسله والو دپټېدو ځایونه بند او له منځه یوسي؟ او آیا پاکستان به په رښتیا هم په دې کار کې صادقانه همکاری وکړي؟ وال سټریټ ژورنال لیکي: په روانې اوونۍ کې دویکي لیکس موسسې دافغانستان دجګړې پټ اسرار افشا کړل او یو لړمهمې پوښتنې یي رامنځ ته کړي خو دا پوښتنې دپاکستان له پیچلې معما څخه زیاتې مهمې نه دي.
ورځپاڼه زیاتوي، که څه هم چې دولسمشر بارک اوباما ادارې دافغانستان دجګړې په اړه دپټو اسرارو افشا کول بې اهمیته بللي، خو دامریکا جګ پوړې چارواکي باورلري چې دوسله والو دپټېدو او امن ځایونو دبندولو په کارکې دپاکستان توان او ونډه دزیات اهمیت وړمسله ده. وال سټریټ ژورنال وړاندې لیکي: دسپینې ماڼۍ دملي امنیت مشاور جیمز جونز دسې شنبې په ورځ په یوې مرکې کې وویل، زموږ دبري ارزونې په کارکې دوسله والو دپټېدوځایونه لاهم دیوې مهمې اوغټې پوښتنې په توګه پاتې دي. وسله وال طالبان او ملګري یي له دغو ځایونو څخه د متحده ایالاتو دستراتیژۍ دبې اغیزه کولو په مقصد، دوسله والو دروزنې، استخدام او استخباراتي معلوماتو د راټولو لپاره کار اخلي. وال سټریټ ژورنال ورځپاڼه لیکي: دپاکستان استخباراتي اداره (ای اس اى) دطالبانو ملاتړ کوي، خوحکومتي چارواکي له طالبانو څخه دملاتړ خبره نه مني. دورځپاڼې په باور، طالبان، دپاکستان په خاورې کې له خپلو اډو څخه په اغیزمن او فعال ډول کاراخلي او حملې یي پراخې کړی دي. ترهغې چی دا حالت بدل نه شي دامریکا او افغانستان ټولې هلې ځلې ممکن له ناکامۍ سره مخامخ شي. نیویارک ټایمز: نیویارک ټایمز ورځپاڼې په وروستۍ ګڼې کې په کږلیچونو کې ورک او بې لارې - تر سرلیک لاندې یوه تحلیلي مقاله لیکلي او په یوې برخې کې لیکي، واشنګټن، پاکستان ته دمیلونونو ډالرو مرستې ورکړې خو په مقابل کې پاکستان امریکا له شانه په خنجر وهلى ده. دورځپاڼې په باور، پاکستان له یوې خوا ژمنه کوي چې دوسله والو به ضد جنګیږي خو په پټه بیا له هغو سره مرسته کوي، نیویارک ټایمز زیاتوي: موږ هغه کسان غولوي چې په دواړو خواو کې لوبه کوي. ورځپاڼه لیکي: دسپینې ماڼۍ ویاند، رابرت ګیبس دولسمشر بارک اوباما دتېرکال دا خبره یو ځل بیا تازه او تکرارکړه چې وایي، موږ نه شو کولاى او نه غواړو چې پاکستان ته سپین چک ورکړو. خو تېره اوونې، دامریکا دبهرنیو چارو وزیري هیلري کلنټن اسلام اباد ته د خپل سفرپه مهال پاکستان ته دپنځه سوو میلونوډالروښه غټ اوغوړ چک ورکړ.متحده ایالاتو په تېرو څوکلونوکې پاکستان ته دمیلیاردونو ډالرو مرستې ورکړي دي. نیویارک ټایمز ورځپاڼه د مقالې په وروستیو کرښو کې لیکي: هیلري کلنټن پاکستان ته دسفر په مهال ژمنه وکړه چې بې باورۍ او بدګمانۍ به له منځه وړي او ډېرداسې څه شته چې په ګډه یي باید تر لاسه کړي. دنیویارک ټایمز په باور، دا یو تریخ حقیقت دی چې طالبان کال په کال غښتلي کیږي او په داسې حالت کې به دسرتېرو زیاتیدل څه ګټه ولري؟
بررسی مطبوعات / جهان نیویارک تایمز: پاکستان ما را از پشت سر با خنجر زد وال ستریت ژورنال اوضاع و رویداد های افغانستان در اکثر روزنامه های معتبرغرب به طور گسترده انعکاس یافته، از جمله روزنامه وال ستریت ژورنال در ارتباط 9 سال جنگ در افغانستان مقاله تحلیلی نوشته ودر آغاز این مقاله می نویسد: مدت 9 سال است که ایالات متحدهء امریکا در افغانستان می جنگد. اما هر انسان اندیشمند که جنگ را دنبال می کند در ذهنش این موضوع خطور می کند که آیا امریکا بالای پاکستان می تواند اعتماد کند؟ آیا در این کشور آشفته، متحدین ما می توانند پناگاه های امن را در طول سرحدات افغانستان بیبیندند و از بین ببرند و آیا پاکستان واقعاً برای این موضوع تلاش دارد؟
روزنامه وال ستریت ژورنال می افزاید، فاش شدن قسمت زیاد اسناد مربوط به جنگ توسط سازمان «ویکی لیکس» در هفته جاری، یک سلسله سوال ها را به وجود می آورد، اما هیچ کدام این سوال ها، مهم تر از معمای پیچیدهء پاکستان نمی باشد. هر چند ادارهء رییس جمهور اوباما فاش شدن معلومات محرم را در مجموع کم اهمیت جلوه داد، اما مقامات بلندپایهء این اداره موافق هستند که توانایی پاکستان برای مسدود ساختن پناگاه ها، یک موضوع نهایت مهم می باشد. روزنامه در ادامه می نویسد، جیمز جونز مشاور امنیت ملی قصرسفید در مصاحبهء به روز سه شنبه گفت، در ارزیابی مربوط به درجه موفقیت ما، این پایگاه های امن به حیث یک سوال بزرگ هنوز باقی است. مشاور امنیت ملی قصرسفید افزود، طالبان و وابسته گان آنها از این پناگاه ها به منظور تشکل، تربیه، جمع آوری معلومات استخباراتی و مسلح ساختن افراد جهت تخریب کردن ستراتیژی ایالات متحدهء امریکا، استفاده می کنند. به نوشتهء روزنامه وال ستریت ژورنال، ادارهء استخبارات پاکستان از طالبان حمایت می کند، اما مقامات پاکستان کمک و حمایت ادارهء استخبارات شان را با طالبان رد می کنند، در حالیکه آنها ماهیت و اجزای معلومات سازمان «ویکی لیکس» را ملاحظه کردند. اما واقعیت امر این است که طالبان فعالیت های شان را موثرانه و فعالانه از پایگاه های شان در داخل خاک پاکستان ادامه داده و حملات شان را توسعه می دهند. بناءً تا زمانیکه این وضع تغییر نه کند، تلاش های ایالات متحدهء امریکا در افغانستان احتمالاً به ناکامی می انجامد. نیویارک تایمز روزنامهء دیگر چاپ امریکا نیویارک تایمز در شماره اخیر خود زیر عنوان «مفقود و منحرف در خم و پیچ » مقالهء تحلیلی نوشته و در یک بخش این مقاله می نویسد: واشنگتن ملیارد ها دالر به پاکستان کمک کرد، اما در عوض پاکستان ما را از پشت سر خنجر زد. از یک سو تعهد می کند که علیه شورشیان می جنگد، اما در خفا و پنهانی شورشیان را کمک می کند. روزنامهء نیویارک تایمز می نویسد، ما توسط اشخاصی فریب می خوریم که دوطرفه بازی می کنند. رابرت گیبس این گفته بارک اوباما را به خاطر می آورد که در سال گذشته گفته بود: «ما نمی توانیم و نمی خواهیم چک سفید به پاکستان بدهیم.» اما فقط هفته گذشته، هیلاری کلنتن وزیر خارجهء امریکا به پاکستان رفت تا یک چک آبدار را به پاکستان تسلیم بدهد، یعنی 500 ملیون دالر کمک به کشوری که یک ملیارد دالر کمک در طول یک دهه به دست آورده و در سال 2009 میلادی هفت و نیم ملیارد دالر دیگر به این کشور نیز تعهد شد. روزنامه نیویارک تایمز در اخیر این بخش مقاله می نویسد، خانم کلنتن در این سفر قول داد تا میراث بدگمانی و سوء ظن را دور کند و نشان بدهد که گویا این جا بسیار چیز ها است که می توان منحیث شریک و برای هدف مشترک به دست آورد. اما این یک واقعیت تلخ را منعکس می دهد و آن این که طالبان سال به سال قوی تر می شوند. برتانیې له هند سره دپراخو تجارتي اړیکو غوښتنه کړې
دبرتانې صدراعظم وویل چې هند ته زما دسفر هدف دادی چې دخلکو لپاره کار او روزگار راپیدا کړم او دهند دحکومت نه وغواړم چې دبانکي بیمې، وسلو جوړولو او حقوقي خدماتو په سکتورونو باندې گمرکي محصول او مالیه کمه کړي. دخپلې وینا نه وروسته هغه دیوې پوښتنې په ځواب کې وویل چې پاکستان باید افغانستان، هند او دنړۍ بل کوم هیواد ته تروزم صادر نه کړي او دیوه باثباته پیاوړي او دیموکراتیک پاکستان لپاره یې غږ وکړ. دبرتانیې دسوداگرئ وزیر وینس کېبل نن اعلان وکړ چې حکومت به برتانوي شرکوتونو ته اجازه ورکړي چې دهند دملکي ضرورتونو دپوره کولو لپاره دې اتومي تکنالوژۍ دغه هیواد ته انتقال کړي. دبرتانیې دصدراعظم سره په دې سفر کې شپږ وزیران او تاجران ملگري دي. هغه به دهند دصدراعظم او جمهور رئیسې سره هم ملاقات وکړي.
ایستادگی افغانستان بر طرح خروج قوای خارجی طی چهار سال آینده جنرال ظاهر عظیمى، سخنگوى وزارت دفاع افغانستان درین نشست خبرى مشترک تلاش میکرد که نگرانی هاى مردم را رفع نماید که از رهگذر آغاز خروج نیروهاى بین المللى و انتقال مسئولیت امنیتى از قواى بین المللى به نیروهاى امنیتى افغان وجود دارد. آقاى عظیمى ابراز داشت که انتقال مسئولیت امنیتى به قواى امنیتى افغان مطابق یک طرح سنجش شده به صورت تدریجى انجام میشود که در سال ٢٠١٤ به پایۀ تکمیل میرسد. به باور ظاهر عظیمى تعهدات استراتیژیک افغانستان با متحدین در جهت دفاع از استقلال و تمامیت ارضى افغانستان پا برجا بوده، هیچ نیرویى نمیتواند امنیت کشور را به چلنج بکشد. سخنگوى وزارت دفاع به ادامه افزود: ''من میخواهم به مردم افغانستان اطمینان بدهم که جاى هیچ تشویش وجود ندارد، در صورتى که سال ٢٠١١ خارج شدن قوا آغاز شود و در سال ٢٠١٤ هم انتقال مسوولیت امنیتى صورت بگیرد.'' عظیمى علاوه کرد که توافق افغانستان با جامعه بین المللى این بود که تا ماه عقرب سال روان تعداد نیرو هاى افغانستان به ١٣٤ هزار تن برسد و ما فعلاً ١٤٠ هزار نفر داریم و این میرساند که ما چهار ماه از اصل پلان به جلو حرکت داریم و به همین ترتیب هزاران نفر هم در نقاط مختلف کشور داوطلب منتظر داریم. نطاق وزارت دفاع پیرامون افشا شدن سند هاى محرم نظامى ایالات متحده صحبت کرده گفت: اگرچه اسناد افشا شده به دستور رئیس جمهور مورد مطالعه و ارزیابى قرار دارند، مگر نمیتوان از نکات عمدۀ آن که موقف همیشگى دولت افغانستان را تقویت میبخشد، به سادگى از کنار رفت. آقاى عظیمى در مورد عوامل خارجى در ناامنى افغانستان، بخصوص نقش دستگاه استخبارات پاکستان، ابراز داشت: ''تا زمانى که مراکز تمویل و تجهیز [دهشت افگنی] در بیرون از افغانستان نابود نشوند، جنگ در افغانستان ختم نخواهد شد." سخنگوى وزارت دفاع افغانستان ادعا کرد که طرح سپردن مسئولیت امنیتى از جانب نیروهاى بین المللى به قوت هاى امنیتى افغان باعث شده است که تلاش ها به هدف تجهیز و آموزش نیروهاى افغان تشدید گردد.
بند سلما امسال به بهره برداری میرسد هندوستان قبل از سال 1357 متعهد به ساخت این بند گردید، اما بعد از سقوط حاکمیت طالبان کار آن را عملاً در سال 1385 آغاز نمود. مسئولین هندی در این پروژه میگویند که هزینههای اجرائیوی این پروژه به بیش از 180 میلیون دالر رسیده است. سفیر هند در کابل کار ساختمان بند سلما را مهم خوانده، با آن که از تطبیق پنجاه فیصد این پروژه سخن گفت، افزود که تلاش میگردد تا اخیر سال جاری این پروژه تکمیل گردد. در همین حال مسئولین موظف در پروژه بند سلما می گویند که با وجود تلاشهای کشور هندوستان در تطبیق کامل این پروژه طی سال جاری ممکن است شرایط بد اقلیمی، مشکلات حمل و نقل، موضوعات امنیتی و افزایش هزینههای قراردادی بتواند به عنوان وقفه در تطبیق این پروژه مطابق زمان معینه به حساب آید. در حال حاضر 250 انجنیر و کارگر هندی و 500 کارگر افغان در ساختمان بند سلما مصروف اند. بند سلما در 262 کیلومتری شرق شهر هرات در ولسوالی چشت بالای دریای هریرود اعمار می گردد. فضل احمد ذاکری، رییس تنظیم آب هرات گفت، این بند به طول 550 متر ارتفاع و 107 متر قدرت ذخیره و اضافه از 514 میلیون متر مکعب آب را دارا می باشد. به گفته وی، با تکمیل این پروژه دو صد هزار جریب زمین زراعتی آبیاری و 42 میگاوات برق تولید می شود.
بریتانیا پاکستان ته دطالبانو دملاتړ په خاطر خبرداری ورکړ دبریتانیا صدراعظم ډیویډ کامرون پاکستان ته دطالبانو دملاتړ په خاطر خبرداری ورکړ او ویې ویل داسي نه شي کېدای چې په ظاهره دطالبانو پرضد خبرې کوي خو په پټه له هغوی سره مرسته کوي. ښاغلی کامرون چې دپاکستان ګاونډي او سیال هیواد هند ته تللی، همداراز وايي دپاکستان له لوري له هغو ډلو سره چې په تروریستي هلوځلو بوختې دي، هرراز مرسته دنه زغملو ده. دبریتانیا صدراعظم وویل د دا ډول ملاتړ او مرستې اسناد پخوا هم موجود وو. افغان چارواکو تل بریتانوي چارواکي دپاکستان په ملاتړ او په افغانستان کې دپاکستان لاسوهنوته دنه توجه کولو تور لګولی دی. بریتانوي مقامات وايی چې کامرون لا هم په مستقیم ډول دتور ګوته دپاکستان حکومت ته نه ده نیولې. خو دپاکستان دبهرنیوچارو وزارت دبریتانیا دصدراعظم دڅرګندونو په ځواب کې وویل چې د بریتانیا صدراعظم باید له دې زړو اسنادو، چې تایید یې هم ممکن نه دی، دحالاتو دتحمیلولو لپاره کار وانخلي. پاکستان دویکي لیکس له لوري له طالبانو سره دپاکستان دپوځ او استخباراتو دملاتړ داسنادو له خپرېدو وروسته وویل چې دا ادعاوې بې بنیاده دي. کامرون دهند دسفر په ترڅ کې له دې هیواد سره دڅه باندې یوملیارد ډالرو په ارزښت تړون لاسلیک کړ. ده له هند سره دبریتانیا داړیکو دلا پراختیا غوښتنه وکړه.
دامریکا لویه څارنوالي دافغانستان دجګړې درازونو دافشا کوونکو په باب پلټنه کوي دامریکا لوی څارنوال ایریک هولډر وايي ددفاع وزارت (پینتاګون) او دعدلیې وزارت له لوري پلټنې به دا مالومه کړي چې ایا دافغانستان دجګړې دپټو رازونو دافشاکوونکو په خلاف دوسیه درج کړي او کنه. دا په داسي حال کې ده چې دویکي لیکس اډیټر ویلي چې دده موسسه نه پوهېږي چې چا دوی ته دامریکا دپوځ ۹۱ زره پټ سندونه لېږلي دي. خو دامریکا لوی څارنوال ښاغلي هولډرد چهارشنبې په ورځ دمصر دسفر په ترڅ کې وویل تحقیقات په دې هدف پیلېږي چې ددغو اسنادو افشا کوونکې سرچینه افشا کړي. ده همداراز وویل چې په دې باب به له پلټنو او ګروېږنو وروسته پرېکړه وشي چې دافشا کوونکي پر خلاف جنايي دوسیه درج شي او کنه. ده دا هم وویل چې دی په دې مسله خواشینی دی ځکه چې دا دامریکا دمتحدوایالتونو دملي ګټو خلاف ده. دامریکا ددفاع وزارت او پوځ په یو نوي (۹۱) زره سندونو کې په زغرده ښکاره شوې چې دپاکستان پوځ او استخبارات دطالبانو ملاتړ کوي. دپینتاګون ویندوی جیف موریل دسې شنبې په ورځ وویل چې دفاع وزارت (پنتاګون) دویکي لیکس له لوري دافغانستان دجګړې دپټو اسنادو دافشا کېدو په باب پراخې پلټنې پیل کړي دي. دامریکا ولسمش بارک اوباما ویلي چې په دې اسنادو کې نوې خبره نشته بلکې ټولې هماغه خبرې دي چې بیا بیا شوی دي. که څه هم دښاغلي اوباما خبره دقیقه ده خو دامریکا او لوېدیځ عامه افکار دلومړي ځل لپاره په دې خبرېږي چې ددوی حکومتونه هغه هیواد ته په ملیاردونو ډالره مرسته ورکوي چې په پټه ددوی ددښمنانو ملاتړ کوي.
در پشت مسئله افشای اسناد چه هدفی نهفته است؟ این اسناد در حالی در اختیار این سایت قرار گرفته که دو ماه قبل یک جوانی کارمند این سایت اعلان کرد که به زودی اسنادی انتشار خواهد داد که عده ای در وزارت دفاع امریکا دچار ضعف و یا حتی سکته شوند و اینکه آیا واقعاً نشر این اسناد برای این جنرالان چنان حالتی را آورده باشد، کسی چندان باور ندارد. عمده ترین چیزی که درین اسناد تا حال دیده شده این است که رابطۀ شبکۀ استخباراتی پاکستان یا آی اس آی را با طالبان و القاعده روشن می سازد که علاوه به تمویل و آموزش جنگجویان آنها، حتی رهبری سیاسی و عملیاتی شان را نیز در دست دارد. این اسناد گزارش های انکار ناپذیری درین رابطه دارد که نمی توان از آن گریز کرد و نشان می دهد که در طول سالهای 2004 تا 2008 اردوی امریکا از تمام فعالیت ها و همکاری های آی اس آی با طالبان کاملاً آگاه بوده، اما با آنهم سکوت کرده و نقش پاکستان را در مبارزه با تروریزم ستوده است. علاوتاً از قتل غیرنظامیان توسط قوای خاص امریکا نیز درین جمع اسنادی وجود دارد. افشای این اسناد در حد معینی برای اردوی امریکا مشکلاتی را به وجوود خواهد آورد. اما تا هنوز که تمام این اسناد در دسترس عموم قرار نگرفته وعمده ترین های آنها فاش نشده، نمی توان با دقت در بیان جزئیات آنها چیزی نوشت، اما آنچه توجه بیشتر جهانیان را درین مورد جلب کرده، چگونگی دستیابی ویکی لیکس به این اسناد محرم است. برخی ها فکر می کنند که این سایت افشاگر، در درون لایه های استخباراتی اردوی امریکا نفوذ کرده و این اسناد را ربوده و در اختیار گرفته است و یا اینکه اختلاف میان جناح های مختلف قدرت در درون طبقات بالایی اردو این کار را ممکن ساخته است. زیرا همه به یاد دارند که دو ماه قبل مک کریستال یکی از مهمترین جنرالان وزارت دفاع امریکا که به فاتح عراق لقب گرفته بود، در مصاحبه ای با یک مجله ای امریکایی سران دولت اوباما را به شدت مسخره کرده، ایکانبری سفیر امریکا در کابل را ترسو، جیم جونز مشاور امنیت ملی را دلقک و جوبایدن معاون رئیس جمهور امریکا را با کلمات مسخره یاد کرد که بالاخره از کار برکنار شد، لذا چنین بیان های با چنان صراحتی در یک مجلۀ امریکایی از سوی یک مقام ارشد نظامی بیانگر آن است که در ایالات متحدۀ امریکا نیز کار ها با قانون راه نمی روند و این اختلافات گاه چنان سریزه می کنند که به روی مطبوعات می ریزند. اینکه آیا اختلافات میان جمهوریخواهان و دموکرات ها بازهم اوج نگرفته باشد و این اسناد که مربوط به دوران ریاست جمهوری بوش است، این چنین به مطبوعات راه نیافته باشد، باید شک کرد. زیرا دموکرات ها با تمام قوا تلاش دارند تا تمام خرابی های این جنگ را به گردن بوش و حواریون او در حزب جمهوریخواه بیاندازند تا جائیکه گاه محاکمۀ بوش را نیز عنوان می کنند و به این صورت از حالا می خواهند برای به قدرت رسیدن بار دوم هزینه کنند. اما برخی ها به این باورند که این کار را به صورت غیرمستقیم خود مقامات استخباراتی ایالات متحده سازمان داده و قرار است تا از آن در درازمدت استفاده های خاصی بکنند، زیرا ممکن نیست اسنادی به این حجم و به این آسانی از آرشیف های پنتاگون ربوده شوند و سر از سایت ها بکشند. اینکه شبکه های استخباراتی چه استفاده های ازاین افشاگری خواهند کرد، در آینده روشن خواهد شد، چون مطمئناً غایلۀ افشای این اسناد به زودی و آسانی نخواهد خوابید و با نشر هر سند آن در یکی ازین سه نشریۀ امریکایی، انگلیسی و آلمانی سوال های تازه ای را مطرح خواهد ساخت. دولت افغانستان، مخصوصا ً کرزی و حواریون او، افشای این اسناد را برای خود به فال نیک گرفته و پیوسته اعلان می دارند که ما گفته بودیم که ریشه های ترویزم در خاک پاکستان است و آی اس آی رهبری این جریان را دارد، اما «متحدان» ما این را نمی پذیرفتند، حال باید اعتراف کنند که ما درست می گفتیم و سرزنش های که با این بیان از سوی این دوستان می شدیم نادرست بوده و بعد ازین حرف های ما را در معادلۀ جنگ در افغانستان جدی بگیرند و با توجه به نزدیکی های که اخیراً آقای کرزی و تیم او با پاکستان پیدا کرده و اشفاق کیانی را سخت در آغوش می کشد، دیده شود که افشای این اسناد موقف او را در ارگ ریاست جمهوری مستحکم خواهد ساخت و یا سخت به زیانش تمام خواهد شد. این را مطمئناً که تا قبل از برگذاری انتخابات پارلمانی لمس خواهیم کرد.
انعکاس نشر اسناد افشانشده جنگ افغانستان در داخل کشور نشر 92 هزار سند افشا نشده از سوي سايت خبري ويكليز كه می رساند نيرو هاي بين المللي در افغانستان تلفات ملكي را کتمان می کرده اند با عکس العمل مقامات امريكايي روبرو شد. جن جوزف بلاتس سخنگوي نيروهاي ناتو و آيساف در نشست خبري كه روز چهارشنبه در كابل برگزار گرديده بود نشر گزارش محرمانه توسط سايت خبري ويكليز را محكوم و آنرا يك عمل نادرست خوانده افزود: بعضي موارد ذكر شده در اين گزارش نشاندهنده تلاش نيروهاي بين المللي در جهت گسترش روابط ميان افغانستان و پاكستان مي باشد. آقاي بلاتس اضافه نمود: نشر چنين اسنادی در تعهد نيروهاي بين المللي جهت گسترش همكاري ها ميان افغانستان و پاكستان تاثيري نخواهد داشت. كتمان تلفات ملكي از سوي نيروهاي بين المللي و مداخله كشور هاي همسايه در امورات داخلي افغانستان از موضوعاتي بوده كه در اين اسناد به صراحت بيان شده است. با اينحال ظاهر عظيمي سخنگوي وزارت دفاع كه در اين نشست حضور داشت گفت: وزارت دفاع نشر هر نوع مداركی كه جان افراد را با خطر مواجه كند محكوم مي نمايد. وي افزود: افشاي اين گزارش ها در اصل حقانيت ادعاي دولت افغانستان مبني بر موجوديت منابع دهشت افگني در بيرون از خاك افغانستان را ثابت مي سازد. این درحالیست که داكتر رنگين دادفر اسپنتا مشاور امنيت ملي كشور در نشست خبري گفته است، اگر متحدان بين المللي ما موارد اخير را در نظر نگيرند، مردم افغانستان مجبورند راه شان را مشخص نموده و تصميم شان را در مبارزه عليه تروريستان مشخص نمايند. به نظر مي رسد نشر اين اسناد به نحوي مورد پشتيباني دولت افغانستان قرار گرفته است. متخصصان مسائل سياسي نشر چنين اسنادی را به نفع گروه خاصی بيان مي نمايند. آنان علت نشر چنين اسنادی را يك برنامه سازمان يافته از سوي سازمان استخباراتي ايالات متحده امريكا ميدانند. آنان مي گويند نشر این اسناد زمينه مانور تبليغاتي براي دولت افغانستان را فراهم نموده است. در حالي نشر چنين اسناد عکس العمل مقامات آيساف را در پي داشت كه گفته شده پانزده هزار اسناد محرمانه ديگر كه به نظر ميرسد مهم تر از اين اسناد است به اين خاطر كه امنيت ملي افغانستان را متضرر ميساخت نشر نگرديده است.
هشدار بریتانیا به پاکستان بخاطر حمایت از طالبان دیوید کامرون، صدراعظم بریتانیا به پاکستان بخاطر حمايت از طالبان هشدار داد. کامرون در جريان سفر به هندوستان گفت، هر نوع کمک از پاکستان به گروه هایی که به صدور تروریسم مشغولند، غیرقابل قبول است. وي افزود، اسناد و مدارک درباره حمايت پاكستان از گروه هاي تروريستي در گذشته وجود دارد. هشدار كامرون به پاكستان، چند روز پس از انتشار اسناد محرمانه در مورد جنگ افغانستان صورت می گیرد که در آن بر نگراني ناتو از همكاري پاكستان با طالبان تصريح شده است. ولی وزارت خارجه پاکستان در عکس العمل به سخنان صدراعظم بریتانیا گفته است، وي نباید از این اسناد و مدارک قدیمی که تائید آنها امکان پذیر نیست، برای تحلیل اوضاع استفاده کند. خورشید احمد، از اعضای سنای پاکستان و معاون حزب جماعت اسلامی هشدار داد، اظهارات صدراعظم بریتانیا می تواند به احساسات ضد امریکایی و ضد غربی در پاکستان دامن بزند. این در حالیست که پاكستان گزارش منتشر شده از سوي موسسه ويكي ليكس را كه نشان مي دهد، اعضاي آي اس آي با طالبان مذاكره داشته اند، رد كرده است.
هم حکومت، هم رسانه ها منافع ملى را در نظر بگيرند * مسؤولان رسانه ها بايد نسبت به هر شهروند ديگر کشور، منافع مردم و کشور شان را در نظر بگيرند و از دامن زدن به اختلافات جداً اجتناب ورزند. ممکن است برخى از کشور هاى مغرض با اهداف شيطانى که دارند شمارى از رسانه هاى کشور را با دادن پول و امکانات مالى تشويق کنند تا در نشرات و برنامه هاى شان مسايل اختلاف بر انگيز را بگنجانند، ولى بايد مسؤولان رسانه ها منافع ملى مردم خود شان را در نظر داشته و تسليم وعده ها و تطميع اين گونه کشور ها و شبکه هاى جاسوسى نشوند. * مسؤولان رسانه ها با در نظر داشت منافع علياى کشور با وزارت اطلاعات و فرهنگ همکارى قانونمند کنند و در نشرات شان، خواسته هاى آن اداره را که در مطابقت به قانون اساسى و قانون رسانه ها باشد، در نظر بگيرند. * شوراى وزيران بايد در برابر خلاف رفتارى تمام رسانه ها برخورد قانونمند، عادلانه و يکسان و دور از ملاحظات سياسى، زبانى و قومى داشته باشند و در صورتى که مشکلى در نشرات رسانه ها پيش مى آيد، بايد مطابق قانون موضوع از سوى نهاد هاى عدلى و قضايى کشور پيگيرى شود و نتيجۀ نهايى را بايد دادگاه اعلام کند و فيصله و حکم دادگاه احترام شود. * حکومت افغانستان در برابر آن عده از رسانه هاى بين المللى که به نفع تروريستان نشرات دارند و بيطرفى شان را حفظ نمى کنند و مسايل قومى و زبانى را در کشور دامن مى زنند، نيز داخل اقدام شود. * حکومت افغانستان نبايد تسليم خواست هاى تروريستان شود و آزادى بيان و رسانه ها را فداى برنامه هاى شوم آنها کند، زيرا نگرانى هاى وجود دارد که برخى از حلقات در دولت افغانستان که فکر طالبانى دارند مى خواهند به بهانه هاى گوناگون آزادى رسانه ها در کشور را محدود سازند و سر انجام حکومت همچنان منافع ملى و خواسته هاى مردم را در نظر بگيرد.
فراه: خونړۍ سهار!
په فراه ولایت کې دسرک پر غاړه دیو ځای پر ځای شوی ماین دچاودنی په سبب، ۴۵ ملکی وګړوته مرګ ژوبله واوښته. دکورنیو چارو وزارت، نن په یوه خبرپاڼه کې ویلي: پیښه نن سهار هله رامنځ ته شوه چې دفراه ولایت په بکوا ولسوالۍ کې ۱ مسافروړونکی موټر دسرک پرغاړه پر ۱ ځای پر ځای شوی ماین وخوت. ویل کیږي په پیښه کې ۲۵ کسان وژل شوی او۲۰نور ټپیان دي چې ښځی او ماشومان هم ورکې دی. دپیښی پړه تراوسه چاپرغاړه نه ده اخیستي، خو تر ډیره وسله وال طالبان دسرکونو پر غاړو ماینونه خښوي.
دامروز تلویزیون دخپرونو درول، ناقانونه دي! دافغانستان دژورنالیستانو ملي ټولنه وايي: دامروز خصوصی تلویزیون خپرونی باید په قانوني توګه درول شوی وای خو داسی ونه شول. زموږ خبریال رپوټ راکړي: دژورنالیستانو دملي ټولنی رئیس عبدالحمید مبارز نن په کابل کې یوی خبری غونډی ته وویل: له دی سره سره چې داطلاعاتو او فرهنګ وزارت په چوکات کې درسنیو دتیروتنو دڅیړلو کمیسون شتون لري، دوزیرانو شورا دغه ناسمه پریکړه دافغانستان دآزادو رسنیو پر وړاندی یو دیکتاتوری چلنددي. دوزیرانو شورا تیره ورځ د یوی مصوبی په صادرولو سره داطلاعاتو او فرهنګ وزارت او لویې څارنوالۍ ته لارښوونه کړی چې د امروز تلویزیون خپرونی تربلی پریکړی پوری په دی تورود روی چې ملي یو والی ته يي زیان رسولی. په همدی حال کې دامروز تلویزیون مسوول نجیب الله کابلی ویلي: دوزیرانو شورا په کوردیننه دځینو کسانو او سیاسی ډلو دفشار له امله، دغه پریکړه کړي. دافغانستان دخبریالانو آزاده ټولنه بیاپه دی اړه وايي: اړینه ده چې دغه لانجه درسنیو دتیروتنو دڅیړلو دکمیسون له لاری غوڅه شي.
صبح خونین در ولایت فراه
انفجار یک ماین کنار جاده در ولایت فراه، 45 کشته و زخمی به جا گذاشت. در خبرنامه یی که از سوی دفتر مطبوعاتی وزارت امور داخله منتشر شده، آمده است که این رویداد صبح امروز هنگامی رخ داد که یک موتر مسافر بری در ولسوالی بکواه ولایت فراه، هدف ماین کنار جاده قرار گرفت. گفته می شود که در این رویداد 25 تن از مردم ملکی کشته شده و 20 تن دیگر زخمی شده اند. در میان قربانیان این رویداد زنان و کودکان نیز شامل اند. مسوولیت این رویداد را کسی به عهده نگرفته، اما تبیعه ماین های کنار جاده بیشتر کار طالبان مسلح است.
افتتاح ساختمان فاکولته ی هنرهای زیبا
ساختمان فاکولته ی هنرهای زیبا و علوم اجتماعی پوهنتون کابل، زیر نام علامه اقبال لاهوری، به کمک مالی پاکستان اعمار و به بهره برداری رسید. خبرنگار ما گزارش داد: اعمار این فاکولته به هزینه 10 میلیون دالر کمک دولت پاکستان صورت گرفته که دارای 28 صنف درسی، تالار کنفرانس، کتابخانه و اتاق درسی کامپیوتر مجهز می باشد. محمد سرور دانش سرپرست وزارت تحصیلات عالی کشور در مراسم گشایش این فاکولته، کمک دولت پاکستان را در عرصه علم و فرهنگ در افغانستان، تقویه ی روابط هر دو کشور خواند و گفت که ساختمان این فاکولته ها ظرفیت 2 هزار محصل را در یک زمان دارا می باشد. پیش از این محصلان هنرهای زیبا و علوم اجتماعی پوهنتون کابل در یک ساختمان تخریب شده مصروف آموزش بودند. اما در حال حاضر گفته می شود با وجود افزایش شمار محصلان، اعمار این ساختمان جدید بخشی از مشکلات آنان را برطرف گردانیده است.
متوقف شدن نشرات تلویزیون امروز، قانونی نیست! اتحادیه ملی ژورنالیستان افغانستان می گوید که نشرات تلویزیون خصوصی امروز، باید از مجرای قانونی متوقف می شد که نشده است. خبرنگار ما گزارش داد: عبدالحمید مبارز رییس این اتحادیه طی کنفرانس خبری امروز در کابل گفت که با موجودیت کمیسیون بررسی تخطی های رسانه یی در چوکات وزارت اطلاعات و فرهنگ، این اقدام شورای وزیران یک حرکت مستبدانه در برابر رسانه های آزاد افغانستان است. شورای وزیران روز گذشته با صدور مصوبه ی به وزارت اطلاعات و فرهنگ و لوی سارنوالی کشور دستور داد که نشرات تلویزیون خصوصی امروز را به اتهام آسیب رساندن به وحدت ملی تا فیصله بعدی متوقف سازند. در همین حال نجیب الله کابلی مسوول تلویزیون امروز گفته است که این تصمیم شورای وزیران، از اثر فشارهای شماری از افراد و احزاب سیاسی داخل کشور اتخاذ شده است. با این حال انجمن آزاد خبرنگاران افغانستان گفته است که این موضوع باید از طریق کمیسیون بررسی از تخطی رسانه یی حل و فصل گردد.
کونړ: سېلابونو زورور سېلابونه راغلي دي  د کونړ ولايتي مقامات وايي د تيري شپې او پرون ورځي د بارانونو له اورېدو وروسته په دې ولايت کي زورور سېلابونه راغلي دي.د کونړ ولايت اوسېدونکي وايي د کونړ سيند په تيرو ٥٠ يا ٦٠ کلونو کي په بېساري ډول ډک سوئ دئ، چي د مروري ولسوالۍ او اسعدآباد ښار ترمنځ پول يې له منځه وړى دئ. د آزادۍ راډيو خبريال له کونړ څخه خبر ورکړ چي د اسعدآباد ښار په مرکز کي د ځينو دولتي ودانيو او علمي موسساتو په ګډون ډېر کورونه اوبو لاندي کړي، چي ډېرو خلګو ته يې مالي تاوانونه رسولي دي. که څه هم تر اوسه د مرګ ژوبلي په هکله معلومات نه دي ورکړل سوي، خو ښايي په شيګل، خاص کونړ او نورو ولسواليو کي چي ډېر بارانونه پکښي اورېدلي ځاني تلفات هم رامنځته سوي دي. دا په داسي حال کي ده چي څو ورځي دمخه په لغمان، کاپيسا او بغلان ولايتونو کي هم د بارانونو له وجي په زرهاوو کورنيو ته مالي تاوانونه اوښتي وو او لسګونو کسان يې وژلي وو. حکومت افغانستان برنامه تازه همکاری تخنیکی ملکی را طرح کرده است  به هدف بلند بردن ظرفیت ادارات حکومتی در افغانستان برای جذب و مصرف موثر کمک های جهانی در این کشور، حکومت افغانستان برنامه تازه همکاری تخنیکی ملکی را طرح کرده است.کار بالای تطبیق این برنامه به روز چهارشنبه رسماً آغاز گردید و به گفته مقامات، نخست این برنامه در وزارت های معارف، زراعت، اداره مستقل ارگان های محل و شاروالی کابل به اجرا گذاشته می شود. داکتر عمر زاخیلوال وزیر مالیه افغانستان در جمع دیگر از اعضای کابینه حکومت که در زمینه توضیحات ارایه می کرد چنین گفت: «در کنفرانس کابل گفته شد که حکومت افغانستان می خواهد بیشتر مصارف از بودجه این کشور به مصرف برسد. در پهلوی آن ما تعهد سپردیم که ما ظرفیت خود را بلند می بریم و برنامه که امروز رسماً آغاز می گردد برنامه است برای بلند بردن ظرفیت.» آقای زاخیوال علاوه کرد که برای تطبیق این برنامه کشور های کمک کننده حمایت خود را اعلام کرده اند و تا کنون ایالات متحده امریکا 30 میلیون دالر و بریتانیا حدود 15 میلیون دالر مساعدت کرده اند. وزارت مالیه افغانستان می گوید که در چهارچوب این برنامه تا یک سال دیگر قرار است دهها متخصص استخدام شوند و در قدم اول تلاش می شود تا این افراد از میان افغان های مسلکی و اتباع کشور های منطقه انتخاب شوند. در همین حال انتونی وین سفیر اقتصادی امریکا در کابل در صحبت هایش بر ادامه کمک های کشوراش در راستای بلند بردن ارتقای ظرفیت ادارات حکومت افغانستان تاکید کرد. در کنفرانس بین المللی کابل حکومت افغانستان خواهان مصرف پنجاه درصد کمک های جامعه جهانی از طریق بودجه حکومت این کشور گردید و این در حالی است که تا کنون بخش اعظم این مساعدت ها به وسیله خود کشور های کمک کننده به مصرف رسیده است. انتقاد های زیادی می شود که در ادارات حکومت افغانستان ظرفیت کافی و افراد متخصص موجود نه بوده و با توجه به این مساله و موجودیت فساد اداری در این ادارات گفته می شود که حکومت افغانستان توانایی مصرف بیشتر کمک های جهانی را ندارد. اما مقامات افغان ابراز امیدواری کرده اند که با تطبیق برنامه همکاری تخنیکی ملکی بتوانند ظرفیت ها را بالا ببرند. ملګرو ملتونو په هلمند کې د ملکي تلفاتو د رپوټونو په اړه د څيړنې غوښتنه وکړه  په افغانستان كې د ملګرو ملتونو سياسي نمايندګۍ (يوناما) په هلمند ولايت كې د ملكي تلفاتو د رپوټونو په اړه د افغان او ايساف ځواكونو د ګډې څېړنې غوښتنه وكړه.د زمري په لومړۍ نېټه، د هلمند د سنګين ولسوالۍ په ريګي كلي كې پر يو كور، چې د كلي ځينې خلك د وسله والو طالبانو او بهرنيو ځواكونو ترمنځ د جګړې له وېرې په كې پټ شوي وو، د توغندي د لګېدو له امله په كې دوه پنځوس تنه ووژل شول. كه څه هم په افغانستان مېشت امريكايي ځواكونه په دې پېښه كې د ملكي وګړو وژل كېدل ردوي؛ خو دوه ورځې مخكې د حامد كرزي تر مشرۍ لاندې د وزيرانو شورا د دې بريد د غندنې پرمهال وويل، چې په دې پېښه كې د ناټو ځواكونو له خوا د ميزاييل د توغولو له امله ۵۲ ملكي وګړي، چې ډېرى يې ښځې او ماشومان وو، وژل شوي دي. د يوناما په خبرپاڼه كې چې د زمري پر ۶مه، رسنيو ته را استول شوې، پردې پېښې د اندېښنې د څرګندولو سربېره په كې راغلي دي، چې بايد په دې اړه بېړنۍ، بشپړه او په رڼه توګه څېړنه ترسره شي او د څېړنې پايلې ډېر ژر د خلكو په واك كې وركړل شي. سرچينه زياتوي، چې د يوناما د بشر حقونو دفتر هم په دې اړه اطلاعات راټولوي. په خبرپاڼه كې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي سټيفن ډي ميسټورا له خولې راغلي دي، چې ښكېلې خواوې بايد د ملكي تلفاتو د مخنيوي لپاره خپلې ژمنې په پام كې وساتي. په خبرپاڼه كې راغلي دي، چې د نړيوالو قوانينو پر بنسټ، د وسلوالې جګړې دواړه خواوې مسووليت لري، چې د ملكي وګړو ساتنه وكړي او د خپلو فعاليتونو اغېزې پر ملكي مركزونو؛ لكه ښوونځيو او روغتونونو او خلكو باندې تر شونې كچې ټيټې كړي. ډي ميسټورا ويلي دي: ((د ملكي تلفاتو هره پېښه ناورين دى او موږ د قربانيانو كورنيو او ټولنې ته خپل مخلصانه ډاډ وړاندې كوو او هغو كسانو ته چې ټپيان شوي د عاجلي شفا غوښتونكي يو.)) په ولسي جرګه کې د هلمند د خلکو استازى مولوي شېر محمد اخوند وايي دناټو په وروستي بريد کې وژل شوي ټول ٥٢ ملکي وګړي دي .دى زياتوي دولسمشر دهدايت پر اساس موږ سيمې ته دڅېړنو په موخه روان يو او په دې اړه به نورې څېړنې وکړو. نوموړى وايي لکه څرنګه چې له افغانانو سره دناټو دنوي قوماندان پېټريوس په راتګ سره اندېښنې وې ، نو دا اندېښنې په حقيقت واوښتې او په افغانستان کې دملکي وګړو وژلويوځل بيا زور واخست . دشېر محمد آخوند په وينا دناټو نوى قوماندان دملکي افغانانو دوژلو لپاره را غلى؛ خو مخنوى يې په کار دى . دى زياتوي ولسمشر کرزى باي په دې اړه دناټو له قوماندان څخه په جدي توګه پوښتنې وکړي . پیترویس: مهمانان خوب باشید، با دشمن سرسختانه بجنگید  در مجموعهء از رهنمودهای تازه که قوماندان نیروهای بین المللی در افغانستان تهیه کرده، به سربازان دستور داده شده است تا مهمانان خوب باشند.این رهنمود در همین حال از سربازان می خواهد تا بر ضد دشمن سرسختانه مبارزه کنند و در ریشه کن ساختن فساد، جدی باشند. این سند سه صفحه یی که روز سه شنبه در کابل نشر شد، در اصل رهنمای برای چگونه گی برخورد سربازان خارجی به رهبری ناتو در افغانستان است. رهنمود تهییه شده توسط جنرال دیوید پیترویس 24 ماده دارد. در عمده ترین ماده های آن به سربازان بین المللی دستور داده شده است تا در میان مردم زنده گی کنند و پایگاه های شان را در مناطقی بنا کنند که نیاز به برقراری امنیت در آنها وجود دارد. پیترویس هم چنان به سربازان خود دستور داده است که بر ضد فرهنگ معافیت مبارزه کنند. در همین رهنمود آمده است، طالبان یگانه دشمنان مردم نیستند. حکومت داری نا مناسب، فساد و سو استفاده از مقام های دولتی نیز مردم را تهدید می کنند. به باور پیترویس این ها عوامل عمدهء پیوستن تعدادی از مردم به صفوف طالبان اند. به گزارش خبرگزاری فرانس پرس، جنرال پیترویس هم چنان به سربازان خود دستور داده است که با جدیت و با دسپلین با دشمن مبارزه کنند و تنها در صورتی از سلاح خود استفاده کنند که برای پیروزی در جنگ به آن نیاز باشد. به نوشتهء فرانس پرس، در این رهنمود جنرال پیترویس گفته است، ما نمی توانیم با کشتن و دستگیر کردن مردم به پیروزی برسیم. پیترویس می گوید: « با کشتن افراد ملکی و یا تخریب کردن ملکیت های آنان در جریان عملیات نظامی، به تعداد دشمنان خود خواهیم افزود. این چیزی است که طالبان می خواهند و ما نه باید این فریب آنان را بخوریم.» رهنمود تازهء تهیه شده توسط قوماندان عمومی نیروهای بین المللی در افغانستان هم چنان از سربازان خود می خواهد تا مقامات مفسد را شناسایی کنند و بر ضد آنان مبارزه کنند. پیترویس به سربازان خود گفته است، حامد کرزی رییس جمهور افغانستان تعهد کرده که حکومتش با فساد اداری مبارزه می کند، پس حکومت افغانستان را در رسیدن به این هدفش کمک کنید. در نهایت پیترویس به سربازانش دستور می دهد تا مهمانان خوب باشند و با مردم افغانستان، ملکیت ها و اموال آنان با احترام برخورد کنند. جنرال دیوید پیترویس در چهارم ماه جولای فرماندهی حدود 140 هزار سرباز امریکایی و ناتو را به عهده گرفت. باراک اوباما رییس جمهور ایالات متحدهء امریکا گفته است، روند خروج سربازان امریکایی از افغانستان در سال 2011 آغاز خواهد شد. به این ترتیب ضرب الاجل برای نیروهای افغان تعیین شده است تا آمادهء گرفتن مسوولیت های امنیتی کشور شان از نیروهای بین المللی شوند. د يو شمير زندانيانو کورنۍ :د درندو او حساسو جرمونو د رياست زندان په افغانستان کې د خارجيانو دويمه ګوانتنامو ده.  افغان ولسمشر حامد کرزي وړمه ورځ حکم صادر کړ، چې له مخې يې د افغانستان د اساسي قانون د ٢٨ مې ما دې پر بنسټ او په هېواد کې دقانون د واکمنۍ د نقص د مخنيوي، په موخه د تورنو کسانو د منصفانه او دقيقې څېړنې او همدا رنګه د يو شمېر ادارو له خوا د هېواد د ځينو اتباعو د نيونې او څرنګوالي د څېړنې په موخه يو پلاوى وګماره، چې يادې ادارې په جدي توګه وڅېړل شي. په حکم کې راغلي، چې د د اداري فساد پر وړاندې د مبارزې د ستراتيژۍ پر پلي کولو باندې د څارنې د عالي ادارې رييس محمد ياسين عثماني، د عدلي او حقوقي چارو د مشورتي بورد رييس نصرالله ستانکزى، د ملي امنيت د سلاکارمرستيال عبدالحکيم نورزى، د ملي امنيت د لوى رياست ٧٤ ادارې رييس سيد محمد حسين فخري په غړيتوب او د هېواد د لوى څارنوال محمد اسحاق الکو په مشرۍ يو پلاوى ګمارل شوى، تر څو ددغه مواردو په اړه څېړنې وکړي. سرچينه زياتوي، چې د دغو رياستونو د تشکيلاتو، صلاحيتونو او د هېواد له نافذه قوانينو سره د هغوى همغږي، په يادو رياستونو کې د شتو متهمينو د حالتونو او د هغو دوسيې چې تر کارلاندې دي او يا بشپړې شوې دي وڅېړل شي. د خبرځاى د معلوماتو له مخې پلاوي ته حکم شوى، چې د خپلو څېړنو رپوټ په يوه اونۍ کې افغان ولسمشر ته وړاندې کړي. د درندو او حساسو جرمونو د څيړنې رياست په امر د نيول شويو ځينو بنديانو د کورنيو غړيو سرنوشت ورځپاڼې ته وويل، چې دا رياست ټول د بهرنيانو په ولکه کې دى او په لسګونو بې ګناه بنديان پکې شپې تيروي. بنديان وايي چې دا زندان په افغانستان کې د بهرنيانو دويمه ګوانتنامو ده او بايد ولسمشر د بې ګناه وګړو د سرنوشت په اړه پريکړه وکړي . بل خوا په دې اړه د ټاکل شوي کميسيون يو غړي استاد نصرالله ستانکزي سرنوشت ورځپاڼې ته وويل چې د ولسمشر د حکم له مخې موږ ددغه رياست د کارونو د څيړنې په برخه کې جدي يو او بايد په يوه اونۍ کې د خپل کار پايله ولسمشر ته ورسوو. انجمن آزاد ژورنالستان افغانستان قطع نشرات تلویزیون امروز را تقبیح نمود  انجمن آزاد ژورنالستان افغانستان از قطع نشرات تلویزیون امروز توسط دولت افغانستان که از طرف شورای وزیران حمایت گردید آگاهی حاصل نمود .نجیب الله کابلی صاحب امتیاز تلویزیون امروز یکتن که یکی از اعضای ولسی جرگه نیز است ادعا می نماید در قطع فعالیت تلویزیون وی تحریک های سیاسی دخیل میباشند. وی درحالیکه بعضی از سیاستمداران و گروه سیاسی را متهم می نماید .علاوه نمود : "تلویزیون امروز همواره برای افشا نمودن مداخلات ایران در امور افغانستان کوشش کرده است ." حکیم عاشر رییس رسانه در ریاست جمهوری میگوید اتخاذ تصمیم برای قطح فعالیت تلویزیون امروز اینست که این چینل تلویزیونی تنش های مذهبی را افزایش داده و سبب صدمه به اتحاد ملی شده است . انجمن آزاد ژورنالستان افغانستان این تصمیم دولت افغانستان را مبنی بر قطع نشرات تلویزون خصوصی امروز محکوم نموده و طبق اظهارات رییس انجمن آزاد ژورنالستان افغانستان رحیم الله سمندر ، بسته نمودن تلویزیون امروز یک علامت از تخلف در اصول مطبوعات آزاد که در قانون اساسی افغانستان است میباشد. اما انجمن آزاد ژورنالستان افغانستان برای تلویزیون امروز توسعه میکند تا طبق استندرد و معیار های ژورنالیزم کار نماید تا منعکس کننده ارزش ها و اصولی باشد که این خود باعث اعتبار آن در بین در رسانه های افغان شود و از نشر برنامه های که باعث ایجاد مشکل در بین افغانها و یا تبعیض نژاد میشود خود داری نماید . انجمن آزاد ژورنالستان افغانستان از حکومت افغانستان تقاضا می نماید که حکم صادره را فورا لغو نماید و قضیه را به کمیسیون تخطی رسانه ها و وزارت اطلاعات و فرهنگ بسپارد در غیر آن این خود در تناقص با تعهد دولت افغانستان برای حمایت از آزادی بیان و رسانه های خصوصی و نقض قانون رسانه ها و قانون اساسی میباشد.. عظیمی: تروریزم یک تهدید ملی ، منطقوی وبین المللی است  مقام های وزارت دفاع و نیروهای آیساف می گویند ،تا زمانیکه مراکز خارجی تولید ، تمویل و تجهیز شورشیان ختم نه گردد تروریزم از افغانستان و منطقه ختم نخواهد شد . جنرال ظاهر عظیمی سخنگوی وزارت دفاع به رسانه ها گفت: «تروریزم یک تهدید ملی ، منطقوی و بین المللی است،اگر باهم از آن جلو گیری نکنیم این تهدید روز به روز زیاتر شده میرود.» وی علاوه کرد: اسناد محرومانه که انتشار یافته است نظر افغانستان دراین رابطه پس از بررسی های نهایی اعلام خواهد شد. وی خاطر نشان ساخت که، قرار بود تا ماه عقرب سال جاری تعداد اردوی ملی به ۱۳۴ هزار برسد اما 4 ماه قبل از موده تعیین شده به ۱۴۰ هزار نفر رسید . وی افزود : تا سال 2014 میلادی اردوی ملی افغانستان به 400 هزار نفر خواهد رسید و نیروهای پولیس به ۱۶۰ هزار نفر میرسد، که در نتیجه نیروهای افغان قادر به تامین امنیت کشور می شوند. جوزف بلاتس سخنگوی آیساف امروز در کنفرانس مشترک هفته وارش به مطبوعات گفت: « افشای معلومات محرم یک عمل نادرست و غیر سودمند بوده ولی بعضی از معلوماتی که در این گزارش ها میباشد نشاندهنده این است که ما راهبرد خویش را بخاطر گسترش هر چه بیشتر همکاری به شرکای افغان و پاکستانی خویش ساخته ایم .» وی اضافه کرد:نیروهای آیساف به کاهش تلفات افراد ملکی متعهد بوده و در صورت تشخیص هر گونه تلفات ملکی از سوی آیساف در جریان تحقیقات مشترک ما مسوولیت آنرا بر عهد خواهیم گرفت. در ادامه وی گفت: تلفات افراد ملکی از سوی نیروهای آیساف 11 در صد کاهش یافته است و از سوی مخالفان دولت 36 در صد افزاش یافته است. وی خاطر نشان ساخت که، دوتن از نیروهای دریایی امریکا که در ولایت لوگر لادرک شده بودند دیروز جسد یکی پیدا شد ،و از نفر دوهمی تا هنوز معلومات در دست نیست . اقای بلاتس می افزاید که ،نیروهای آنها از 3 ماه به دینسو بیش از 350 تن از اعضای رهبری شورشیان را بازداشت نموده اند. این در حالیست که ، در یک حمله هوایی و راکتی نیروهای ایتلاف در ولایت هلمند شماری زیادی افرادی ملکی کشته شدند. د ميدان وردګو په نرخ كې: د سپين ږيرو په هڅو ښكيل لوري سولې ته حاضر شول  (كابل ويسا خبر) د ميدان وردګو ولايت له نرخ ولسوالۍ نه تيره شپه عيني شاهدانو ويسا ته وويل چې د سمې د سپين ږيرو په منځګړتوب او هڅو طالبان او حزب اسلامي سولې ته حاضر شول، دوى پريكړه وكړه چې:۱- طالبان به له غونډو نه درنې وسلې كوزوي او د نورو سيمو طالبان به بيرته خپلو سيمو ته ستنيږي. ۲- حزب اسلامي لاره خوشې كړه، وروسته به د سيمې د قومي مخورو سره په ګډه جرګه كې د جګړې ملامت لورى پيژندل كيږي، په دې اړه ويسا غوښتل د ميدان وردګو له چارواكو نظر واخلي خو له هغوى سره په تماس بريالى نه شول. دعلي اباد روغتون د هيمودياليزم مرکز پرانستل شو  دعلي اباد دتدريسي روغتون دهيمو دياليزم مرکز نن دعامې روغتيا وزارت دسرپرستې او دکابل دطبي پوهنتون درييس له خوا پرانستل شو . دباختر اژانس دخبر له مخې دهيمودياليزم مرکز د بډوډو په ناروغي داخته کسانو ددرملنې په خاطر دعلي اباد دتدريسي روغتون په چوکاټ کې فعاليت کوي . په هغې غونډه کې چې له همدې امله په ساختماني چارو کې دجمهور رييس دسلاکار انجنير محمد يوسف پښتون ، د لوړو زده کړو وزارت دمعين پوهاند محمد صابر خويشکي او ديو شمير پوهنتونو درييسانوپه ګډون جوړه شوې وه دکابل د طبي پوهنتون رييس پوهاند عبيد الله عبيد خبرې وکړي او ويې ويل د هيمودياليزم مرکز ددوو ماشينونو په لرلو سره چې دارواښاد صلاح الدين الله يار په شخصي لګښت چې خپلو ورونو نه يې دعلي اباد تدريسي روغتون ته ددغو ماشينونو دبرابرولو سپارښتني کړې وه پيرودل شوي دي . ده وويل ددغه مرکز په فعاليت سره دعدم کفايه کليوي ناروغانو او په تيره بيا هغو کسانو ته چې شخصي کلينکونو ته دورتګ توان نه لري له دغه مرکز څخه دوى ددرملنې په خاطر استفاده کيږي . دعامې روغتيا وزارت سرپرستې ډاکترې ثريا دليل په خپلې وينا کې وويل موږ نن په معالجوي طب کې ديو پرمختګ شاهدان يو او دهيمودياليزم په مرکز کې ددغو دوو ماشينونو په فعاليدو سره له هغو ناروغانوسره چې بډوډي يې له فعاليت څخه پاتي کيږي مرسته کيږي . دي وويل د شميرنو له مخې دبډوډو په سلو کې ٦٥ ناروغان ښځې دې او دغه راز دکابل دطبي پوهنتون له تدريسي روغتونونوسره يې دعامې روغتيا وزارت په همکاري باندې ټينګار وکړ . دعلي اباد دتدريسي روغتون رييس پوهاند ډاکتر احمد نادر احمد اکسير دباختر ژانس خبريال ته وويل چې ددغه روغتون دهيمودياليزم په مرکز کې په هره ورځ څلور تنه ناروغان تداوي شي دعامې روغتيا وزارت سرپرستې دلوړو زده کړو وزارت اودکابل دطبي پوهنتون مسوولينو په ملګرتيا دعلي اباد دتدريسي روغتون د زړه دتحقيقاتو مرکز هم وکوت جلسه بازسازی غزنی پایتخت فرهنگ اسلامی برگزار گردید  جلسه کمیسیون احیای غزنی پایتخت فرهنگ اسلامی در سال 2013 به ریاست دوکتور سید مخدوم رهین وزیر اطلاعات و فرهنگ و رئیس کمیسیون ، پیش از چاشت امروز در سالون مجالس آنوزارت برگزار گردید. دراین جلسه نخست دوکتور رهین ، پیرامون چگونه گی کارهای شهر غزنی سخنانی ارائه نمود و از موسسات و مسوولان خواست تا برنامه های غزنی را با سرعت هرچه بیشتر دنبال نمایند. دوکتور رهین ، ازنظریات آگاهان پوهنتون آخن آلمان در مورد ایجاد نمایشگاهها برای فرآورده هاو محصولات همه ولایات افغانستان در مراسم ویژه سال 2013 شهر غزنی ، ستایش نمود و هدایت داد تا امکانات عملی آن از سوی وزارت انکشاف شهری مورد ارزیابی قرارگیرند. داکتر حسن بانو غضنفر سرپرست وزارت امور زنان ، درمورد ساختن بازار سرپوشیده درشهر غزنی صحبت نمود و خواست تا زمین یاد شده استملاک گردیده و برای ساختمان ، در دردسترس وزارت امور زنان قرارداده شود. جلسه ، گزارشهای دفتر انسجام غزنی را درمورد آماده سازی ویب سایت ، نشر بروشورها و پستکارتها و نیز پیشنهاد ریاست افغانفلم را درمورد فلم صحنه هایی از زنده گی سلطان محمود غزنوی مورد تایید و تصویب قرارداد. به همینگونه ، عمرسلطان معین فرهنگی وزارت اطلاعات و فرهنگ درمورد ساختن دستگاه کاشی سازی درغزنی که به وسیله موسسه فیروزکوه انجام مییابد ، برای مجلس گزارش ارائه نمود و قرار برآن شد تا ریاست آبدات تاریخی ، برای ترویج هرچه بیشتر کار کاشی سازی ، کارگرانی را مورد آموزش قراردهد ، تا درتولید و استفاده کاشی درشهر غزنی کمبود محسوس نگردد. همچنان موسی خان احمدزی والی ولایت غزنی پیرامون کارکردها و برنامه های مختلفی که ازسوی مقام ولایت در هماهنگی باکمیسیون غزنی صورت گرفته است ، توضیحات مبسوط ارائه داشت . در جلسه افزود برنکات یاد شده ، پیرامون تطبیق پروژه ها و منابع تمویل کننده ، بحث و گفت و گو صورت گرفت و درپایان جلسه، دوکتور سید مخدوم رهین وزیر اطلاعات و فرهنگ و رئیس کمیسیون غزنی ، تاکید ورزید تا به منظور دریافت کمکها برای شهر غزنی ، با نماینده های کشورهای اسلامی و دیگر نهادهای علاقه مند دیدار هایی صورت گیرد امريکا د افشا شوو اسنادو په رښتياوالي اعتراف کوي  د امريکا بېلابېلو چارواکو د ويکيليکس له خوا د ۹۲ زره پټو او له رازونو ډکو فشا شوو اسنادو سموالی مني، خو افشا کېدل یې غندي.پرون ولسمشر باراک اوباما هم دا کار وغنده او ویې ويل چې په افشا شوو سندونو کې نوي څه نشته. د امريکا د دفاعي چارو مشاور جيمز جونز هم په خپلو څرګندونو کې د اسنادو افشا کېدل غندلي خو دا یې نه دي رد کړي چې دا اسناد رښتيا دي. په پاکستان کې بېلابېلې حلقې او په ځانګړې ډول رسنۍ په دې اړه شکونه ښيي. دوی وايي چې دا اسناد جعلي دي او سم نه دي. خو د امريکا د حکومت بېلابېلو څرګندونو کې تر اوسه د دې اسنادو له رښتياوالي څخه انکار نه دی شوی چې په پاکستان لا فشار زياتوي. شنونکي په دې باور دي چې د اسنادو په سموالي اعتراف د امريکا حکومت له خوا دې اسنادو ته یو ځانګړی اهميت ورکوي او پاکستان ته روښانه کوي چې په جګړه کې د دوی په دوه مخي رول امريکا پوهېږي او دې کار ته نور دوام نه شي ورکولای. ځيني پاکستاني شنونکي بيا وايي چې دا اسناد سم دي او د امريکا حکومت په قصدي توګه خپاره کړي دي چې په پاکستان فشار زيات کړي چې د وسلوالو سره خپلې اړيکي وشلوي. په دې اسنادو کې څو ځايه د ISI د پخواني مشر جنرال حميد ګل نوم هم راغلی دی چې د طالبانو او القاعده سره یې کتلي دي او په افغانستان کې یې په بريدونو او ځانمرګو په لېږدولو کې مرسته کړې ده. حميد ګل بېلابېلو رسنيو سره دا خبره ونه منله او خپاره شوي اسناد یې جعلي وګڼل. حميد ګل به له دې ويرېږي چې نوم یې د ملګرو ملتونو په تور ليست کې شامل نه شي ځکه پخوا هم امريکا دا هڅه کړې وه. له بله پلوه د باراک اوباما ده اعتراف چې په دې اسنادو کې نوي څه نشته په دې اسنادو کې راغلي حقيقتونو ته ځانګړی ارزښت او اعتبار ورکوي، او هغه دا چې په دې اسنادو کې ټول افشا شوي رازونه رښتيني دي. د طالبانو او القاعده سره د پاکستان اړيکي شته، په افغانستان کې دوی او ايتلافيان یې ولسي وګړي وژني او جګړه د دوی له تمې زياته سخته ده. د امريکا د حکومت دا اعترافونه د افغانستان د حکومت هغه غوښتنو او څرګندونو ته هم اعتبار ورکوي چې تل یې د امريکا له حکومته غوښتي چې په پاکستان کې د وسلوالو د سرساتنې ځايونه او روزنيز کيمپونه شته او بايد له منځه یې يوسي. افشا شوو اسنادو اوس په نړيواله کچه دا همغږي رامنځته کړه چې پاکستان د نړيوالې ټولنې سره دوه مخې تګلاره پرمخ بيايي او منافقت کوي. دا اوس یو داسې حقيقت شو چې د امريکا او په جګړه کې د ښکېلو نورو هېوادونو چارواکي ترې انکار نه کوي او همدومره وايي چې دا نوې خبره نه ده او دوی ترې خبر دي. له بله پلوه پاکستان له خپلې دوه مخې تګلارې څخه لاس نه اخلي. نن د سلطان امير تراړ په نامه د پاکستان د استخباراتو پخوانی مامور چې په کرنېل امام مشهور دی - او ويل شوو و چې یې وسلوالې ډلې تښتولی - یوه ويډيو خپره شوې چې په کې د وسلوالو له منګولو د هغه د ازادولو غوښتنه په کې کوي. دا ويډيو په داسې وخت کې رابرسېره کېږي چې په پاکستان د دوه مخې تګلارې تور د هر چا په خوله دی او پاکستان غواړي دا ووايي چې د استخباراتو مامورين یې د وسلوالو له خوا تښتول کېږي او ورسره په جګړه اخته دی. |
