Skip to main content

تحليل ها و پيام ها

Go Search
صفحه نخست
خبرونه
تحليل ها و پيام ها
آثار علمی و تحقیقی (حبیبه)
مرکز دیجیتال سازی کتب
قاموس کبیر افغانستان
  
افغان جرمن آنلاین > تحليل ها و پيام ها  

نظریات شما درمورد مطلب آتی:
  تبصرۀ شما در مورد مطالب نشر شده، سال 2021     نویسنده:  افغان جرمن آنلاین

 
اسم: عمر توخي   محل سکونت: سوېدن    تاریخ: 11.05.2021

محترم کاسي صاحب سلامونه او احترام. واقعاََ چي د اوسنیو بدو حالاتو پایې او اساس د هم هغه وختونو د واکدارانو له خوا په صحي او سم شکل نه وې ایښوول   سوي، هغوی ډېر په شخصي ګټو پسې ګرځېدل، د وطن او خلګو په غم کي نه وه، ستاسي ځني کیسې چي دلته مو زموږ سره شریکي کړي ډېري جالبي او په تاریخي لحاظ دلچسپه دي، مثلاً هغه د قالیني کیسه.
سیاست هم و شرمیدی، د جهان بېسواد ترین او جاهل ترین موجودات مو له یوه طرفه په انتهاریانو باندي وژني، او له بله طرفه د اختر مبارکي ولس ته ورکوي، چي دوی څنګه فکر کوي؟ او دغه امیران لکه پیریان یا دېبان په ژوندوني یې څوک نه ویني فقط اعلامیې ورکوي، پسله څو کلونه بیا اعلامیه خپره سي چي امیر صاحب څو کاله مخته مړ دی. او پر موږ مړه امیران حکومت کوي.بیاهم سلام او ښې چاري.


اسم: سیستانی   محل سکونت: سویدن    تاریخ: 11.05.2021

دروند استاد بهاند صاحب سلامونه او نیکی هیلی!
ستاسې له حسن نیت ډک پیغام څخه یو جهان مننه. تاسې د یو مجرب استاد ا‌و محقق په حیث د فرهنگي کارونو په ارزښت ښه پوهیـږئ او د همدې دلیل په وجه په خوشی سره مو زما د دغو مقالاتو مجموعې ستاینه کړې ده. ستاسو له پیرزوینې څخه مننه کوم او ستاسو د لا بري او صحتمندۍ په هیله .


اسم: عبدالباري جهاني   محل سکونت: MANASSAS Parkl    تاریخ: 11.05.2021

ګرانو وروڼو محترمو لیکوالانو محمدانور آڅړ او رحمت آریا سلامونه او احترامات مي ومنی. ستاسي له مهریانیو څخه نړۍ مننه. داسي فکر ونه کړی چي غمشریکي اوډاډ ګېرنه تر دوا او درمل لږ تاثیر لری. د دوستانو غمشکریکي او انسناني همدردي د رنځور زړه قوت ورکوي او ستاسي همدردی همدغه کار کړی دی. د ډیری اوږدې لیکني توان نه لرم. امید دی چي زما په دغه لنډه مننه بسیا سی. ستاسی څخه بیا هم تشکر خدای مو آباد اوخوشاله لره.


اسم: آصف بهاند   محل سکونت: ډنمارک    تاریخ: 11.05.2021

اکادمسین کاندید استاد اعظم سیستاني د افغانستان د پوهې او فرهنگ خزانې ته یوه بله ډالۍ هم وړاندې کړه. دا ډالۍ د استاد د څلوېښتو مقالو ټولگه (قشرآگاه، افغانستان را دريابيد!) نومېـږي چې په کتابي بڼه درنو لوستونکو ته وړاندې شوې ده.

استاد سیستاني ته دې خدای روغ صحت او اوږود عمر ورپه برخه کړي، چې د وینو تویولو په دې گرم بازار کې، دی د وطن د دوښمنانو او د تیارو د استازو د اعمالو پر ضد، د وطن د نوي نسل د لارښونې په موخه، د پوهې او فرهنگ ډېوه بله ساتي.

د استاد سیستاني د دې نوي کتاب د پرلیکه کیدو په پار ده ته د زړه له تله خپلې مبارکیانې وړاندې کوم او په دې لار کې د نورو بریاوو هیله ورته کوم.

پوهندوی آصف بهاند


اسم: حسیب الله   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 11.05.2021

پس از تقدیم سلام و احترامات قلبی, خواستم به خبر خوش و نیک "آتش بس مؤقت" که از جانب طالبان و دولت به مردم عزیز ما ارائه گردیده است, مکثی مختصری داشته باشم:


به نظر من, از آن جائیکه خواست و تقاضای اصلی مردم عزیز ما یک "آتش بس دائمی" میباشد, تا با امنیت فزیکی, امنیت روانی و بلاخره با امنیت اقتصادی به امور زندگی خود به یک شکل بهتر و خوبتر رسیدگی بتوانند, لذا از طالبان و دولت جدا تقاضا میرود, که هر چه زودتر به تشکیل "کمسیون ترک مخاصمه" فکر نمایند!

یعنی, طالبان و دولت باید هر چه زودتر کمسیون های ترک مخاصمهٔ شان را, با تعداد مساوی نمایندگان شان در یک کمسیون ترک مخاصمه تعین نمایند, تا آنکه کمسیون مذکور به شکایات طرفین در بارهٔ نقض توافق ترک مخاصمه رسیدگی دقیق نماید!

یعنی: آتش بس موقت فعلی باید هر چه زودتر به یک قرارداد ترک مخاصمه منجر شود!



به امید یک صلح پایه دار و دائمی در افغانستان عزیز و در سراسر جهان, به امید امنیت, عدالت اجتماعی, رفاه و سعادت به مردم عزیز ما.



با تقدیم احترامات فائقه
حسیب الله


اسم: عبدالله   محل سکونت: kabul    تاریخ: 10.05.2021

براساس اخبار رسانه ها، بمب گذاری در مکتب دختران و قتل کودکان افغان، توسط رژیم خامنه ای و جاسوسان دولت اسلامی ایران صورت پذیرفته است. ولسی جرگه ء افغانستان نیز امروز این اخبار را دریافت کرده و اجلاس امروز ،بخاطر دریافت این اخبار ، متشنج بوده است.شاهپور خان نماینده لوگر در صحن علنی مجلس به این نکته ، اشاره کرده و سپس چند جاسوس ایران، سعی کرده اند این بحث را منحرف کنند!
اهداف استرا تژیک رژیم ایران، ایجاد تفرقه میان اقوام افغانستان است و خدشه دار شدن وفاق ملی !


اسم: زمری کاسی   محل سکونت: Greifensee    تاریخ: 10.05.2021

ډېر ګران او معزز عمر توخي صیبه درناویو سره، هو د هغو ناولي اختر دې مبارک شي چه په اتیاومو کلوونو کې ور په ور ورته تلم له صمد حامده تر یوسف وزیر د معدن او صدر اعظم او په زارۍ مې ورته ویلې چه دغه ورځې راځي، یو شوو چه بربادي او وینې مخې کې دي، یو لاسپوڅی او ناولی جاسوس يې ژوندی دی، پلار يې هم جاسوس، چه سر یې کوز زما سلام ته يې وعلیک و نه ویل او په ډېره ګرمه ورځ دومره نامرد چه د اوبو بوتلوونه هم مخې کې يې وې، راته يې د یو ګیلاس اوبو ست هم را و نه کړ، تندې نه مړ ؤم، نه مې هېرېږي او اوس کلهکله خپل تعریفات هم لیکي او مردار صبغت الله مجددی ته مې په سویس کې وویل چه وینې به تويې شي(شاهدان شته)، ما ته وايي؛«شخصي ګټو پسې وګرځه، ګټه ترې واخله»، او نور يې. هو دا د مظلوومو کوچنیانو د وینو اختر دغو ته دې مبارک سه!


اسم: صدیق   محل سکونت: هالند    تاریخ: 10.05.2021

درس دوم طرز انتقاد سالم و سازنده خدمت آقای مومند تقدیم است.
امید که جناب چیزی بی آموزند. در غیر آن در کورس های اکابر باید نام نویسی نمایند.

بخوان و یاد بگیر!
قسمت دوم

حافظ وظيفه تو دعا گفتن است و بس ++++ دربند آن مباش که نشنيد يا شنيد

روی کار تمرکز کنید، نه روی فرد:
انتقاد مستقیم از شخصیت یک فرد، احساس بدی به او می‌دهد و هیچ تغییر مثبتی نخواهد کرد. اگر می‌خواهید رفتار اشتباهی را به کسی گوشزد کنید، فقط درباره آن رفتار صحبت کنید و تمام ابعاد شخصیت فرد را زیر سوال نبرید.

سعی کنید غیر مستقیم انتقاد کنید:
هر قدر هم ظرفیت افراد برای انتقاد کردن بالا باشد، باز هم از انتقاد مستقیم می‌رنجند. سعی کنید انتقادات خود را با اشاره‌های کوچک به موضوع شروع کرده و سپس اگر بحث ادامه یافت و طرف مقابل پذیرشش را داشت، نقد را مستقیما ارائه دهید.

به کسی نگویید تو اشتباه می‌کنی:
در برخی موارد مثل نقد ادبی یا آثار هنری، درست و غلط وجود دارد، اما در بیشتر مواقع اینطور نیست. انتقاد از مسائلی که به سلیقه یا اعتقادات فرد توهین کند، نمی‌تواند سازنده باشد. به جای واژه اشتباه، انتقادات خود را با واژه‌هایی مثل "بهتر است" بیان کنید و سپس دلایل و مستندات خود را ارائه دهید.

در انتقاد کردن دانای کل نباشید:
همه از کسانی که خود را دانای عالم می‌دانند بدشان می‌آیند. مخصوصا اگر آن فرد مدام در حال انتقاد کردن از شما باشد. بنابراین سعی کنید خود را هم سطح طرف مقابل کرده و از بالا به دیگران نگاه نکنید.

نقاط مثبت را نادیده نگیرید:
انتقاد سازنده، برای کمک کردن به دیگران است. بنابراین اگر لازم است که انتقاد محکمی داشته باشید، با ارائه نقاط مثبت، ضربات انتقاد را کم کرده تا فرد توان و انگیزه پذیرش را از دست ندهد. اینگونه به روابط اجتماعی شما نیز لطمه وارد نمی‌شود.

هنگام انتقاد کردن دستور ندهید، پیشنهاد بدهید:
بهتر است انتقادات خود را با پیشنهاد مطرح کنید. جملاتی مثل "من فکر می‌کنم راه بهتری برای این کار است" و یا "اگر بتوانید این کار را به شیوه دیگر انجام دهی بهتر باشد".

خاص باشید:
انتقاد، یعنی نکته‌ای که دیگران و خود فرد واقعا نتوانند به آن پی ببرند. گفتن نکات کلی که همه می‌دانند نقد سازنده نیست. جزئیات رفتار را بررسی کرده و آن‌ها را مورد بحث قرار دهید.


هنگام انتقاد کردن خود را جای طرف مقابل قرار دهید:
قبل از انتقاد کردن، سعی کنید ابتدا خود را در موقعیت طرف مقابل قرار دهید و از زاویه دید او به مسئله نگاه کنید. اگر با خود به این نتیجه رسیدید که شما در آن موقعیت بی نقص هستید، می‌توانید آن را مورد نقد قرار دهید.



از چیزی که نمی‌دانید انتقاد نکنید:
متاسفانه آفت رفتاری در انتقاد کردن این است که افراد درباره موضوعاتی که هیچ تخصصی در مورد آن ندارند، نظر می‌دهند. بنابراین مهم است که اگر از چیزی انتقاد کردید، نباید در خودتان وجود داشته باشد. مثلا زمانی می‌توانید از شکستن ظرف توسط کسی انتقاد کنید که خودتان در این مورد آمار خیلی بهتری داشته باشید.

برای انتقاد کردن غرض شخصی نداشته باشید:
از سر لجبازی، حسادت، ناراحتی یا استرس از کسی انتقاد نکنید. این انتقادات، نه تنها کمکی به فرد نمی‌کند، بلکه به خودتان نیز آسیب روحی می‌زند.

در زمان انتقاد کردن پیشنهاد جدیدی برای ارائه داشته باشید:
گاهی اوقات افراد هنگام انتقاد کردن دائماً در مورد اشتباه بودن کار فرد مقابل توضیح می‌دهند اما هیچ پیشنهادی برای بهبود اوضاع ندارند. انتقاد سازنده همان طور که از نامش پیداست باید به دنبال ساختن و ترمیم کردن باشد. اگر شما هیچ راه حلی برای ارائه ندارید و نمی‌توانید فرد مقابل را راهنمایی کنید که به جای مسیر کنونی به چه مسیری برود؛ انتقادتان مؤثر و سالم نخواهد بود.

انتقاد را به صحنه جنگ تبدیل نکنید:
برخی افراد انتقاد کردن را صحنه جنگی می‌پندارند که لزوماً یک برنده دارد. در نتیجه این افراد تأکید بسیاری بر درست بودن حرف خود دارند و می‌خواهند طرف مقابل حتماً در موضع تسلیم قرار بگیرد تا همه حرف‌هایشان را بپذیرد. این شرایط مسلما منجر به مقاومت در فرد مقابل شده و از تاثیر گذاری کلامتان می‌کاهد. فراموش نکنید که انتقاد سازنده در بستر گفت و گویی سالم شکل می‌گیرد. در نتیجه لازم است که هم زمان که انتقاد می‌کنید بتوانید حرف‌های فرد مقابل را بشنوید و بگذارید در نهایت خود تصمیم بگیرد که می‌خواهد چه مسیری را طی کند. طی کردن این مسیر به شکل گیری ارتباطی موثر نیز کمک خواهد کرد.

هیچ کسی را با دیگری مقایسه نکنید:
یکی از آفت‌های انتقاد مقایسه کردن با دیگران است. این کار باعث می‌شود حرف‌های شما تأثیر خود را از دست بدهند و فرد مقابل احساس کند که او را درک نمی‌کنید یا شرایط او را در نظر نمی‌گیرید. از آنجایی که هرکس موقعیت و ویژگی‌های منحصر به فرد خود را دارد هنگام انتقاد کردن عملکرد فرد را تنها در مقایسه با خودش بسنجید و پای افراد دیگر را وسط نکشید.

در حرف زدن شفاف باشید:
هنگام انتقاد کردن بسیار اهمیت دارد که روراست باشید و حرف‌هایتان را به شیوه‌ای واضح و شفاف بیان کنید. در همین راستا تلاش کنید هرگونه کلام دو پهلو که باعث سوءتفاهم می‌شود را کنار بگذارید و از روش‌هایی نظیر طعنه و کنایه زدن برای انتقاد کردن استفاده نکنید. این روش‌ها تنها نشان دهنده خشم درونی شما هستند که به شیوه ناسالمی ابراز می‌شوند.


مراقب چاقوی تیز انتقاد باشید!
انتقاد کردن، مثل یک چاقویی است که هم می‌توان با آن کارهای بسیار مفیدی کرد و هم کسی را کشت. ممکن است با انتقادات بی جا و مغرضانه خود، روح یک فرد را بکشید. این مورد در کودکانی که مدام توسط والدینشان مورد انتقاد قرار می‌گیرند، بسیار مشاهده می‌شود. بنابراین هرگز پیش از آن که به همه ابعاد نقد خود فکر کرده باشید، آن را مطرح نکنید. در صورتی که با انتقادهای خود باعث آرزده خاطر شدن دیگران می‌شوید و روابطتان دچار آسیب شده است، بهتر است از یک مشاور کمک بگیرید.


اسم: محمد انور آڅړ   محل سکونت: افغانستان    تاریخ: 10.05.2021

ګران او قدرمن جهاني صاحب ته سلامونه او درناوی
د خدای شکر دی چې ستاسو صحت ښه شو او خوشاله شوم چې ستاسو پیغام مې په افغان جرمن پورتال کې ولید چې ستاسو د روغتیا زېری راکوي، ستاسو پر ټپي کبدو باندې ډېر خواشیني شوم او ستاسو د روغتیا لپاره زموږ ټولې کورنۍ د روژه ماتي پر مهال دوعاګانې وکړی، له لوی څښتنه مو کامله روغتیا او سلامتیا غواړم. درناوی


اسم: عمر توخي   محل سکونت: Malmo    تاریخ: 09.05.2021

د پيري د اختر مبارکي
تېره ورځ مو فقط دوه سوه معصوم او بېګناه شاګردان په موټر بمب د ژوند د مشکلاتو څخه خلاص کړل، په لوګر کي مو هم يو څو د علم پتنګان د ژوند د مشکلاتو څخه هغه بله ورځ ازاد کړل او مُفت و رايګان مو جنت ته ولېږل، نعمت روان مو هم د ستړي ژوند د مشکلاتو څخه په کندهار کي خلاص کړ۰
موږ په دې شکل خلګ د ژوند د سختيو خلاصوو، او دا مو په انګرېزي او پنجابي مدرسو کي زده کړي دي۰
اوس مو نو اختر هم مبارک سه، چي بيا ونه واياست چي زموږ سمي خبري نه دي زده او ايله وحشي شپږن يو۰


اسم: رحمت آریا   محل سکونت: کانادا    تاریخ: 09.05.2021

گران ښاغلي جهاني صاحب او د هغوی محترمې میرمن ته د رامنځته سوې ترافیکي پیښې په هکله مې خبر همدا شیبه افغان جرمن آنلاین له لارې تر لاسه کړ. ورباندې ددﮤ د نورو مینه والو په شان ودردیدم. جهاني صاحب د پښتو ادب یو ځلانده ستوری دی. الله تعالی ج دې دوی او محترمې میرمن ته ژر تر ژره روغتیا ورپه برخه کړي. د ژوندانـﮥ په هر موړ او کږ لیچ ته پيښې سته او له پیښې تیښته نه سته. د جهاني صاحب یو تار د ویښتو دې نه کمیږي. روغتیا یې له لوی رب څخه غواړم


اسم: عبدالباري جهاني   محل سکونت: MANASSAS Parkl    تاریخ: 09.05.2021

درنو دوستانو السلام غلیکم. له ټولو هغو دوستانو څخه چي زما سره یې د موټر د مرګانۍ پيښي له امله خواخوږي ښودلې ده د زړه له کومي مننه کوم. کشکي مي د دوستانو د اخلاص او خواخوږی ښودلو په بدل کي د امتنان لپاره کلمات درلودلای. زما لپاره به تردې زیات افتخار چیري وي چي خپل ځان کي مي په خپلو سترګو د دوستانو په زړونو کي ولیدی. تاسي ټولوته دی حق متعال عوضونه درکړي ځکه چي زه عوض نه لرم.
ګرانه ډاکټرصاحب خفیظ الله خوږلن. په داسي وخت کي دي پوروړی کړم چي زه د جواب لیکلو په موډ کي نه یم. ستا پوردي پر کارګه وي د کارګه مرګی دي نه دي.
نور پرته له دې چي یوځل بیا د خپلو دوستانو له اخلاص څخه مننه وکړم د لیکلو څه نه لرم. د افغان جرمن له ادارې څخه د زړه له کومي مننه کوم. تاسي دي خدای جوړ او خوشاله لري.0


اسم: قیس کبیر   محل سکونت: المان    تاریخ: 09.05.2021

خدمت محترم داود مومند، نظر به احترام به هیئت تحریریه متأسفانه قادر به آنلاین ساختن مطلب تان نیستم، ولی آنرا اینجا نشر کرده به جواب تان می پردازم. شما مینویسید:
خدمت انجنیر صاحب قیس کبیر.
بعد از سلام محمدی، جناب شما عنوانی محترم غروال صاحب نگاشته اید که « متوجه باشید که کلمه آل یحیی یعنی خاندان یحیی مثل کلمه آل برمک کدام بار منفی با خود حمل نمیکند..»
سؤال من متکی به تشزیح فوق الذکر حضرت عالی این است که میتوان رژیم جمهوریت سردار صاحب محمد خان را، نیز رژیم جمهوری آل یحیی خطاب کرد؟
زیرا سردار صاحب موصوف نیز عضو همین خاندان بود.
خدمت تان باید عرض کرد:
اول: قاموس جای قضاوت نیست... در یک قاموس معلومات باید تا حد امکان واقعبینانه درج شود. قضاوت به دوش خواننده است.
دوم: نظر به قوانین جامعهٔ مدنی، اولاد، برادر، خواهر و خیشاوند، هیچگاه جرم و گناه والدین و اجداد خود را به دوش نمی کشند.
سوم: قسمی که در قاموس یادآوری شده است، کلمهٔ «آل یحیی» بعد از کودتای ۷ ثور به خاطر تحقیر و توهین به اولادهٔ «یحیی خان» مروج گردید. نظر شخصی خودم اینست:
رهبری خلق و پرچم با شهادت رساندن یکی از صادق ترین فرزندان افغان زمین با ۳۰ نفر از اعضای فامیلش، نه تنها انتقام خود را از وی گرفتن، بلکه ملک را در منجلابِ گرفتار کردند که تا به حال از شر آن خلاصی نداریم. من با صف های پائین خلق و پرچم کاری ندارم، خصوصاً از کسانی که صادقانه ندامت نشان میدهند، ولی رهبری آنها را منکوب کرده و از خداوند متعال برای کسان شان که دیگر زنده نیستند، جهنم و برای آنهای شان که در قید حیات اند، جزای خداوندی را خواهانم.


اسم: زمری کاسی   محل سکونت: Greifensee    تاریخ: 09.05.2021

روز مادر به مادران جهان تبریک و از مادران افغان معذرت میخواهم که بسی اولاد های شان بسیار چتلی های شرم آور کردند، ببخشید مادران مقدس ما، ما را درین جهان پرشور و ریا و دروغ؛ مادران فرهیخته و گرامی شما را نگذاشتند که از زیر چشمک چادری همه چیز را واضح ببینید تا ما را از خوشباوری ها نجات دهید، چه خود در قید و بند جنایت کاران حرفوی دو و سه هزار ساله قرار داشتید و دارید. این روز تصنعی هیچ تغییری نمی آورد آنچه از سه هزار سال به اینطرف در نهادش گذاشته شده است.چار باید قبول کرد و ناچار باید قبول کرد.


اسم: حسیب الله   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 09.05.2021


در افغانستان عزیز حملات خشونتبار در کل; و بلخصوص حملهٔ خشونتباریکه در کابل بیشتر از پنجاه شاگرد مکتب را کشته و بیشتر از صد شاگرد را زخمی گردانیده است, شدیدا قابل تقبیح میباشد!

عاملان چنین حملات وحشیانه باید هر چه زود تر شناسائی و به پای میز محاکم شفاف و عادلانه کشانیده شوند!

به وسیلهٔ کشتار اطفال معصوم و بی گناه, تعقیب نمودن اهداف شوم سیاسی و قدرت طلبی, نه تنها یک عمل زشت خشونتباری وحشیانه است, بلکه یک عمل ننگین و زبونانه نیز می باشد, که عاملین چنین اعمال زشت باید هر چه زودتر شناسائی و ذریعهٔ محاکم شفاف و عادلانه به جزای اعمال شوم شان رسانیده شوند!


اسم: حسیب الله   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 09.05.2021

پس از تقدیم سلام و احترامات قلبی ام,

روز مادر را به تمام مادران جهان, بلخصوص به مادران افغان تبریک گفته, از خداوند متعال سعادت و خوشبختی و رفاه به همه مادران جهان تمنا میدارم.


با تقدیم احترامات فائقه
حسیب الله


اسم: عمر توخي   محل سکونت: Malmo    تاریخ: 08.05.2021

لعنت او نفرين دي وي پر هغوی چي بې ګناه افغانان قتلوي۰
مسلماني دي په اعمالو ثابته کړه، نه په تشو او غولوونکو ادعاو باندي. په اسلام کي قتل عظيم ترینه او لویه ترینه ګناه ده، نو څوک چي داسي جنایتونه او قتلونه هره ورځ کوي هغه بیا د مسلمانی دعوه څنګه کولای سي؟
دغه چي په افغانستان کي د جهاد په نوم د اسلامي نظام د ټینګولو له پاره جنګیږي، غولېدلي او خطا ایستل سوي مطلق بېسواده او ناپوه خلګ دي، د ډېرو يې لمونځ نه دی زده، حتیَ د هغه پاکستاني او پنجابي ماسټرانو یې الحمد الله نه ده زده۰
نتیجه دا کیږي چي جنګ د اسلام او اسلامي نظام د راوستلو له پاره نه دی ځکه چي د جنګ غوښتونکو او د هغوی د مشرانو اعمال ټول د اسلام سره په تضاد کي دي، هدف يې د افغانستان ړنګول او خرابول دي او د یو داسي نظام غوښتونکي دي چي د پنجاب او انګرېز تر تسلط به لاندي وي او د مذهب او دین په نوم به د هر پرمختګ او عمراني کار مخنيوی کوي۰
اوس نو په موږ اړه لري چي څوک بايد نظام راته جوړ کړي؟ خپله يې جوړوو؟ او که يې پنجاب ته پرېږدو چي هغه يې راته جوړ کړي؟
د پنجاب اعمال د پښتونخوا د پښتنو سره نه وینی؟ چي اصلاََ د انسان په سترګه نه ورته ګوري. پنجابیانو ته د پښتنو نيول، شکنجه کول، زنداني کول، بې عزته کول، پرناموس يې تېری کول، وژل او حتي ژوندي تری تم کول يو ډېره ساده خبره ده، د پښتنو و مشرانو ته يې زنځيرونه او زولنې اچولي وي او په محکمو او ښارو يې ګرځوي او د ټول افغان له پاره هم دا پلان لري چي د دین او اسلام په نوم یې خپل تر سلطه او نفوذ لاندي د خپلو تربیه سوو مزدورانو په واسطه راولي.
دا حقیقت باید هر چاته معلوم وي چي په دولت کي په سلو کي اتيا تخريب کاران، غاصبين، رشوت خوړونکي او شکايت کوونکي د همدغو دښمنو همسايه ګانو رانیول سوي او تربیه سوي اجنټان دي، ومو ليدل چي يو په بل پسې يې د پنجاب د وفاداری ريکارډ په تاريخ کي ثبت کړ، او د دښمن د سنګره يې پر وطن او نظام نيوکي کولې په داسي حال کي چي په نظام کي اصلي مشکلات دوی خلق کړي دي۰
د دغو جاهلو کرايه سوي قاتلانو په مقابل کي چوپ پاتېدل لويه ګناه ده، يو ځل بيا يې پر دوی او حاميانو باندي لعنتونه بايد وويل سي، او د ټولو افغانانوپه بېګناه شهادت رسولو کي ځان د هغوی د کورنيو سره په غم کي شريک ګڼم او ټولو غم ځپلو کورنيو ته د زړه صبر غواړم او شهیدانو ته د خدای له درباره جنتونه غواړم۰


اسم: صدیق   محل سکونت: هالند    تاریخ: 08.05.2021

آقای مومند!
حق انتقاد را هر شخص دارد، ولی جناب شما هنوز طرز انتقاد را به صورت درست آن نه آموخته و فکر میکنید که شمشیرکشی انتقاد است .
روی این ملحوظ ضرورت درس طرز انتقاد را برای جناب عالی لازم دیدم و امید وارم که تاثیر مثبت روی برخورد شما با دیگران داشته باشد.

حافظ وظيفه تو دعا گفتن است و بس ____ دربند آن مباش که نشنيد يا شنيد

بخوان و یاد بگیر!

درست انتقاد کردن یک مهارت بسیار مهم است که اگر همه افراد یاد بگیرند، تقریبا نیمی از سوءتفاهم‌ها یا مشکلات بین افراد برطرف می‌شود. یک ارتباط موثر و موفق زمانی رخ می‌دهد که شما بتوانید در تعاملات تان باعث پیشرفت خود و طرف مقابل تان بشوید. انتقاد، می‌تواند مخرب یا سازنده باشد. گاهی با وجود سازنده بودن، به درستی بیان نمی‌شود و گاهی هم انتقادهای مخرب در پوششی لطیف، فرد را خرد می‌کند. باید بدانید که با یک انتقاد بی جا و نادرست، ممکن است یک شخص و آینده او را تحت تاثیر قرار دهید و یا همین بلا سر خودتان بیاید.

تفاوت انتقاد مخرب و سازنده:
انتقاد کردن به معنای جدا کردن درستی‌ها و نادرستی‌ها، تحلیل یک رفتار بر اساس ملاک‌های شخصی یا علمی می‌باشد.

انتقاد مخرب: انتقادی است که در آن فقط جنبه‌های منفی طرف مقابل بزرگ می‌شود، هیچ راهکاری برای بهبود ارائه نمی‌شود، حس بد و حقارت در فرد ایجاد می‌کند و حتی ممکن است مسائلی که بیان می‌شود درست هم نباشد.

انتقاد سازنده: علاوه بر بیان نقاط ضعف به شکلی محترمانه، راه حل‌ها و راهنمایی‌هایی از فردی که در آن زمینه متخصص‌تر است، برای بهبود عملکرد ارائه می‌شود.

آداب و اصول انتقاد کردن:
برای اینکه بتوانید انتقاد خود را در جهت مثبت و سازنده به کار بگیرید لازم است قبل از هر چیز با آداب و اصول انتقاد کردن آشنا باشید.

پی بردن به ضرورت انتقاد:
قبل از اینکه شروع به انتقاد از کسی بکنید از خود سؤال بپرسید که چرا می‌خواهید این کار را انجام دهید و انتقاد شما چه ضرورتی دارد؟ آیا هدفتان از این کار رشد و پیشرفت طرف مقابل است یا با این کار می‌خواهید عصبانیت و ناراحتی خود را به گونه‌ای تخلیه کنید؟ اندکی مکث پیش از انتقاد کردن، باعث می‌شود هیجان زده عمل نکنید و کنترل بیشتری روی حرف‌های خود داشته باشید.

چگونه درست انتقاد کنیم؟
انتقاد کردن و مورد انتقاد واقع شدن، یکی از لازمه‌های پیشرفت و موفقیت است. بنابراین، در قدم اول خود را برای پذیرش انتقاد آماده کرده و به آن احترام بگذارید تا بتوانید دیگران را نقد کنید. برای آن که بتوانید بهتر انتقاد کنید تا حرفتان اثر بخش باشد، موارد زیر را در نظر بگیرید.

مودب و خوش صحبت باشید
انتقادی که با الفاظ رکیک، صدای بلند و حالت تحقیر آمیز همراه باشد، نه تنها پذیرفته نمی‌شود، بلکه وجهه شما را نیز از بین می‌برد. حتی اگر حرفتان درست‌ترین حرف دنیا باشد. مهربان باشید و با مهربانی نظرات خود را بیان کنید.

فکر میکنم برای درس اول کافی است. در صورت ضرورت ادامه میدهم .


اسم: يونس نگاه    محل سکونت: افغانستان     تاریخ: 08.05.2021

"مچم که سياستمداران چرا ھميشه ھرچه را به ديگران بد میدانند، خودشان بسيار دوست دارند. مثال
مسعود از روزی که به رسانهھا آمده از طالبان بارھا انتقاد کرده که اين گروه چرا تغيير نمیکنند و به درزھای سابق
میکوبند. ولی خودش ھوبه ھو اکت پدرش را میکند. حتی کلاه پدرش را میپوشد و میگويد مثل پدر خود تفنگ گرفته خواھد جنگيد.
کلاه و تفنگ را بان! حتی در سخنرانی اخيرش گفت از خداوند میخواھد مثل پدرش "شھيد" شود. او آدم تو که حتی
میخواھی مرگت کاپی باشد، از ديگران چرا انتظار تغيير داری؟
مه اگر طالب باشم، ميگم احمد بچيم، َکش کو که َکش کنيم! تو ازاوسون نمان که چيزی تغيير کنه و مه ازی سون. ببينيم که
آخر باد کی ميره!
فغانستان آزاد


اسم: محمد انور آڅړ   محل سکونت: افغانستان    تاریخ: 08.05.2021

ګران ورور صلاح الدین سعیدی صاحب سلامونه او درناوی
زما د لیکنې په اړه ستاسو له پام او لید څخه مننه کوم، دغه لیکنه ما د ښاغلي لېوال د لیکنې (العوام کالانعا م...) پر ملاتړ لیکلي وه، خدای مو ښه لره.
درناوی


اسم: دوکتور غروال   محل سکونت: ویانا    تاریخ: 07.05.2021

شاغلۍ محترم کبیر سلام ، زه ډیر ښه متوجه یم او بیا دا تکراروم چی ملی خائينو کمونستانو شورویان افغانستان ته راوستل او هر ډول غلامی ته ئي تیارڅۍولاړ وو او بیا ددی وطن فروشانو عقدة شعار د آل یحیی د استدلال لپاره باید پدی مرموز شکل سره په قاموس کښی استعمال نشی او که استعمالوۍ ئي نو باید په واضحت سره داهم ورسره ضمیمه شی چی د سلطان محمد خان زوی شهید نادر خان په قومانده د ټل جګړه د انګریز سره ئي افغانانو په ګټه تمامه کړه او همدارنګه ئي د انګریز لاس اله غل بچة سقاؤ له مینځه یووړ !
یاده : زه هیڅکله د شاهی دوری بی کفایتی سره راضی نه ووم دوامداره انتقادونه ورباندی جاری وو چی لدی خاطره د ما بورس ئي هم وروسته له یو کالراباندی قطع کړ اما زه همیش د حقیقت او ریښتینوالی ملاتړ ووم اوهمداسی به پاتی شم !!!


اسم: صدیق   محل سکونت: هالند    تاریخ: 07.05.2021

آقای مومند!
اگر یکبار هم شده به اشتباه خویش باید اقرار نمائید. در قاموس کبیر افغانستان اصطلاح " آل یحیی " بطور واضح تشریح گردیده که این اصطلاح ساخت و بافت خلق و پرچم است و هرگز از طرف قاموس به فامیل ظاهر شاه و داود خان توهین نشده .
شما همیشه کوشش می‌کنید که با وجیزه ها و حکایت ها به نظر خویش حقانیت بیبخشید .
چرا ما افغانها در پی پیدا نمودن یک اشتباه هستیم که باز به رخ طرف مقابل بکشیم. آیا شما می‌دانید با وجود داشتن اشتباهات ترتیب نمودن همچو یک قاموس به چه اندازه کار و حوصله می خواهد؟
آیا این قاموس برای استفاده همه تهیه و ترتیب شده یا اینکه صرف آقای کبیر ازآن بهره‌مند میشود؟
اگر شما توان آنرا دارید که چیزی بهتری تهیه نمایید با صداقت کامل در کنار شما استم.

اگر واقعا" دلسوزی موجود باشد شخصیت های مانند جناب معروفی و دیگر دانشمندان برای بهتر ساختن قاموس باید آقای کبیر را یاری نمایند، چون یک پروژه عام‌المنفعه است و نه شخصی.

اگر در قسمت نام بنده شک دارید ، آدرس تان را نوشته کنید تا کاپی تذکره خویش را برایتان ارسال کنم ، که در اینصورت راست و دروغ هم ثبوت گردد.


اسم: نوراحمد خالدی   محل سکونت: North Lakes    تاریخ: 07.05.2021

محترم نویسنده صدای ملت
لطفا قانون اساسی را مرور کنید. هیچ ماده در مورد احمد شاه مسعود به حیث قهرمان ملی موجود نیست. موصوف براساس یک فیصله ولسی جرگه به عنوان قهرمان ملی خوانده شده است.


اسم: قیس کبیر   محل سکونت: المان    تاریخ: 07.05.2021

آقای محترم غروال. شما باید متوجه باشید که کلمه آل یحیی، یعنی خاندان یحیی مثل کلمه «آل برمک» کدام بار منفی باخود حمل نمیکند مگر اینکه در پس منظر خود کدام عیب و کمبودی داشته باشد عیب و کمبود آل یحیی در ضعف و ناتوانی پدرشان سلطان محمد خان طلایی بود که نتوانست از پشاور در مقابل زعیم پنجاب دفاع کند و شکست خورده، فرار کرد و دوباره بحیث دست نشاندهٔ زعیم پنجاب حاکم پشاور مقرر گردید. این بود منطق خلقیها از به کار بردن اصطلاح "آل یحیی" در غیر آن یحیی یک نام است کدام دشنام نیست .
تشکر از صدیق جان از هالند


اسم: صدیق   محل سکونت: هالند    تاریخ: 06.05.2021

جناب قیس کبیر نخست تشکر از اشاره و تشریح در مورد " آل یحیی "
از این بیشتر نمی شود. ولی آقای مومند تکلیف دارد هر آنچه او می‌گوید درست است و دیگران اشتباه می‌کنند.

به نطر من هیچگونه توهین و تحقیر آنچه آقای مومند می‌گوید نیست و به صورت کامل و واضح تشریح گردیده.
"عقل گر نباشد جان به عذاب است"


اسم: دوکتور غروال   محل سکونت: ویانا    تاریخ: 06.05.2021

د کمونستانو له خوا د شهید محمد داؤد وژلو څخه وروسته اعلان کړۍ شوه چی د آل یحیی غداری کورنۍ ته د مونږ ستر انقلاب خاتمه ورکړه نو آل یحیی استعمال یوازی او یوازی د کمونیستانو له خوا یو کشف دی او د رنجیت سنګ سره هیڅ ارتباط نلری!!!


اسم: قیس کبیر   محل سکونت: المان    تاریخ: 06.05.2021


تشریح اصطلاح «آل یحیی» در «قاموس کبیر افغانستان»

آل یحیی: اصطلاحی است که بعد از کودتای ثور به خاندان نادرشاه از روی تحقیر اطلاق میشد. هدف این اصطلاح این بود که نادرشاه پدر ظاهرشاه از خاندان یحیی خان فرزند سردار سلطان محمد طلائی حکمران پیشاور بودکه درسال 1819پشاور را بدون مقاومت به رنجیت سینگ تسلیم داد و رنجیت سینگ او را دوباره به حیث حکمران پشاور مقرر کرد. نتیجه اینکه «آل یحیی» دست نشاندگان رنجیت سینگ بوده اند.
///////////////////////////////////
ایا کسی میتواند آنرا تشریح بهتر کند؟


اسم: سلطان جان کلیوال   محل سکونت: کاناډا    تاریخ: 06.05.2021

قدرمن لیوال صاحب بیا هم سلامونه رسوم. ډیره مننه چی په لنډه توګه مو راته د تاریخی خاطرو چی د خاصو ملحوظاتو د پاره لیکل کیږی او علمی تاریخ په هکله معلومات راکړل کوروداني درته وایم. خو اوس راته دا پوښتنه پیدا شوه چی په کومو طریقو به د اشخاصو دا تاریخی خاطرې له علمی تاریخ نه را بیلوو او پیژنو به یی؟ د مثال په توګه فیض محمد کاتب هزاره خدای بخښلی د غازی اعلیحضرت امان الله خان او د سقاو د زوی حبیب الله کلکانی د کړو وړو په هکله لیکنی کړی دی هغه حقیقی تاریخ دی اوکه یواځی د مرحوم کاتب تاریخی خاطرې دی؟ همدارنګه د ډیرو په نظر د هیواد پیاوړی مورخ مرحوم حسن کاکړ صاحب د غازی امان الله خان د تیروتنو په هکله لیکنی کړی او بیا د هیواد نورو پیاوړو مورخینو لک محترم کاندید اکادمیسن اعظم سیستانی صاحب هغه نقد کړی او ویلی دی چی «ما د کاکړ تاریخی اثار د خپلی المارۍ نه ایسته و غوزول» او یا هم محرم ابوی صاحب و غبار صاحب، مجروح صاحب اونورو د سردار محمد داود خان د شخصیت په هکله ډیری خاطری لیکلی او دروند محقق دا کتر صاحب سید عبدالله کاظم په خپل وروستی اثر« زندګی سیاسی شهید محمد داؤد از آغاز تاانجام» کی د هغوی او نورو ګڼو لیکونکو د خاطراتو نه پراخه استفاده کړیده، چی بی له شکه همدا د راتلونکی نسل د پاره تاریخ پیژندل کیږی. ایا علمی تاریخ دی که خاطری؟ او که همدا د اشخاصو خاطری علمی تاریخ نه وی نو دا علمی او حقیقی تاریخ به څوک لیکی؟ پوهیږم چی دا ډیر اوږد بحث دی خو که وخت لری او لنډه رڼا پری واچوی خوښ به شم. روغتیا او سلامتیا دی په برخه. کلیوال


اسم: انجنیر محمود حیدری   محل سکونت: xxxx    تاریخ: 06.05.2021

کند عده زیادی هموطنان گفته ها، بیرق بلند شده وسرود پخش شده مقاومتی را در "بزرگداشت " ۸ ثور درمحفل براه انداخته شده بوسیله دبل احمد به باد انتقاد، نفرت و خشم گرفتند
درست وبجا عکس العمل متبارز ساختند
اما
گروه های جهادی بخصوص نظاری ـ مقاومتی افغانستان را بصفت یک جغرافیا پذیرفتنی نیستند و به اشاره انگریز، فرانسه، امریکا وچوچه های منطقوی ان چون پاکستان وا ویلای فدرالیزم، تجزیه و وطن دشمنی را بارها بلند نموده ومی نمایند
توقع داشتن به اهتزاز امدن پرچم ملی و بصدا امدن سرود ملی درمحافل شان عجیب بنظر نمیرسد؟
گرگ زاده گرگ گردد گرچه با ادمی (افغانان) بزرگ گرددوکاو


اسم: وحید   محل سکونت: طورخم    تاریخ: 06.05.2021

جناب احمد سعیدی السلام علیکم ورحمته الله
برادر قدرمن من از شما ازهمان وقت بسیار ممنون استم که به همرای بابری صاحب در کونسلګری امدم درکار کاغذهای تجار لطف و مرحمت کردید، نوشته ی تان را خواندم مګر ما این تشویش را زیاد نداریم که طالب کامیاب میشود بلکه عین تشویش ما از سیاسیون مانند کرزی محقق خلیلی احمدمسعود وضامسعود و علیپور و دوستم و قیصار ی و نویدک و قانونی و عبداالله و ظاهرقدیر و دیګربدماشها است که برضد اشرف غنی چی نکردند و او را به کار کردن نماندو طالبان را به ترور کردن تشویق کردند یعنی ترس مردم از هردو طرف است هم از طالب هم از چند نفر که خودرا سیاسیون ګفته در اطراف خود لنډغر دارند از بابت اینها شما چی نظر دارید به همان فکر ملی که در کونسلګری بودید برایم جواب بدهید


اسم: حسیب الله   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 06.05.2021

پس از تقدیم سلام و احترامات از جناب محترم عمرتوخی یکجهان تشکر که به حادثهٔ مصدوم کننده ای ترافیکی, که جناب محترم جهانی و خانم محترم شان مصدوم گردیده اند, معلومات شانرا با ما شریک ساخته اند.

در قدم اول برای محترمه خانم جهانی و جناب محترم جهانی از بارگاهٔ خداوند متعال صحت کامل و شفای عاجل استدعا میدارم, امیدوارم که ایشان بخیر هر چه زودتر صحتیاب شوند.

ثانیا امیدوارم رانندهٔ موتر لاری که مرتکب چنین یک خلاف رفتاری خطرزا گردیده است, هر چه زود تر در یک محکمهٔ شفاف و عادلانه به پای میز محکمه کشانیده شده, تا آنکه جزای این تخلف و خلاف رفتاری ترافیکی اش را اخذ نماید.

با تقدیم احترامات فائقه
حسیب الله


اسم: عبدالقیوم میرزاده   محل سکونت: هلند    تاریخ: 06.05.2021

عزیزان گرانقدر قیس جان کبیر و دودیال صاحب معزز! سلامها و حرمت فراوان مرا هم بپذیرئید.
از جناب انجنیر صاحب قیس جان ابراز امتنان دارم که تحریریهٔ مؤجز از این قلم را درج قاموس ارزشمند کبیر ساختند.
دودیال صاحب معزز از شما به نسبت ذره نوازی تان یک عالم سپاسگزارم. من سالها قبل در قبال تاریخچه مبارزات ضد استعماری نهضت یا جنبش خدائی خدمتگاران نوشتهٔ تفصیلی کرده بودم که در آن تمام جوانب فعالیت این جنبش چون سد ها،موانع، نیرنگ ها توانایی ها و نا توانی های آنرا مورد غور و کند وکاو قرار داده بودم وحالا بنابر بحثی که پیرامون کلمهٔ خدائی خدمتگار و یا خدائی خدمتگاران بالا گرفت خواستم توضیح مختصری را در باب و تاریخچهٔ این کلمه در قاموس سیاسی منطقه ارائه کنم.
صحتمندی، سعادت و بهروری برایتان آرزو دارم.


اسم: صدای ملت افغان   محل سکونت: افغانستان    تاریخ: 06.05.2021

اینها از قانون اساسی همان یک ماده را قبول دارند که احمدشاه مسعود را قهرمان ملی خوانده.
مسعود در پنجشیر زاده شد، در پنجشیر جنگید، در پنجشیر کشته از برکت اش پنجشیر صاحب ده ها وزیر شد، صد ها ریس شد و هزاران جنرال شد و یک ولسوالی دارای کمترین نفوس تبدیل به ولایت شد چطور از یک خوستی، هراتی، بامیان و قندهاری انتظار داری که به صفت قهرمان ملی قبولش کنند؟
اگر تا فعلا صدای کسی بلند نشده از برکت همین قانون اساسی بوده که وی را قهرمان ملی خوانده در غیر آن خود تان میدانید که قهرمان چی و کارش چی؟


اسم: دودیال   محل سکونت: ننګرهار    تاریخ: 06.05.2021

سلام برادر معزز جناب میرزاده صاحب !
نهضت یا جنبش خدایی خدمتګار را بسیار عالی معرفی نموده اید، این جنبش واقعیت تاریخی مبارزات افغانستان بزرګ را بیان میدارد، ولی متاسفانه در بحبوحه حساس به اثر دسایس انګلیس و تا حدی هم به اثر سادګی مردمان ما به ناکامی مواجه شد، امید اکنون نسلهای بعدی یعنی جوانان امروزه راه مقدس انها را تعقیب نمایند. این زحمت تانرا مردم افغانستان به دیده قدر نګریسته شخصاً ممنون تان میباشم.


اسم: قیس کبیر   محل سکونت: المان    تاریخ: 06.05.2021

محترم عبدالقیوم میرزاده، نوشته شما را در بارهٔ جنبش تأریخی «خدائی خدمتگاران» شامل «قاموس کبیر افغانستان» کردم و چنین انتظار را از از کسانی که بیجهت تبلیغات منفی در بارهٔ قاموس میکنند، هم داشتم، ولی شما پیشقدم شدید و موضوع را وضاحت دادید که از ته قلب تشکر میکنم. لطفاً کلمهٔ «خدائی خدمتگار» را در قاموس از نظر تان بگذرانید...


اسم: عمر توخي   محل سکونت: سوېدن    تاریخ: 06.05.2021

سلامونه او احترام!
و محترم جهاني صاحب او اغلي خانمي ته یې د صحت او سلامتی دعاوي کوم، د افغانانو له مینځه دي نه کمیږي.
او د محترم حسیب الله د پوښتني په جواب کي باید ووایم چي یو ډېر نږدې دوست یې د جهاني صاحب سره خبري کړي وې او جهاني صاحب د ځان او خانمي د صحت په خاطر اطمنان ورکړی و، او په ضمن کي یې د حادثې د څرنګه والي په اړه ویلي وه چي پر موټر وې باندي یو لوی لاری موټر پر جهاني پر موټر ور کاټ کړی او د جهاني موټر د سړکه اوښتی او څو غلته یې خوړلي وه. بیاهم صحت او سلامتي ورته غواړو.


اسم: عبدالغفور لېوال   محل سکونت: تهران - ایران     تاریخ: 06.05.2021

قدرمن کلیوال صاحب سلامونه او درناوی،
له پوښتنې مو مننه.
لومړی دا چې : تاریخ لوستل او له تاریخه زدکړه د تش په نامه تاریخي خاطراتو له لوستلو سره توپیر لري، تاریخي خاطرې علمي تاریخ نه دی، بلکې د اشخاصو خاطرې دي، چې ګڼې یې د ځان سپینولو او شهرت لپاره لیکل کیږي. دوهم: بیاهم علمي تاریخ لوستل او ورڅخه زد کړه په تاریخ کې له نوستالژیک محو کېدو سره توپیر لري او ما په ښکاره لیکلي چې موږ د تېرو تاریخي دورو په حسرت او ارمان کې دومره ورک یو، چې نن و سبا رانه هېره ده. زما په ګڼو لیکنو کې له تاریخ سره زموږ د چلند په اړه بحثونه شته. تاریخ دوه ډوه ارزښتونه لري؛ ۱- هویتي او ۲- تجربي. له تاریخ څخه خپل هویت پېژندلای شو او له تجربو یې زده کړه کړلای شو. نوستالژي خپل تعریف لري او له تاریخ سره یې توپیرونه جوت دي. موږ تل له خپلې سیاسي ارادې څخه سل کاله شاته پاتې یو. یعنې اوس مو په دې سره له ګریوانونو نیولي چې اعلیحضرت امان الله شاه غازي کافر و که مسلمان؟ یا ګروموف چې له حیرتان پله څخه واوښت د افغانستان خواته یې ډز وکړ که نه؟ آیا دغه ډز یې په ماکاروف تومانچه وکړ، که په ټي ټي تومانچه، آیا ګروموف چې ډز وکړ څه یې وویل که نه؟ که یې څه وویل، نو چا ترې دا خبره واورېده یا ثبت یې کړله ؟ دغسې بحثونه چې هېڅ راز تاریخي اهمیت نه لري، په لوستلو نه ارزي، موږ باید علمي تاریخ ولولو او ورڅخه د تجربي زدکړې پر اساس نن جوړه کړه او پر سبا پانګونه وکړو. زما د لیکنې پیغام دغه دی. که د نننیو پېښو په اړه سل کاله روسته هرڅومره لانجې، ژړاوې او پښيماني وکړو، د نن ورځې افغانانو ته به یې ګټه څه وي؟ والله اعلم، چې د هغه مهال نسلونه به یې هم زموږ له تېروتنو څخه زده کړي که نه ؟
روغ او خوښ اوسئ.


اسم: سلطان جان کلیوال   محل سکونت: کاناډا    تاریخ: 05.05.2021

محترم لیوال صاحب ته د سلامونو له رسولو وروسته!
ستاسو وروستۍ لیکنې (ویده ولسونه او ويښ ملتونه) راته دوه پوښتنی پیداکړی:
اول داچی که چیری د پخوانیو پیښو لوستلو ته اړتیا نه وی نو ایا دا په دی معنی نه وی چی مونږ تاریخ ته اړتیا نه لرو؟ دویم داچی ایا تاسو په دویمه برخه (ویښ ملتونه) کی دا لومړی برخه بیرته نفی کړی نه ده چی باید له تیرو نه یی زده کړو چی د راتلونکو د لعنت ویلو جوګه نه شو. نو که یی ونه لولو څنګه به یی زده کړو او څنګه به خپل تاریخی دوست او دښمن هغه هم په ملی سویه و پیژنو؟ که می ورباندی و پوهوی منندوی به مویم. روغ اوسی.


اسم: حسیب الله   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 05.05.2021

پس از تقدیم سلام و احترامات قلبی, برای شاعر معظم کشور جناب محترم جهانی صاحب صحت کامل استدعا میدارم.


نوت: آیا کدام یک از هموطنان عزیز ما از وقوعی حادثهٔ ترافیکئی که صحت جناب محترم جهانی صاحب را مصدوم ساخته است, بطور دقیق معلومات دارد, که این حادثهٔ اسفانگیز به چه شکل به وقوع پیوسته است؟

هر گاه کسی معلومات دقیقی در این باره داشته باشد و آنرا با ما شریک سازد, خالی از لطف نخواهد بود.


با تقدیم احترامات فائقه
حسیب الله


اسم: رشید   محل سکونت: کانادا    تاریخ: 05.05.2021

ګران جهاني صاحب اومیرمنې ته یې له پاک ربه د زراوبیړني روغتیا هیله من یم.داچې دغه ځورونکې پیښه په خیرسره تیره شوه، بیاهم د پاک الله دربارته ستاسې د ژوند اوروغتیا په پار لاس پورته کووچې:
روغتیا موپه برخه خدای موراته وساته .
درناوی
رشید


اسم: صلاح الدین سعیدی    محل سکونت: انګلستان    تاریخ: 05.05.2021

هغوی د أنعام په شان دی ... !
سلام معزز رور انور اڅر او سلام درنو لوستونکو!
د الانعام تر نامه مو جالبه د پند او عبرت ليکنه کړې. له لوستلو يې مستفيد شوم. باید ستاسو او درنو لوستونکو حضور ته عرض کړم چی قرآن کریم د مسلمانانو د اساسي قانون په توګه خپلې اعجازي افادې لري چی تر اوسه پوری بشر قادر شوای ندی چی ددغه اعجاز په ټولو خواوو باندې يې فکر او سر خلاص شي! ما غوښتل ستاسې د بحث څه نور جوانب هم وسپـړم او په ګوته کړم.
قرآن کريم او د اسلام دين د بشري استفادې او فهم لپاره بشري شواى او ېو شمېربشر ته پیچلي تعابير او مفاهیم د بشر د درک لپاره چې په کيف او کان يې مونږ نه يو خبر، خو هڅه شوې زمونږ فهم او درک ته نږدې شي.
داچې د انسان لاس او پښې او پوست دجزا او الهي محکمې مخې ته پر انسان شهادت ورکوي او لاس او پښې او پوستکی زمونږ اصلاً خوله هم نه لري نو څنګه غږېداى شي؟ جواب ساده. چې خالق وغواړي، هغه به کيږي( کن فيکن - وشه کېږي).
الله تعالى ددې پوښتنې ځواب له مخکې ورکړاى چې الله تعالى په قرآن کريم کې فرمايي چې عار او باک نه لري چې د مياشې (وړوکى او يا غټ) مثال راوړي.
لکه څنګه چې آلله پاک دبقرې دسورې په 26 آیه کې فرمایي : «إِنَّ اللَّهَ لا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا ما بَعُوضَةً فَما فَوْقَها فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَ أَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَيَقُولُونَ ما ذا أَرادَ اللَّهُ بِهذا مَثَلًا يُضِلُّ بِهِ كَثِيراً وَ يَهْدِي بِهِ كَثِيراً وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ‌» (... الله تعالی له نه شرم نه لري چې د مثال په ډول میاشي او له هغه غټ یا وړوکی مثال راوړي .....هغوی چې ایمان لري پوهیږي...د الله تعالی له جانبه دی اما هغوی چې د کفارو لاره يې غوره کړې دا موضوع بهانه نیسی .... په دې مثالو زیاد شمېر کسان ګمراه او فاسق او نور هدایت کیږي...)
واقعاً دې کې ه هېڅ د شک ځای نه شته چې انسانِ حقيقت‌جو، که وغواړي خپله لار موندلای شی او له بهانه لار نه نیسی.
ددې نوشتې او ليکنې يو دليل هم دادى چې د رهنمايى شوي او بد راه انسان کې دا د عوام الناس خبر او جانب له د جناب اڅر لیکنه کې له کومه شو؟ شرعی نصوصو کې چې دوی وړاندې کړي داسی کوم مطلب نشته. انسان يا د هدايت لار غوره کړې او يا ګمراه دى. نو عوام او خواصو تقسيم دا ليکنه کې له کوم ځايه پېدا شو؟
داچې په تأريخي لحاظ یهودانو به مزمیرو کې چې د هغوی د دیني مشرانو له خوا لیکل شوای او آسانی اساس نه لري او هلته مسلمانانو ته د انعام او حيوان خطاب کړاى او دهغه رابطه دلته راته دومره موجه نه بريښي خو له عامو مالوماتو چې د يهودانو له نامه د مسلمانانو په آدرس داسې مطلب شته، خبر شوو.
يهودانو هم ډوډۍ خوړله او ذبح يې کوله او مونږ هم او سلهاو نورشباهتونه دآسماني او غېر آسماني اديانو کې وجود لري. اما د رمې ګله چې سر يو خواته سر کړي او نو سرکوزي پسې له تعقله پرته روان دي، بهترينه افاده ده.
قومي، ژبنيز، انساني تجارت پر دا د انسان په قواره کې حیواناتو روان دي او دوی لا دا د رمې مشر او سر کې روان څاروي پسې روان دي. هو داسې مشران !؟ شته چې مخکې روان دي، خیانت او تخلف کوي او دا نور ورپسې سرکوزي روان دي. له بلې خوا چاته زمرى وايو نو منظور شجاعت دى او نه درنده حيوان. چاته چې انعام خطاب وشو منظور جهالات او نادانی ده.
له بلی خوا شته داسې انسانان چې ورته حيوان ويل، خر ويل، پسه او غوا ويل... دا حيواناتو ته توهين دى. دا حيواناتو د ژوندو انسانانو او همجسانو سينې نه دي پرې کړي او نه يې رقص بسمل کړای او نه يې په سر کې ورته میخونو وهلي دی. د جناياتو لست اوږد دى. نو يواځې حيوان ويل دبعضې دغه انسانانو حق کې ترحم او د حيواناتو حق کې توهين او جفا ده. مننه سعيدى


اسم: دودیال   محل سکونت: ننګرهار    تاریخ: 05.05.2021

ډیر قدرمن او معزز کاسی صاحب، السلام علیکم !
ستاسو لنډه، خو ډیره خوږه لیکنه مې ولوسته. ډیره مننه.
اما زموږ هدف دا هم دی چې ځوانان احتیاط او دقت ته راوبولو او څه ناڅه زموږ د دوران د درناوی او احترام
خاطرات خپلو لیکنو کې ثبت کړو چې هغه څومره ښه دوران و او خلکو معنوی ارزښتونه پالل.
دروند کاسی صاحب! د لیکنو هر ټکی مو لوی درس دی. ستاسو لطف او مهربانی نه هیروم.


اسم: سلطان جان کلیوال   محل سکونت: کاناډا    تاریخ: 05.05.2021

د خواشنۍ سره خوښې.
د فیسبوک له لاری می د افغانستان د وتلي شاعر،ادیب، محقق او تاریخ پوه محترم باری جهانی صاحب د ترافیکی پیښی ډیر دردونکی او خواشنونکی خبر چی د خپلې درنې میرمنې سره یوځای ورته پیښه شوی وه واوریده. خو ساعت نیم وروسته می د بل دوست په پاڼه کی و لوستل چی اوس یی حالت ښه او د ډاډ وړ دی. د دی خبر په اوریدو ډیر خوښ شوم. داچی دا ناوړه او خواشنونکې پیښه په خیر تیره شوی او د دواړو روغتیا مخ په ښه کیدو او د ډاډ وړ ده په ریښتیا چی د خوښې خبر دی. دعا کوو چی الله ج دی دواړو ته عاجله شفاء ورپه برخه کاندی.


اسم: افغان جرمن آنلاین   محل سکونت: جرمنی    تاریخ: 04.05.2021

د خواشینۍ خبر:
په خواشینۍ سره مو خبر ترلاسه کړ چې پیاوړی شاعر او لیکوال، د افغان جرمن پورتال دایمي قلمي همکار ښاغلی عبدالباري جهاني په یوه ترافیکي پیښه کې ټپي شوی او په روغتون کې بستر دی.
افغان جرمن آنلاین پورتال کاري تیم د دې ناوړه پېښې په پار خپله خواشیني څرگندوي او ښاغلي جهاني ته د بېړنۍ روغتیا هیله کوي.


اسم: زمری کاسی   محل سکونت: Greifensee    تاریخ: 04.05.2021

له بدې مرغه چه افغانستان خراب دی، دې له پاره چه هر یو ځان قاضي بولي او د نورو خلکو مسلکي کاروونو باندې نیووکې کوي او کړي يې دي، ګل مرجانانو نه وطن ډک دی. همدې له پاره ترکمنانو او ازبکانو ویل چه«ای مُلکِ بر کله و بر خیال است» او بیا نورو ویل؛ چې يې نه منې، تر سر مې یا۰۰مې جار، لږ چه وخاندوو!

دودیال صیب ته درناویو سره یوه اشاره، پام دې وي چه هر کاغذ نن جګ نکرې چه بویناک کاغذوونه هم نن ډېر هرې خواته پراته دي، هغه زمانې تېرې دي، د یو بل دوست کیسه ده چه پلار يې ویل چه هر کاغذ پورته کړئ، په هر کاغذ کې یوه یا دوې ښایسته کلمات یا مطلب ګوندې چه ومیندئ.


اسم: غ.حضرت   محل سکونت: سویدن    تاریخ: 04.05.2021

سلامونه.
د قائدو او افکارو اختلاف یا اتفاق بېله خبره ده
امّا
د یو فرهنګی او محقق او زړه سواند وطنوال سره خواخوږی یوه ملی - انسانی وجیبه ده.
په مجازی نړۍ کی داسی خبر تر سترګو سو چی محترم جهانی صاحب په یوه ترافیکی پېښه کی ژوبل سوی دی.
ښاغلی جهانی صاحب ته د بیا بشپړی روغتیا او سلامتیا هیله لرم.
هیله ده هر صالح افغان او هر صالح انسان د ټولو طبیعی او غیر طبیعی ناوړو پېښو او ځپنو څخه یو څو ورځی او کلونه په امان وی.


اسم: محمد انور آڅړ   محل سکونت: افغانستان    تاریخ: 04.05.2021

ګران لېوال صاحب سلامونه او ښې هیلې
ستاسو لیکنې او پوښتنې لولم، ستاسو د پوښتنو ځوابونه راسره شته خو څه وکړو چې چا ته سمه خبره نه شی کولی، له داسې مخلوق سره مو سر دی چې ښه یې تر پام بد راغلي او بد یې تر پامه ښه راغلي، که دې چا ته وویل: بې ګناه او مظلوم خلک مه وژنئ نو بیا درته وایي ته هم د وژلو یې، خدای تعالی دې ټولو ته د نېکۍ هدایت وکړي، ستاسو د لیکنې (العوام کالانعا م ...) په اړه مې یوه لنډه لیکنه ولیکله، هیله ده چې خوښه مو شي، په پای کې روغتیا او بری درته غواړم.
درناوی


اسم: صلاح الدين سعيدى    محل سکونت: انګلستان     تاریخ: 04.05.2021

طالب وايي ما امريکايي پوځي بيسونه د امريکې سره د سولې له توافق روسته نه دي ساتلي.
بايد ووايو چې ساتنه مختلف تعاريف لري چې فعاله او غير فعاله ساتنه کېداى شي.
په دې اساس دا خبره او ثبوت چې امريکايى عسکرو تير يوکال په اوږدو کې جاني تلفات نه لرل او نشته، ثابتوي چې طالبانو عملاً د امريکايي پوځيان افغانستان کې ساتلي خو افغانان يې وژلي او قتل کړي د طالبانو انکار له دې واقعيت او خبرې هسې ځان غولونه ده!


اسم: دودیال   محل سکونت: ننګرهار    تاریخ: 04.05.2021

ټولو دوستانو ته سلامونه !
زه ادیب او لیکوال نه یم، خو له وړکتوبه یوه دینداره کورنۍ کې ستر شوی یم، پلار می هم دینی علوم لوستی و او د مور له خوا نیکه می دخپلې کروندې د مدیریت تر څنګ د سیمې د کلیوالی ښوونځی موسس او د جومات ملا امام و. دوی به تل د کاغذ او تورو(حروفو) درناوی کاو، موږ ټولو ماشومانو ته به یی سپارښت کاو چې کله مو کاغذ ولید، باید پورته یی کړو په سترګو یی وموښو او پاک ځای کی یی کیږدو. کتابونه باید د انسان له قد څخه ټیټ ځای کی کینښودل شی، د ډودۍ سوکي، د وریجو دانې او نور خوراکی توکي باید تر پښو لاندې نشي او داسې ډیر نصیحتونه چې تر نن ورځې يې زه رعایتوم او نه مو دي هیر کړی. یوه خبره په دی کی تورو او حروفو ته ددرناوی وه. زه له دې سره هیڅ موافق نه یم چې لکۍ والا (ی)، ښکروالا کاف، پنډکی والا نون، پنډکی والا دال او داسې نور نومونه په حروفوباندی کیږدو، آن غړوندی هم مناسب نه بولم. همدا کافی ده چی په نرمه (ی)، تانیثه (ی)، کړنواله (ی)، معروف واو، معدول ... او دې ته ورته نومونو یې وبولو چی ګرامر کی مو لوستی . هیله ده د هیچا د خپګان لامل نشي. درناوی


اسم: حمید کمان   محل سکونت: کانادا    تاریخ: 03.05.2021

عزتمند او ګران مشر کاسی صاحب!
د سلامونو او ښی هیلی، ستاسو د دی لویی حوصلی او لطف څخه یوه دنیا منند. رښتیا چه د بیحده قدر او د احترامونو وړ یاست.
په درناوی
حمید کمان.


اسم: حفیظ الله خالد   محل سکونت: ویانا    تاریخ: 03.05.2021

محترم سیستانی صاحب بزرگوار!
یک جهان تشکر از لطف تان در مورد نوشته ام ،
به نظر بنده پذیرفتن دعوت مقامات پاکستانی در شرایط کنونی از طرف یک عده رهبران تنظیمی و سیاسیون کشور ما در حقیقت بی احترامی به روح صد ها انسان این سرزمین است که همه روزه جان‌های شیرین شانرا در جنگ نیابتی نظامیگران پاکستانی در کشور ما از دست می‌دهند.

در زندگی بعضأ بین منافع شخصی و منافع علیای وطن و مردم یکی را انتخاب نمود، بنده بیاد دارم که جناب شما چند سال قبل تقدیر نامه آقای کرزی را بخاطر فساد، سوء استفاده و قانون شکنی در اداره ایشان نپذیرفته منافع علیای وطن را از امتیاز معنوی شخصی برتر دانستید.
به امید صحت سلامت و موفقیت های بیشتر تان در همهٔ امور محوله.
با عرض حرمت
خالد


اسم: زمری کاسی   محل سکونت: Greifensee    تاریخ: 03.05.2021

معذرت غواړم چه کله کله په لیکلو کې نیمګرتیاوې راته پېښېږيو دلته کووز د «ی» ګانو په هکله زما لیک کې [ یو ځلي مې دا لاندې ليک له فیس بوک نه کاپي کړیؤ] یوه تایپي غلطي شوې ده، سمه يې داسې ده: [ یو ځلي مې دا لاندې ليک له فیس بوک نه کاپي کړی وؤ]،
درناویو سره ګلوونه


اسم: سیستانی   محل سکونت: سویدن    تاریخ: 03.05.2021

از جناب حفیظ الله خالد بخاطر مقاله خوب "مرا زخیر تو امید نیست شرمرسان!" ابراز تشکر میکنم!

امروز فرصت یافتم تا مقاله جالب وبا محتوای جناب خالد صاحب را درمورد چال بازی های سیاسی پاکستان درحق افغانستان از راه دعوت رهبران سیاسی وقومی وپای بوسی این سران قومی گویا اپوزیسیون افغان، نوشته شده است،بخوانم واز آن احساس خوشنودی کنم. پرگراف اخیر مقاله را یک باردیگراینجا میخوانیم که میگوید:

«مایه تأسف اینست که در میان این همه سیاسیون و رهبران قومی ،یک مرد مییدان پیدا نشد که مندافع علیای کشور و مردم خویش را درنظر گرفته بعنوان اعتراض علیه این همه مداخلت وآتش افروزی های آنکشوردر وطن ما که اکنون از هیچ کسی پوشیده نیست دعوت مقامات آنکشور را شرافتمندانه رد نماید، ویدوکلیب این ملاقات ها نشان میدهد که هرکدام ازین سیاسیون فروخته شده کشورما دردست بوسی وتملق به مقامات پاکستانی ازهم
دیگرگوی سبقت می ربایند،درهمه کشور های جهان معمول است که اپوزسیون سیاسی علی الرغم اختلاف با دولت وقتی پای منافع علیای کشور درمیان باشد همه با هم متحد بدفاع از منافع کشور در یک صف می ایستند ولی سیاسیون کشور ما فقط به منافع شخصی خویش اندیشیده منافع علیای وطن و مردم پشیزی برای شان ارزش ندارد و اینست یکی
از عواملی که کشور و مردم ما ازچهاردهه بدینسو چرا درآتش جنـــگ و خونریزی میسوزد.»
به آرزوی پیروزی بیشتر آقای خالد


اسم: زمری کاسی   محل سکونت: Greifensee    تاریخ: 03.05.2021

درانه دوستانو بهاند صیبه او کمان صیب، سلاموونه او درناوي در استوم، یو ځلي مې دا لاندې ليک له فیس بوک نه کاپي کړیؤ، «ی»ګانې يې په ښه ډول ښودلي دي، یو ځلي يې له نظر نه که کمان صیب تاسې تېر کړئ، بده به نه وي، ګلوونه


راځئ چې پښتو ياګانې زده کړو.
په زرګونو ملګرو رانه دلیکچر غوشتنه وکړه ومي نشوای کولای چې هر يوه ته یې نوم پر نوم ولېږم دلته یې زده کړئ!
په پښتو ژبه کې مونږ پنځه ياګانې لرو
1_( ى): نرمه یا بې ټکو (ی)
دغه (ی) ته نرمه وایي ځیني کسان ورته بې ټیکو (یا) هم وایي،دغه (ی) په حقیقت کې له دوو غږونو څخه جوړه شوې دهٔ،چې یو خپلواک غږ او بل نیمه خپلواک غږ دی.
دغه (ی) د نارینه مفردو نومونو لپاره کارول کیږي لکه :
سړی، منګی، بچی، زمری، نری، لالی، خټکی،زمری، کابلی، بریالی، هراتی ګلالی، ننګیالی، لوی، زلمی، منی، پسرلی، ننګرهاری، کندهاری او داسی نور…
دویم: څرګنده یا معروفه (ي)
دې ته څرګنده یا معروفه (ي) وایي،دا یو خپلواک غږ دی د نارینه جمعه نومونو لپاره کارول کیږي لکه:
سړي، منګي، لرګي، بچي، احمدي، صمدي، زمري، خټکي، طبي، دوستي، خپلوي، نرسري، جنګي، نیالګي، لښتي، پردي، نظامي، عسکري، وطني، کفري، ځنګلي، حاجي، لازمي، باراني، جنګي، زلمي، جنګیالي، کلتوري، اجتماعي، ابادي، اسلامي، اجتماعي، اخلاقي، سمدستي ، کلتوري، قاچاقي، اقتصادي، منطقي، قوي، تهاجمي او داسې نور…
دریمه: اوږده (ې)
دې ته اوږده (ې) وایي،دا یو خپلواک غږ دی زیاتره هغه مفرد ښځینه نومونه چې په زور پای ته رسیدلي وي کاریږي لکه:
شیدې، مستې، پاڼې، پلوشې، خورې، پستې، خوږې، وړانګې، ادې، ډیوې، حملې، کرې، نږدې، پردې، ترخې، کږې، سرې، داسې، مخکې، خاورې، فسلفې، لارې، چې، ستونزې، مناقشې، جګړې، مناظرې، خبرې، ورځې، شنبې، یکشنبې، غونډې، معدې، اغېزې، مېرمنې، وړاندې، ترانې او داسې نور…
څلورم: لکۍ لرونکې یا زورکۍ والا (ۍ)
دې ته لکۍ لرونکي یا زورکۍ والا (یا) وایي،دا هم له دوو غږونو څخه جوړه شوې، یو یې خپلواک واول او بل یې نیمه واک واول. دا (ۍ) په زیاترو مفردو ښځینه نومونو کې راځي لکه:
هګۍ، سپوږمۍ، ډوډۍ، نجلۍ، ګلالۍ، جلبۍ، خولۍ، زمرۍ، هیلۍ، نتکۍ، خورکۍ، دیموکراسۍ، کابلۍ، هراتۍ، نرۍ، توتکۍ، سلګۍ، المارۍ، څوکۍ، ابوظبۍ، ودانۍ، ژوندۍ، لومړۍ، ماڼۍ، زارۍ، افغانۍ، وروستۍ، څپلۍ، پیړۍ، نرۍ، ولسوالۍ، تبۍ او داسې نور…
پنځم: همزه لرونکې (ئ)
دغه (ئ) د امر کولو په وخت کې کاریږي لکه:
دا کار مه کوئ، راځئ، مه کوئ، ورځئ، ګورئ، ولاړئ، پدې لاره مه ځئ، هڅه کوئ ، ویې ګورئ، والوزئ، ولاړئ، حساب ور کوئ، حساب اخلئ، حساب مه منئ، اورئ، راغئ او داسې نور…


اسم: سیستانی   محل سکونت: سویدن    تاریخ: 03.05.2021

مننه له استاد بهاند او ګران څیړونکی محمدانورآڅړ څخه!
ستاسو درانه دوستانو حضورته چی زما دمریضی پوښتنه کړی دی خپل دمینی ډک احترامات وړاندی کوم. خدای دی تاسو له دی بد وایرس څخه لری وساتی!
همداسی له هغه دوستانوڅخه چی دتلیفون له لاری زما پوښتنه کړی دی ، مننه کوم.


اسم: حمید کمان   محل سکونت: کانادا    تاریخ: 02.05.2021

عزتمند او ډیر ګران بهاند صاحب!
یو ځل بیا سلام او احترام وړاندی کوم.
ستاسی د توجه څخه یوه دنیا مننه.
په درناوی
حمید کمان


اسم: آصف بهاند   محل سکونت: ډنمارک    تاریخ: 02.05.2021

ښاغلي حمید کمان زما درناوي هم ومنئ!

هیله ده هر څه ښه وي.

ډېره مننه کوم چې یوې نازکې گرامري مسألې ته مو اشاره کړې ده.

«دروند» د مفرد مذکر له پاره صفت دی چې د ښځینه له پاره د «درنه» او «درنې» په بڼه کارول کېـږي.

د «دروند» ډېرگړی یا جمع بڼه «درانه» دی. لکه درانه خلک د چا سپکاوی نه کوي.

خو په مغایره حالت کې همدا جمع بڼه د مفرد له پاره هم کارول کېـږي. لکه: درانه پلار به مې تل ښه لارښوونه راته کوله، درانه ښوونکي ته مې وویل چې کتاب نه لرم.

دا چې تاسو پښتو «ی» گانې په ذهن کې نه شئ ساتلای، دا بیله ستونزه ده. زه فکر کوم چې تاسو به په محاوره کې ټولې «ی» گانې سمې کاروئ، خو په لیکلو کې که ستونزه موجوده وي، دا په هغو ښونکو پورې اړه لري چې تاسو د زدکړې وخت ورسره تېر کړی دی، یعنې چې سمه لارښوونه نه ده شوې.

د ژبې د ودې یا انکشاف مسأله مو یاده کړې ده، په دې برخه کې باید عرض وکړم چې:

ژبه، باید بډایه شي، ژبه باید علمي شي، ژبه باید اقتصادي شي، ژبه باید سیاسي شي، ژبه باید د فرهنګ په ګاڼو، وګاڼل شي، ژبه باید له لافو او بې ځایه ستاینو، وژغورل شي.

ما په خپل څلویښت کلن فرهنگي یون کې تر ډېرو پورې د خپلې مورنۍ ژبې حق ورادا کړی دی، تخلیقات، ژباړې او څېړنې مې کړې دي. زما د کار بېلگې د همدې پورتال (افغان جرمن) په ارشیف کې کتلای او لوستلای شئ.

بریا مو په برخه!


اسم: محمد حسن وفا   محل سکونت: کندهار    تاریخ: 02.05.2021

! به نام انسان و انسانیت به حضور هموطنان خود پناه جستجو می کنم
از دیر زمانی است، که حلقات مختلف "اسلامیستی" با همدیگر در تبلیغات، مقابله دارند و هر یک می کوشد از دیگر در "مسلمان بودن" پیشی جوید. هر یک از دو جانب بر دیگر آن اتهام "خوارج" بزبان می آورند. با نمونۀ عمل در لوگر، اینها همه از حلقۀ انسانیت خارج شده اند. برای همۀ اسلامیتها و هم به همه مبلغین دولتی که اگر بخواهند خود آنان را با ذکر کلمۀ "خوارج" تسلی دهند، و مدعی شوند که گویا خود "مسلمان" اند و بدین ترتیب تلاش حق به جانب بودن خود آنها را افاده کنند، خیلی شرم آور و درد آور برای این جامعه است و هم غم انگیز برای هر انسان جهان می باشد. این افراد با چنین اعمال از چوکات انسانیت خارج شده اند. این مقامات و رهبران مخالفین آنها هم از حق انسان بودن باید مستعفی شمرده شوند. از یک طرف امر همچو انسان کشی را صادر می کنند و باز در تحت نام "ماه مبارک رمضان" بطور نمایشی، امر رهائی چند زندانی عسکر و مأمور دولتی را بطور نمایش سازمان می دهند. اینها به هیچ ارزش انسانی احترام ندارد. مذاکرات این چنین چتل فکران و رهبران مفسدین، برای مردم ما هیچ پیغام انسانیت و خبر نیک از استانبول، نه خواهند آورد و مردم هم به هیچ یکی از آنها سپردن کدام پیغام به عنوانی کنفرانس استانبول اعتماد نکرده اند، که به استانبول با خود ببرند. رهبران ترکی مگر قتلهای "ارمنیها" را فراموش کرده اند، که به جرم اینکه فقط پیرو کدام دین دیگر بوده اند و قتل عام شده اند. رهبران ترکی همین لحظه بر گلوی ترکها و کردها و غیره مردمان و پیروان ادیان و مذاهب مختلف می فشارند و در پروگرام دوباره استقرار "امپراتوری عثمانی"، آزادی آنها را در آزاد زیستن از آنها گرفته اند. برای آن قدرتهای بزرگی که مدعی "جنگ علیه تروریزم" اند، هم چنان جای خجالت است، که بر اساس کدام "ارزش های انسانی" بین این دو حلقۀ مفسد، و با کدام اعتماد و اعتبار مذاکره را به پیش خواهند برد؟ با احترام وفا


اسم: حمید کمان   محل سکونت: کانادا    تاریخ: 02.05.2021

دروند او ګران بهاند صاحب!
سلامونه می ومنی. ستاسی دا افاده «درانه مشر» ما ته سخت شک زما د مکتب د دوری زده کړی په اړوند را خلق کړ. لطفاْ و وایاست، چی د «درانه» کلمه د جمعی او که د مفرد په مفهوم استععالیږی. مونږ به ویل چی دا کس يا دا شی «دروند» دی لکه «دروند دی حمیل» او یا مشران «درانه شخصیتونه» دی. زه د پښتو د ډیرو «ی» ګانو اشکال، په حافظه کی نسم ساتلای. ستاسو پښتو پوهان او شاعرانو نظر څه دی؟ «مډرن» شعر وایاست، اما آیا د ژبی د انکشاف او تجدد په باب مو هم فکر کوی؟
په درناوی
کمان


اسم: آصف بهاند   محل سکونت: ډنمارک    تاریخ: 02.05.2021

درانه مشر کاسي صاحب او گران دوست او پیاوړي قلموال عبدالخالق رشید نه ډېره مننه چې زما نوي پر لیکه شوي کتاب ته یې ورپام شوی او د مبارکۍ په ترڅ کې یې زما زحمتونه ستایلي دي.


اسم: دوکتور غروال   محل سکونت: ویانا    تاریخ: 02.05.2021

غیرتی افغان ملت دا ۴۳ کاله کیږی چی د رنګارنګو اجنبی جاسوسانو او قاتلانو له خوا د تباهی سره مخامخ دی او ظالمو اجنبیانو ته ئي د افغانستان خاوری دروازی خلاصی کړی دی ، عجیبه داده چی یو ډول اجنبیوغلامانو د قرأن شریف ضد شعارونه ورکول او د مذهب د ضد لپاره ئي په ملیونو افغانان ووژل او بل ډول اجنبیانو غلامان د قرأن شریف څخه د خنجر کار اخلی او دوی هم د اجنبیو تر رهبری ئي افغان ملت وژنی باندی ناستومانه لګیا وو او دی او دریمه ډله کښی د اجنبیو په کومک کمونیستان ، تش په نامه مذهبیان او تربیه شوی دیموکراتان په ۲۰۰۱ کال کښی سره متحد کړۍ شول او دی ملی خائينینو ته ئي بین المللی شهرت ورکړ او د همه شمول شعارلاندی د ملت په اوږو سپاره کړل او ډالرو باندی ئي وپړسول د ډالرو په زور ئی دا قاتله ، فاسده او هم ئي دا اجنبی غلامه حلقه د افغانستان سیاسیونو لقب باندی مفتخر کړل او شیطان دوه مخه امریکا او انګلیس کوشش کوی چی په پنجابی پاکستان کښی د سی آي اس په تامه مرسته او د خلیلزاد تر رهبری خاص تربیه شوی ( د کوچنیوالی څخه ) تش په نامه مسلمان طالب شعار لاندی په ډیره زیرنګی سره دا ډلګی هم یو ځای کړی چی بالاخیره پنجابی پاکستان تام کنترول پر افغانستان حاصل کړۍ شی او ددی مکروبو په وسیله افغان ملت غلامی ته تام تسلیم کړی ( پنجابی پاکستان امریکا او انګلیس ته د اعتبار لوړ مقام لری ) ددی لپاره باید ملت لا بی سواده ، بیکاره ، وږۍ وساتل شی او همدارنګه په ژبانی ، قومی ، سمتی او مذهبی بی اتفاقیو بیماریو باندی سیستماتیک اخته کړۍ شی او ددی خیائنت لپاره اخوندی ایران رژیم هم ناستومانه هلی ځلی کوی ! دا اوسنی د صلحی بابولانی د افغان ملت غولولو لپاره روانی دی ، د افغانستان ملت لپاره اجنبیان حق نلری چی حکومتونه ورته جوړ کړی بلکه دا د افغان ملت حق دی چی خپل سرنوشت د ځانو لپاره په خپله وټاکی او امریکا ، انګلیس او ناتوسره د روسیی افغان ملت ته د وحشی جګړو توانونه باید ورکړی اودوی باید پوه شی چی ددوی فریبی تخنیک په افغانستان کښی ناکامه دی!!!!


اسم: زمری کاسی   محل سکونت: Greifensee    تاریخ: 02.05.2021

ګران بهاند صیبه سلاموونه او نېکې هيلې، نن مې وکولای شو چه ستاسو کتاب «مورنۍ ژبه، تعلیمي نصاب او څو نورې مقالې» لږ نظر نه تېر او هيله ده چه له چاپ نه يې وباسم او ويې وایم. د سترګو نیمګړتیا مې په ویلو کې لویه ستونزه ده. ښایسته او ما ته نوي شیان پکشې دي چه خوښ مې شول چه هغه زمانو کې موږ ترې غریب پاتې شولوو. ویاړم ستاسو پر زحمتوونه او ټينګ عزم باندې، مبارک دې شه.

درناوی او ګلوونه


اسم: رشید   محل سکونت: کانادا    تاریخ: 02.05.2021

ګران اوخواږه ورور بهاند صاحب ته دزړه له کومي مبارکي وایم.


اسم: رشید   محل سکونت: کانادا    تاریخ: 02.05.2021

ګران اوقدرمن مشر کاسي صاحب ته سلامونه او درناوی
له مینې اویادونې مو منندوی یم. په لوی ملت او ویاړن تاریخ مو دبې ننګوله خوا د درد اوغم معامله روانه ده.
کاسي صاحب خدای موله بلاوو راته وساته
درنښت
رشید


اسم: زمری کاسی   محل سکونت: Greifensee    تاریخ: 02.05.2021

پاملرنه:په دري او پښتو؛

نظر استنشاق با آب نمکی:1 Kommentar
Zmarai Kassi
این نظر دانشمندان آلمان نیست بلکه نظر زمری کاسی است که تا جایی که دوستانم بودند به ایشان و اعضای خانواده عرض کردم که با آب نمک استنشاق و اقلا دو بار بهعد از بیداری صبح و به پیش از بستر رفتن صورت گیرد چه کام و گلو جای رشد کاوید ۱۹ است ،‌چه قبلا گفته بودند که بینی جای تکثر این ویروس است. در فیس بوک هم نوشتم ، ام احتیاط که آب زیاد شور نباشد، چه تخریش در گلو و مجرای بینی باعث میگردد. قبلا در امریکا توصیهء «هایدروجن پراکساید» یک فیصده شده بود و آنجا نیز من استنشاق نمک را ترجیح و توصیه کردم.
پآملرنه؛
له کرونا نه ځان ساتل: هره ورځ دوه وارې د مالګينې اوبه استنشاق ضروري دی، خو پام کوئ چه اوبه ډېره مالګینه نه وي ځکه چه دېننه په پوزه کې سوی یا سوزش پېښېږي، د ورځې ده وارې ؛ سبايي او بېګا پخوا له خوبه او که د ورځې له خوا دووړو او خاورې ډېرې وي نو استنشاق درې وارې ضروري دی.


اسم: صلاح الدين سعيدى    محل سکونت: انګلستان     تاریخ: 02.05.2021

د عدم تشدد سياست خطاء دى او حق اخيستل کېږي او نه ورکول کېږي! دملا نيازى و برنامهء روش بالمثل جناب نيازى با پاکستان و ايران راه حل است.
صلح ګدايى نمى شود!


اسم: محمد انور آڅړ   محل سکونت: افغانستان    تاریخ: 02.05.2021

ګران او قدرمن لوی استاد اکاډميسين سيستاني صاحب ته سلامونه او درناوی
خوشاله يم چې له کورونا ناروغۍ روغ شوي ياست، موږ پرون
ورځ واکسين ووهل له کوم ناوړه غبرګون سره مخ نه شوو، هيله ده چې تاسو به واکسين کړي وي. روغتيا مو غواړم
درناوی


اسم: آصف بهاند   محل سکونت: ډنمارک    تاریخ: 01.05.2021

له گران دوست پوهاند صاحب دودیال نه ډېره مننه چې د وطن د ځوان کول د روزلو مسأله یې د یوې بنسټـيـزې اړتیا په توگه درک کړې او زما د وروستي اثر پر لیکه کېدل یې په دې برخه کې یو زېری گڼلی دی.
د دوی له دوستانه او استادانه نظر نه بیا، بیا مننه.

پوهندوی آصف بهاند


اسم: دودیال   محل سکونت: ننګرهار    تاریخ: 01.05.2021

دودیال
زه په دې ورځو(مبارکه روژه) کې په یوولایت کې، هغه هم له ښاره یوولس کیلومتره لرې؛ اوسیږم. د بریښنا او انترنیت د ستونزې له امله مې وروسته تر څو ورځو د افغان جرمن انلاین پاڼه وکتله. دوه زیری پکې وو: هغه د درانه استاد، سیستانی صاحب د روغتیا بیرته ترلاسه کول او د محترم استاد بهاند صاحب دیو بل کتاب دیجتل په کرښه کیدل و.
نړیوال دوو ټکیو ته ډیر اهمیت ورکوی: صنعت او تولید.
زموږ د قلموالو صنعت، همدا ددرنو لیکوالو د زړه په وینو او د بیخوبیو او ستومانی په ګاللو دمقالو او مضامینو نشرول دي. تولید مو فکر دی چی په تیره بیا دځوان کول روشنګری مو موخه ګرځولی ده. دا چې کاندید اکادمیسین سیستانی بیرته د قلم اوچتولو خبره کړی، نور هم خوښ شوم.
دغه دوه زیری مې نه یواځې دځان لپاره، بلکې د ټولو هیوادوالو او په تیره د جرمن افغان انلاین، آریانا افغان ، تاند، سپرغی، دعوت او یو شمیر نورو ملی خپرونو لپاره هم دخوښۍ وړ وګڼل. خدای پاک دې دا ډول زیري زیات کړي.


اسم: آصف بهاند   محل سکونت: ډنمارک    تاریخ: 01.05.2021

له دانشمند استاد اکادمیسین کاندید اعظم سیستاني څخه نړۍ مننه چې زما د وروستي انلاین شوي کتاب په مناسبت یې زما په نامه د مبارکۍ پیام خپور کړی او زما حقیر د فرهنگي کارونو یادونه یې په ښو کړېده. د دوی له ذره نوارئ نه بیا، بیا مننه.


اسم: آصف بهاند   محل سکونت: ډنمارک    تاریخ: 01.05.2021

له گران دوست شاه ولي ارین نه مننه چې زما د وروستي انلاین شوي کتاب د مبارکۍ تر څنگ یې، زما د نورو فرهنگي کارون یادونه هم کړې ده.


اسم: سیستانی   محل سکونت: سویدن    تاریخ: 01.05.2021

ګران اودروند لیکوال او محقق محترم پوهاند آصف بهاند ته دی شپاړسمه کتاب خپریدل مبارک وی!

استاد بهاند پدی کتاب کی(مورنی ژبه،تعلیمی نصاب او څونوری مقالی) ۴۳ مقالی اوشعرونه پ ۲۱۳ صفحو کی ځای کړی دی .
بهاند صاحب پخپل عالمانه مقدمه یوه خورا ارزښتمن جمله لیکلی ده چی زه دلته بیا تکراروم:دی لیکیی:(کومو ستونزو کې چې نن افغانستان او افغانان را ایسار دي، له دې څځه د خلاصون تر ټولوغوره، کم مصرفه او له کشکړپه خالي او نرمه لار، د نوي نسل روزل دي. دا ښه په یاد ولرئ:تر څو نوی نسل په سمه توگه و نه روزل شي، هیڅکله د سمون تمه و نه کړئ. د نوي نسل له روزلو پرته به تل له ستونزو او بدمرغیو سره الس گریوان اوسئ! )
ګران استاد ته د نورعلمی اوفرهنګی خدمتونوپه هیله/سیستانی


اسم: زمری کاسی   محل سکونت: Greifensee    تاریخ: 01.05.2021

در قدم اول احترامات به استاد گرامی و گرانقدر عبدالخالق «رشید» که نوشته‌ٔ دلپذیر و زیبای شان «یواځې مسیح زموږ۰۰۰۰مرسته کولای شي۰۰» با برداشت من از آن، بر بالای آتش عشق و محبت و شور و فغان و درد و آز و نیاز وطنی ام که در سلول و نهاد استخوانم میسوزد، هیزم یا تیل پاشیدند و کوغ ها باز شعله انداز گردیدند و با تن آتشینم در وطن بین مردم و با مردم میسوختم، چاره چیست؟ چندین جملات در نوشتهٔ بزگوار رشید صاحب مرا به جست و جو برد و در یافتم که در سالهای اخیر صد ها کتاب در مورد افغانستان، مثلا: Talibanistan
Negotiating the Borders Between Terror, Politics, and Religion
Peter Bergen, Katherine Tiedemann یعنی «تبصره یا نظر اندازی بالای؛ بین حدود ترور و سیاست و دین در طالبستان» نوشته شده که قسما در مورد طولانی ترین جنگ امریکا، البته در تاریخ» نوشته شده که آب سرد بر شعله هایم ریخت و گفتم «نام نوت یعنی طالبستان مبارک». کاش چشمانم سالم میبودند این صد ها کتاب را میخواندم، از طوله بیرون، از کنج و کنار چهل و چهار سال گذشتهٔ وطن ازین طریق آشنا میشدم. چنانیکه از نوشتهٔ «رشید صاحب» چند چیزی آموختم ازین کتب هم بهرهمند میگردیدم.بیا هم رشید صیبه تاسو ته درناویو سره گلوونه


اسم: محمد عالم   محل سکونت: کانادا    تاریخ: 30.04.2021

به ادارۀ محترم نشراتی، با عرض معذرت که بعحمد عالمد از ارسال متوجه سکتگی شدم. لطفاً این متن را نشر کنند.تشکر، محمد عالم
هموطنان گرامی!
بر حسب تصادف، در یک "سایت" که گردانندۀ آنرا "رزاق مامون" عنوان کرده اند، به چنین یک سطر که علامت سؤالیه در انجام آن، گذاشته شده است، متوجه شدم:
«ایوبی: چرا خیانت تاجیک را به گردن پشتون می اندازید؟». افادۀ همچو مطلب آنقدر شرم آور و نفرت انگیز است، که ممکن نقل آن هم فاقد کدام گناه نخواهد بود. متن را قابل خواندن ندانستم. گفته می شود که این شخص یک زمان "وکیل ولسی جرگه هم بوده است." در رسانها و تلویزونها هم ظاهر می شود. یک حراف عوامفریب خطرناک بوده می تواند. با وجود آنکه همچو افراد با این طرز تکلم، نه تنها باید، با مهر "نژاد پرست" نشانی شود، تا ارسال پیام نفرت به آدرس آنها تشویق گردد ، در عین زمان لازم است، تا قبل از اینکه تدریس کمی انسانیت و آدمیت به او پشنهاد شود، باید نخست در یک محیط سالم تحت نظر معالج مجرب تداوی شود، و بعد فهمانده شود، که "کلمۀ خیانت" چه مفهوم دارد؟ و این به اصطلاح عمل "خائنانه" چگونه، توسط چه کسانی انجام می گیرد؟ که هریک ممکن دارای یک شهرت مکمله با علایم فارقه هم باشد، اینکه یک فرد باشد و یا چند فرد سازمانیافته، ممکن "جنایتکاران سازمانیافته" هم شامل باشند، پس بررسی اعمال آنها، ولو به هر" قوم" و "قبیله" که خود آنان و یا دیگران آنان را منسوب نموده باشند، باز هم در صورت انجام چنین عمل، اگر کدام سیستم دولتی- حقوقی بر جامعه مسلط باشد، محکومیت هر یک باید بر اساس تناسب جرم انجام شده، به آدرس فرد فرد ابلاغ گردد. ذکر نام یک "قوم" در چنین یک ارتباط جرم است و بر کتگوری اجتماعی و کلتوری که همه در خود از احترام و عزت مساوی باید برخوردار باشند، نه تنها بی احترامی به انسانیت است، بلکه یک کرداری هم ازین انسان برملا می گردد، که همچو نژاد پرست، با پیشداوری های سنگین و ضرر آورنیز ملوث شمرده شده می تواند. ما هیچگاه یک "قوم" را مجرم و خائن گفته نمی توانیم. این فرد و افراد متشکل و غیر متشکل اند که اگر مرتکب کدام جرم و یا عمل خلاف قوانین یک کشور شناخته شده باشند، فقط خود آن افراد باید جوابگو باشند. عمل فرد، نه به فامیل و نه به کدام گروپ دارای یک گروپ خون و نه هم به افراد پیرو کدام دین، یا منسوب به قوم و غیره ربطی داشته می تواند . با احترام، محمد عالم


اسم: محمد عالم   محل سکونت: کانادا    تاریخ: 30.04.2021

هموطنان گرامی!
بر حسب تصادف، در یک "سایت" که گردانندۀ آنرا "رزاق مامون" عنوان کرده اند، به چنین یک سطر که علامت سؤالیه در انجام آن، گذاشته شده است، متوجه شدم:
«ایوبی: چرا خیانت تاجیک را به گردن پشتون می اندازید؟». افادۀ همچو مطلب آنقدر شرم آور و نفرت انگیز است، که باید نقل آن هم فاقد کدام گناه نخواهد بود. متن را قابل خواندن ندانستم. گفته می شود که این شخص یک زمان "وکیل ولسی جرگه هم بوده است." در رسانه و تلویزونها هم ظاهر می شود. یک حراف عوامفریب خطرناک بوده می تواند. با وجود آنکه همچو افراد با این طرز تکلم، نه تنها باید، با مهر "نژاد پرست"، برای ارسال پیام نفرت به آدرس آنها نشانی شده بتواند، بلکه لازم است، تا قبل از اینکه تدریس کمی انسانیت و آدمیت به او ممکن شود، باید نخست در یک محیط سالم تحت نظر معالج مجرب تداوی شود، و بعد فهمانده شود، که "کلمۀ خیانت" چه مفهوم دارد؟ و این به اصطلاح عمل "خائنانه" چگونه، توسط چه کسانی انجام می گیرد؟ که هریک ممکن دارای یک شهرت مکمله با علایم فارقه هم باشند، اینکه یک فرد باشد و یا چند فرد سازمانیافته، ممکن "جنایتکاران سازمانیافته" هم باشند، پس بررسی اعمال آنها، ولو به هر" قوم" و "قبیله" که خود آنان و یا دیگران آنان را منسوب نموده باشند، باز هم در صورت انجام چنین عمل، اگر کدام سیستم دولتی- حقوقی بر جامعه مسلط باشد، محکومیت هر یک با تناسب جرم انجام شده، به آدرس فرد فرد باید ابلاغ گردد. ذکر نام یک "قوم" در چنین یک ارتباط جرم است و بر کتگوری اجتماعی و کلتوری که همه در خود از احترام و عزت مساوی باید برخوردار باشند، نه تنها بی احترامی به انسانیت است، بلکه یک کرداری از انسان برملا می گردد، که همچو نژاد پرست،با پیشداوری های سنگین و ضرر آور ملوث شمرده شده می تواند. ما در هیچگاه یک "قوم" را مجرم و خائن گفته نمی توانیم. این فرد و افراد متشکل و غیر متشکل اند که اگر مرتکب کدام جرم و یا عمل خلاف قوانین یک کشور شناخته شده باشند، فقط خود آن افراد باید جوابگو باشند. عمل فرد، نه با فامیل و نه هم با کدام گروپ دارای یک گروپ خون و یا با افراد پیرو از کدام دین و غیره ربطی داشته می تواند. با احترام، محمد عالم


اسم: شاه ولی ارین   محل سکونت: دنمارک    تاریخ: 30.04.2021


دا دی د پوهندوی استاد اصف بهاند شپاړسم کتاب هم انلاین شو

د استاد د پورتنې کتاب د انلاین کیدو په رابطه ده او د ده مینوالو ته د زړه له تله مبارکي وایم.

د کتاب د لوستلو له پاره مې محترم استاد اصف بهاند ارشیف ته چې د افغان جرمن انلاین ویب پاڼه ګې شتون لری مخه شوه، د یادولو وړ یې بولم چې:

په دغه ارشیف کې د استاد اصف بهاند هغه شهکار او هلې ځلې دي چې د افغان جرمن انلاین پورتال ارشیف به پرې ویاړی او د هیواد د راتلونکې نسل لپاره به ستره سرمایه وي.

استاد اصف بهاند تر اوسه (۱۱۵۹) علمي، تخلیقي، مسلکي، شعري او د هیواد د ټولنې د مختلفو قشرونو په خاص ډول ماشومانو په هکله مقالې او کتابونه خپاره کړي چې هیڅوک تری سترګې نه شې پټولي.

همدا ډول د استاد بهاند د دی نوی کتاب په ګډون (۱۶) ټوکه کتابونه په انلاین ډول خپاره شوي چې په پورتني ارشیف کې موجود دي.

زه یو ځل بیا د یو فرهنګپال په توګه د استاد د دغو هلو ځلو درناوي کوم، هلیه لرم چې اوږد عمر او پوره صحت یې په برخه و اوسي، قلم یې همداسې تل تاند اوسه.


اسم: حامد نوید   محل سکونت: امریکا    تاریخ: 30.04.2021

بزرگوار سیستانی صاحب،

خدا را شکر که مریضی مدهش کرونا را به فضل خداوند سپری نموده و اکنون وضع صحی تان رو به بهبود است. این خبر نه تنها برای من، بلکه به تمام آنهایی که به تاریخ افغانستان علاقه دارند و از نوشته های پر محتوای تان فیض میبرند خبر خوبی است. من همواره از نوشته های اکادمیک وتحقیقی تان کسب معلومات نموده و از آن منحیث یک منبع علمی معتبر بهروز گردیده ام.

امروز بعد از ظهر یکی از دوستان نهایت گرامی، جناب انجنیرصاحب رایق لطف کردند ویکی از رساله های تاریخی تان " نگاهی به اوضاع اجتماعی افغانستان از طاهریان تا تیموریان" را برایم هدیه دادند که تحفهٔ گرانبهای است و متیقنم که از مطالعهٔ آن مستفید خواهم شد. از جناب شما نهایت سپاسگزار و ممنونم که نوشتهٔ اخیر مرا با وصف مشکلات صحی ای که داشتید مطالعه نمودید. بدیهیست که تائید شخصیت دانشمندی چون شما برای من ارزش معنوی فراوانی دارد.

به امید صحتمندی هرچه عاجل تان،


با ابراز ارادت، حامد نوید


اسم: الله محمد   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 29.04.2021

محترم میرزاده صاحب!

با عرض ادب.
"شما بهتر میدانید که از سال ۲۰۱۲ امریکا در تفاهم با پاکستان مصمم بودند تا طالبان را در افغانستان بر سر قدرت بیآورند".


شما به کدام عقل و فکر می نویسید که من بهتر میدانم. تنها همین جمله شما کافی است که حکم نمایم سالم فکر نمی کنید زیرا انچه را که بعد در ادامه جمله بالایی نوشته اید در تناقص قرار دارد و حیف وقت بنده انرا بر جسته نمایم.

طالبان 1996 از اثر وحشتی که مجاهدین و همین گروپهای بر سر قدرت فعلی در افغانستان بعد از خروج قوای نظامی شوروی از کشور که تاریخ کشور نظیر انرا ندیده است قدرت را گرفتند یعنی طالبان انزمان محصول همهء همین مجاهدینی هستند در بدنه دولت .
و همین مجاهدین هم محصول کمونستهای ضد غرب هستند که به غیر از "ندافان" کشور همه را بنام های مختلف قتل عام کردند که حتی لست مرده گان را اویزان می کردند و مردم خواب آرام نداشتند و حالا همه شان در کشور های غربی بسر میبرند.

طالبان فعلی هم محصول همین دیموکراتان هستند که از کم ظرفیتی سیاسی بعد از 2001 در مقابل اشغال کشور توسط قوای نظامی غرب مبارزه نموده اند و غرب را متقاعد به خروج از کشور ساخته اند و حالا باید همه نیرو را به خرچ داد تا از گذشته اموخت و همه این سه نیروی مجاهدین ، دیموکرات ها و طالبان در تحت یک رهبری بی طرف به همه جناح ها اما همراه با همه جناح ها به شکل معقول و ممکن آن متفقانه هر کدام به سهم خود در" آبادی صلح " و "امنیت اجتماعی" الی زمان انتخابات که به اساس موافقتنامه معین خواهد شد حصه بگیرند.


جمله من که:" زمینه این آزادی و نو آوری توسط مبارزات انها مساعد شده" هم همین را تفهیم میکند اما قابل یاد آوری است که طالبان که از آزادی و استقلال کشور صحبت دارند باید این اصل را هم در قبال سیاست شان در برابر پاکستان و دیگر کشور ها حفظ نموده بتوانند و سران پاکستان را متقاعد ساخته بتوانند که تاریخ گذشته و معاصر کشور افغانستان نشان میدهد که دخالت بیگانه به هر نوع آن ایجاد تشنج در افغانستان می نماید و باید صحفه نوی در روابط بین دو کشور همسایه مهم به نفع هر دو جانب فورمولبندی گردد.

به نظر بنده در قدم اول آوردن صلح در کشور زیاد کار کار دارد و بعد آن حفظ و انکشاف سیاسی و اقتصادی و اجتماعی کشور در ابعاد مختلف یعنی به ده ها چند بعد از صلح کار در کشور زیاد شده که همزمان هم شرایط کار و انکشاف اقتصادی و تولید کار به جوانان و مردم که این کار از عهده طالبان خارج است و باید جامعه را متحد ساخت.

بنده به دلایل بالایی که شرایط انرا باید همه ما و مخصوصاٌ طالبان که به اصطلاح فعلاٌ در "صحنه" سیاست کشور در سطح ملی و بین المللی رول بزرگ را بازی می کنند کلمهء "کرام" را استفاده نموده ام یعنی باید این بزرگواری را نشان داده بتوانند تا همه به اهداف خود رسیده بتوانیم.

امروزه جهان در اثر انکشاف سریع تخنالوژی انقدر به هم نزدیک شده که تمام نیرو های ملی و بین المللی در فضای صلح و امنیت باید با هم همکاری نمایند تا همه دسترسی به یک لقمه نان شرافتمندانه برسند و دست خود را به دیگران دراز نه نمایند که این هدف را سازمان ملل متحد هم تعقیب می کند.

عاقبت بین است عقل از خاصیت
نفس باشد کو نبیند عاقبت

شادی اندر گرده و غم در جگر
عقل چون شمعی درون مغز سر

مولانا


اسم: عبدالقیوم میرزاده   محل سکونت: هلند    تاریخ: 29.04.2021

محترم الله محمد جان عزیزبا تجدید احترامات فایقه بسیار کوتاه میپردازم به نوشتهٔ تان عنوانی این مسکین و نا توان.
نوشتهٔ آقای محق را خواندم وطرز دید و آگاهی شان را در قبال دین مبین اسلام که بازنگری معقولی در زمینه میباشد بهترین گزینه برای مبارزه با بنیاد گرایی تلقی میکنم. همچنان دانشمند محترم زمان ستانیزی در این راه نوشته هایی با ارزشی دارند که پیوسته همه را با دقت میخوانم و از آن فیض میبرم.
شما بهتر میدانید که از سال ۲۰۱۲ امریکا در تفاهم با پاکستان مصمم بودند تا طالبان را در افغانستان بر سر قدرت بیآورند و برای مشروعیت دهی تصنعی آنها و جلب توجه افکار عامه جهانی اقدامات ذو جوانب نظامی، دیپلوماتیک، سیاسی و اقتصادی را عملی کردند و دولت قانونی افغانستان را به حاشیه راندند و به قول خود شان منزوی ساختند، با هزار حیله جلو انتخابات را گرفتند. اما همه این دسایس را رهبری ادارهٔ دولت با خردمندی و درایت ناکام ساخت و در عوض نتایج اجلاس سویس را دیدید که همه جهان یکبار دیگر تعهد بین المللی شانرا در قبال دولت قانونی افغانستان صحه گذاشته و طالبان را منحیث نیروی جنگ طلب و خرابکار که منافع پاکستان را تمثیل میکند معرفی کردند.
شما خود بهتر میدانید که طالبان هم در زمان قدرت شان در افغانستان و هم حالا هرگز نیروی آزادیخواه نبوده اند و هیچگاهی لشکر نیابتی سازمان استخبارات پاکستان برای افغانستان نیروی آزادیخواه بوده نمیتواند. هیچ عقل سلیمی این را باور کرده نمیتنواندکه سازمان استخبارات نظامی پاکستان که جنرال اختر عبدالرحمن و دگروال یوسف منحیث اعضای ارشد این سازمان در کتابهای شان بصورت واضح نیات و اقدامات سازمان شان را در قبال افغانستان از آغاز تا زمان نوشتن کتاب تحریر کرده اند.
اینکه شما با این فهم ودرایت تان چرا یک گروه تروریستی که نتایج ترور و اختناق شان هیچ خانواده ای را در افغانستان بی داغ نمانده و همه اقشار جامعه ظلم و استبداد وحشیانه شانرا تجربه کرده اند یعنی که همهٔ مردم کشور از دست طالب داغدار است، (کرام) مینامید برای من پرسش بزرگی است؟؟
تنها آنعده طالبان که فریب سازمان استخباران نظامی پاکستان را خورده و حالا به این درک رسیده باشند که راه قبلی اش ترور و اختناق بوده، به قانون ومنافع عمومی ملت سر تعظیم فرو آورده حق دارند منحیث اتباع کامل الحقوق جامعه در تمام فعل و انفعالات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جامعه اشتراک فعالانه داشته باشند.
اتحاد مردم، باورمندی مردم و سیاسیون به منافع ملی کشور، قانون پذیری، دفاع از نظم و قانونیت بدون دخالت خارجیان بدون جلسات ماسکو، تهران، استانبول، پیکن و واشنگتن راه حل معضل افغانستان است.


اسم: سیستانی   محل سکونت: سویدن    تاریخ: 29.04.2021

بازهم اظهار امتنان ازهمکاران عزیز وگرامی!
از دوستان عالیقدری چون محترم سدید صاحب، محترم معصوم هوتک ومحترم استاد حامدنوید وجناب زمری کاسی وجناب غلام حضرت که تلیفونی احوال گرفتند.
من اکنون کاملاً خوب وسرحال ومثل دوما قبل بحالت عادی بازگشته ام ومصروف ویرایش مجموعه مقالات خودم هستم.
باحرمت وامتنان مجدد


اسم: الله محمد   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 29.04.2021

دوست گرامی محترم عبدالقیوم جان میرزاده!
سلامهای قلبی بنده برایتان تقدیم است اما بعد فکر میکنم شما قضیه افغانستان را توسط بنده حل خواهی کرد اما قبل از انکه به تبصره بالا تبصرهء اخیر تان بپردازم امید وار هستم نوشته دانشمند محترم آقای محمد ُمِحق بنام "کفر چیست و کافر کیست؟" را از نظر بگذرانید که فوق العاده در سطح بالای فکری است و می تواند خدمتی بزرگی برای ادبیات فکری و اخلاقی ما نماید زیرا حتی بعضی نویسندگان ما در همین جا اثار خالقین اثار فرهنگی بزرگ ما را از اثر درک نا درست مهر "کفر" زده اند.

با ابراز تشکری از نشرات افغان جرمن انلاین که نوشته اخیرم را که موضوع آن ارتباط به نشریهء انترنتی آریانا افغانستا ن داشت که در حقیقت هر دو برادر و خواهر و یا دو برادر و یا دو خواهر هستند و از یک پدر و مادر خلق شده اند می پردازم ماده وار به تبصره خود:

1-از نقطه اول نوشته تان که بیانیهٔ جو بایدن ربطی به شورای امنیت ملل متحد دارد و یا خیر گذشته زیرا فکر نمی کنم که امریکایان بتوانند به آن سویه تاریخ را پیشبینی نمایند که در زمان حمله شان رهبران طالبان را توسط هواپیماهای پاکستانی انجا و برای نمایش در گوانتانامو و بگرام انتقال داده باشند. باز هم بنده علم غیب ندارم ممکن شما معلومات بهتر داشته باشید.

2-من ننوشته ام که شما نوشته اید که گویا "بایدن" تصمیم اش را پس بگیرد بلکه نوشته ام که دولت ما غیر از "احترام" داشتن به این تصمیم چیزی دیگری اظهار نموده نمی توانست. از سال 2001 به اینطرف دولت ما توسط خارجیان به انواع مختلف کمک شد اما رهبری آن نتوانستند نه تنها خطوط اساسی سیاست داخلی و خارجی را رهبری و اساس گذاری کنند بلکه با وجود تجربه های تاریخی و انهم نه چندان دور چسپش شان را به خارجیان به ضم شما زیادتر ساختند که مطبوعات کشور و جهان برای محقیقن از آن پر است.

3- این نظر شما قابل فهم نیست :" دولت... در این شش سال اخیر تمام پلانهای شوم امریکا در تبانی با پاکستان و طالبان را به جهانیان برملا ساخته..." ،
زیرا یک روز بعد از شروع کار ریس جمهور جدید افغانستان در سال 2014 حکومت افغانستان توافقنامه دوجانبه امنیتی با ایالات متحده امریکا را به امضا رساند که از جمله دیگر مسایل براساس این قرارداد، حکومت افغانستان از ایالات متحده امریکا کمک‌های مالی به دست می‌آورد که برای تمویل و تجهیز نیروهای امنیتی این کشور حیاتی است و جالب اینکه این موافقتنامه سربازان امریکایی در افغانستان را از پیگرد قضایی معاف ساخت.

4- شما در ارتباط اجماع منطقوی می نویسید که:" فیصلهٔ مجلس مسکو سیلی محکمی بود بروی پاکستان که بقدرت رساندن گروه تروریستی طالب در افغانستان امریست ناممکن." در کنفرانس مسکو کشور های دخیل در آن به شمول پاکستان یک راه حل به اساس توافقنامه امریکا با طالبان را جستجو داشتند چنانچه وزیر خارجه روسیه تاکید نموده که در افغانستان باید یک توافق صلحی به میان آید که برای همه قابل پذیرش باشد، یعنی جناح های ملی و هم بین المللی را گفتارش پوشش میکند مخصوصاٌ که:"بر عملی شدن توافقنامۀ دوحه میان امریکا و طالبان تأکید کرده". ضمناٌ گفتار رئیس دفتر سیاسی طالبان که:" باید تعیین آیندۀ شهروندان افغانستان به خود آنان واگذار شود" واضع میسازد که انها مخالفت با انتخابات را نمی توانند داشته باشند. این همه موضوعاتی است که باید بحث گردد و صاف گردد.
مهم ترین اصل در حل قضیه افغانستان این خواهد بود که رهبری "حکومت ادارهء صلح" به یک افغان غیر وابسته با شناخت قوی از روانشناسی سیاسی و اجتماعی درساحات مختلفه ملی و بین المللی واگذار گردد تا اساسات اساسی سیاست داخلی و خارجی کشور را در تمام ساحات با مشوره و همکاری تمام جناح ها تنظیم و رهبری نماید. . تأکید رئیس دفتر سیاسی طالبان در مسکو بر عملی شدن توافقنامۀ دوحه و خواست آنها از جامعه بین المللی که در حل مشکل کنونی افغانستان با شهروندان افغانستان کمک کنند، امکانات حل قضیه افغانستان را از نگاه بین المللی واضع ترسیم می کند در صورتیکه طالبان هم به فیصله جامعه بین المللی احترام قایل گردد چنانچه کشورهای روسیه، امریکا، چین و پاکستان خطاب به طالبان واضع ساخته اند که:
" از برگشت امارت اسلامی حمایت نمی‌کنند" و ضمناٌ قطعنامه ۲۵۱۳ سال ۲۰۲۰ شورای امنیت یعنی ملل متحد هم این تقاضا را از طالبان دارند. نماینده آمریکا برای صلح در افغانستان در کمیته روابط خارجی امریکا دیروز به طالبان اطلاع داد که خارج از اصول روابط بین لمللی در واقعیت تماماٌ مبارزات آزادی خواهی شان حیف و میل خواهد شد که باید به نظر بنده طالبان کرام این موضوع را فوق العاده جدی بگیرند که به ضرر همه جوانب است و پاکستان این را دقیق می داند.
5- هدف بنده از عقب نشینی اینست که هر سه گروه مطرح سیاسی یعنی حکومت، طالبان و سیاسیون یک گروپ از افغانان اگاه در امور سیاسی و اجتماعی را به رهبری کشور در کنفرانس پیشرو انتخاب نموده تا با همکاری هر سه گروه کشور را از حالت فعلی با همکاری جامعه بین المللی در سطح ملی و جهانی به نفع همه خارج بسازیم. بنده حاضر هستم با تمام نیروی فکری و تجارب خود با این رهبری جدید همکار شده و صد فیصد اطمینان دارم که ما این کشتی شکسته را به ساحل امن رسانیده و انرا برای همه چه در سطح ملی و چی بین المللی نه تنها ترمیم که یک نو هم درست میکنیم که همه مخصوصاٌ طالبان کرام به اساس همان اصول اصلی اسلامی در آن کیف نمایند زیرا زمینه این آزادی و نو آوری توسط مبارزات انها مساعد شده و نباید ما هم حکومت، طالبان و سیاسیون این "آلماس" شرق را از دست بدهیم.

6- اینکه به کسی دشنام نداده اید ممکن بنده کلمهء "دون" را اشتباه فهمیده باشم.

7- انشالله نوشته جات شما را در اینده هم مرور خواهم کرد زیرا واقعاٌ درد همه ما یکی است و شما هم مانند من یک مسکین ادم هستید.

روز و شب ظاهر دو ضد و دشمنند
لیک هر دو یک حقیقت می تنند

هر یکی خواهان دگر را همچو خویش
از پی تکمیل فعل و کار خویش

مولانا


اسم: علی   محل سکونت: افشار کابل    تاریخ: 29.04.2021

با عرض سلام به همه،

مطالعه ای نوشته ای پر محتوا و علمی جناب محمد محق تحت عنوان کفر چیست و کافر کیست؟ را به اقای عبدالباری جهانی توصیه میکنم که از شیخ اکبر و مولانا و شمس گرفته تا حافظ و بیدل همه را در نوشته های دور و دراز شان کافر معرفی میکنند.

به وجود جناب محق و قلم توانای شان که سرمایه ای علمی وطن مان هستند، افتخار میکنم.

بااحترام
علی


اسم: زمری کاسی   محل سکونت: Greifensee    تاریخ: 29.04.2021

عزتمند و گرانقدر محترمم سیستانی صاحب، امیدوارم احتراماتم را بپذیرید و جای خوشبختی به من و همه دوستان است که از بلای کرونا خلاصی یافته اید که باعث سعادت و خوشی فرد فرد خانواده ای شریف تان و دوستان تان گردیده است. تقریبا ده روز قبل در فیس بوک متوجه گردیدم که شما بزرگوار نظر به نوشته‌ای خودتان از صحتیابی تان اطلاع داده بودید و من فوراً یک ایمیلی به شما فرستادم. حالا که ایمیل های فرستاده شده را برای مطلب دیگری از نظر گذشتاندم، چشمم به اسم شریف شما و فرستادن آن ایمیل نخورد. آیا در فرستادن سهل انگاری کرده و سهواً پاک شده، حتی‌ در رد شده ها هم نیافتم که عجیب به نظرم می آید. از دو حالت خالی نیست یا سهوی شده یا کدام بی عقلی دیگری از من سر زده که اینش بیشتر صدق میکند. ازینکه برای همه و خوشی همه صحتیاب گردیدید، مایه آی خوشبختی همه از یک سر است، صحتمند و سلامت باشید.مطمٔنم که انسانهای بزرگِ متعهد و وجدانی به ارزشهای واقعی را هیچ بلایی گزند رسانیده نمیتواند. گلوونو سره


اسم: حسیب الله   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 29.04.2021

مقالهٔ محترم حمید انوری تحت عنوان حماسهٔ نهم ثور, تاج افتخار دیگر مردم کابل" ,که در آن از ناهید شهید و وجیهه شهید و از تظاهرات آزادیخواهانهٔ متعلمین و محصلین کابل یادی صورت گرفته است, قابل ستایش و تحسین فراوان میباشد:

بلی تاریخ نهم ثور ١٣٥٩ یکی از روز های تاریخی افغانستان عزیز ما میباشد. در آن روز که متعلمین و محصلین شهر کابل با آواز های آزادیخواهانهٔ چون "روسها از خاک ما بیرون شوید!", به مقابل حملهٔ مسلحانه و وحشیانهٔ شوروی به افغانستان عزیز, با دستان خالی دست به تظاهرات زدند, با چنین یک تظاهرات آزادیخواهانهٔ شان متعلمین و محصلین کابل چنان یک "تب لرزه" بر اندام مزدوران روس, این قاتلین متعلمین و محصلین مظلوم افغانستان,انداختند, که آنان با سراسیمگی و ترس از دست دادن قدرت روسی شان در خاک افغانها, از زمین و هوا دست به سلاح های روسی شان برده و آواز برحق آزادیخواهانه و تجاوزستیزانهٔ متعلمین و محصلین افغان را وحشیانه و ددمنشانه با زور سلاح های روسی شان در هم کوبیده و تعدادی از متعلمین و محصلین مظلوم وطن ما را به خاک و خون کشانیدند.

از اینرو, هر گاه روز نهم ثور را بر اساس همان روز تاریخی نهم ثور ١٣٥٩ به نام "روز ملی مقاومت مسالمت آمیز افغانها به مقابل تجاوز شوروی یاد کنیم, حرف بی جائی نخواهد بود.

با تقدیم احترامات فائقه
حسیب الله


اسم: عبدالقیوم میرزاده   محل سکونت: هلند    تاریخ: 29.04.2021

گرانقدر محترم الله محمد جان بعد از عرض سلام و احترام یکبار دیگر خدمت تان بعرض برسانم که بیانیهٔ جو بایدن هیچ ربطی به شورای امنیت ملل متحد ندارد و آن توافق ننگین امریکا با یک گروه تروریست که بیست سال قبل زیر بهانهٔ از بین بردنش به کشور عزیز ما از زمین و آسمان حمله کرده و این گروه تروریستی را توسط طیارات پاکستانی بصورت مصئون به پاکستان منتقل ساختند و عدهٔ از رهبران شان را بصورت نمایشی وبرای سوء استفادهٔ پلانهای بعدی منطقوی چندین سال در گوانتانامو و بگرام زندانی ساختند، تاریخ خروج را ماه می ۲۰۲۱ اعلام میدارد و ایشان ۱۱ سپتمبر ۲۰۲۱؟!!
من هرگز ننوشته ام که بایدن تصمیم اش را پس بگیرداستغفرالله، بالعکس امریکا و همه خارجیان هرچه زودتر گور شان را گم کنند و افغانان را بگذارند مشکل شان را خود حل کنند و بیشترین ارزوی من همین است تا ادارهٔ دولت، حکومت و مردم ما به همین درک و فهم برسند و همین درایت را پیدا کنند که (هیچ گربه ای بنام خدا موش نمیگیرد) و دست از دامان خارجی ها بردارند، متکی به آنها نباشند و منافع کشور شانرا با درایت الویت بدهند. البته دولت همانطوریکه در این شش سال اخیر تمام پلانهای شوم امریکا در تبانی با پاکستان و طالبان را به جهانیان برملا ساخته و از یکسال به اینطرف دستگاه دیپلوماسی کشور نیز فعال گشته و اجماع منطقوی را در قبال مسایل افغانستان بمیان آورده اند. که فیصلهٔ مجلس مسکو سیلی محکمی بود بروی پاکستان که بقدرت رساندن گروه تروریستی طالب در افغانستان امریست ناممکن. در همین راستا دولت در اتحاد و اتفاق با مردم این درایت را پیدا کند که در پرتو خطوط زرین منافع ملی ما بتواند در روابط بین المللی منافع سایر دول و منطقه را نیز از نظر دور نداشته باشد. آنگاه مسئلهٔ چراغ سبز بخودی خود سمت وسو پیدا میکندوافغانان حاکم برسرنوشت خود میشوند.
شما مسئلهٔ عقب نشینی را مطرح کرده ائید. خدمت تان بعرض برسانم که نه تنها در این نوشته بلکه در همه نوشته هایم از همهٔ مردم، سازمانهای سیاسی، اجتماعی، صنفی، همه لایه های اجتماعی و سیاسی تقاضا کرده ام تا تمامی اختلافات تشکیلاتی، عقیدتی، برناموی، سیاسی، سمتی، زبانی و اقتصادی خویش را کنار گذاشته و در یک صف واحد به حکم قانون اساسی زیر بیرق سه رنگ ملی کشور متحد و یک پارچه گردند، اما هیچ کس این حق را ندارد که زیر نام عقب نشینی و قربانی منافع ملی کشور را لیلام کند وحالا همه جهانیان میدانند که گروه تروریستی طالب با برنامهٔ پاکستانی، تشکیلات پاکستانی، رهبری پاکستانی برای تحقق اهداف پاکستان در کشور ما گسیل گردیده است و پاکستان مصمم است تا بوسیلهٔ آنها به اهداف خویش نایل گردد.
الله محمد جان عزیز! من هرگزبه کسی دشنام نداده ام و هیچگاهی هم چنین کاری را نمی کنم، حفظ عفت قلم و نوشته برایم ارزشها دارد. نمیدانم کدام کلمهٔ از نوشتهٔ من به نظر شما دشنام تلقی گشته است و کدام قسمتی از نوشته ام را شما آتش افروز استنباط کرده ائید؟ به اخبار جهان و افغانستان دقت کنید که امروز همه جهانیان با اطمینان طالبان را تروریست، آتش افروز، خرابکار، برضد منافع، حقوق و آزادی های مردم میدانند( همچنان به اخبارجریان اجلاس استماعیهٔ کنگرهٔ امریکا از خلیل زاد نیز دقت کنید) من یقین دارم که شما هم این همه را بخوبی میدانید.
گرچه برای من بسیار درد آور است که هموطنی عزیزی مثل شما نوشته هایی مرا نخواند اما اینکه نخواندن نوشته های من شما را آرامش فکری میدهد، حتماً همین کار را بکنید تا به آرامش فکری برسید و من یقین دارم که بعد رسیدن آرامش فکری به همان فکری خواهید رسید که درد وطن مشترک مان را یکسان ببینیم.
به آرزوی صحتمندی و سعادت تان


اسم: حامد نوید    محل سکونت: امریکا     تاریخ: 29.04.2021

امروز بعد از ظهر یکی از دوستان نهایت گرامی، جناب انجنیرصاحب رایق لطف کردند ویکی از رساله های تاریخی تان " نگاهی به اوضاع اجتماعی افغانستان از طاهریان تا تیموریان" را برایم هدیه دادند که تحفهٔ گرانبهای است و متیقنم که از مطالعهٔ آن مستفید خواهم شد. از جناب شما نهایت سپاسگزار و ممنونم که نوشتهٔ اخیر مرا با وصف مشکلات صحی ای که داشتید مطالعه نمودید. بدیهیست که تائید شخصیت دانشمندی چون شما برای من ارزش معنوی فراوانی دارد.
به امید صحتمندی هرچه عاجل تان،
با ابراز ارادت، حامد نوید


ابراز معذرت:
دوست و هموطن نهایت ارجمند جناب حسیب الله ، با کمال حرمت بشما همین اکنون متوجه شدم که اسم تانرا، بجای حسیب الله حبیب الله نوشته ام. امید است این اشتباه تایپی مرا ببخشید و احترام مرا به شخصیت عزیز و گرامی تان بپذیرید. باز هم از لطف و محبتی که در حق من روا داشته اید جهانی سپاس دارم. همیشه شاد، تندرست و کامگار باشید.
باعرض ارادت،


اسم: سلطان جان کلیوال   محل سکونت: کاناډا    تاریخ: 29.04.2021

محترم الله محمد خان سلام های مارا هم پذیرا شوید. اینکه ما از جناب عباسی صاحب بخاطر که مارا یک شخص واقعبین خطاب کرده اند و ما از ایشان تشکری کردم، مطمئم که جناب شما این حق را ازمن صلب نمی کنید. اینکه محترم عباسی صاحب هم این موضوع را تائید کرده که دولت افغانستان در درزمان ګفتګوی امریکا و طالب در حاشیه نګاه شده است، من چنین یافتم که چیزیکه من از اخبار، سیاسیون افغان و دولت افغانستان شنیده بودم درست شنیدم، ولی این که جناب شما آنرا تزلزل افکار من می دانید، (در حالیکه اګر به این باور نمی بودم آنرا در نویشته خود نمی اوردم) مربوط نظر جناب شماست و من آنرا قدردانی میکنم. درین مورد همین جملات آخری من خواهد بود که نوشتم و دیګر نمی خواهم وقت ګرانبهای شما ودیګر دوستان را بګریم.باعزت باشید.


اسم: الله محمد   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 28.04.2021

یک خواهش برادرانه از متصدی افغان جرمن انلاین
نوشته های ذیل بنده را به جواب محترم عباسی و کلیوال صاحب آریانا انلاین نشر نه نمود نمیدانم به کدام علت. خواهشمندم این را گرچه اصل موضوع جای دیگر است به حیث همکار قلمی تان همکاری نموده نشر نمایید تا از ظلم نشراتی جانبدارانه نجات پیدا
ک
دوستان گرامی
محترم عباسی صاحب!

بنده هم ندانستم که کجای نوشته بنده مخرش بود و اگر هم بوده به آن سویه نبوده که شما از ان اطلاع حاصل نمی شدید . اگر خواسته باشید لطفاٌ تقاضای همان نقاط را نماید که نشر گردد و یا به اداره بنوسید که خودم همان نقاط را بفرستم.

به هر صورت من جواب را بسیار مختصر نظر به خواهش اداره دو باره نوشتم که نمی دانم چرا تا کنون نشر نشده و در آن به صورت مطلق "غیر واقعی" بودن اظهار شما را مستند ثابت ساخته ام.

تا زمانیکه نوشته های بنده نشر نگردد نمی توانم معذرت بی موجب شما را قبول کنم و ضمناٌ بسیار توهین امیز است که می نویسید که:" یک حقیقت مبرهن غیر قابل انکار جهانی را نمی توان با مقاله نویسی و سفسطه گویی و با پهلو بندی اشعار بیدل و مولانا تحریف کرد."

از اداره محترم خواهشمندم نوشته اصلاع شده بنده را به خواهش خودشان نشر نمایند تا "سفسطه گوی" معلوم گردد.


حادثات آنهمه تشویش ندارد "بیدل"
صبر زحمت کش اندیشهء بیداد مباد
جناب محترم انجنیر صاحب کلیوال!
سلام و احترام برایتان تقدیم است.
از اینکه نوشته محترم عباسی صاحب شما را متزلزل ساخته و اعتبار نوشته بنده را برایتان سلب نموده مایه تاسف بنده شد که بنده به جواب محترم عباسی صاحب پرداخته ام تا رفع تزلزل شما محترم هم باید شده بتواند و اگر طرف قناعت تان واقع نشد بنده باز هم حاضر هستم در زمینه برایتان زحمت بکشم تا راست و چپ موضوع روشن شده زیرا همین زیر خاک کردن واقعیت ها توسط چیز فهمان ما است که ما مردم به این حال و روز کشیده شده ایم و امریکایان هم از این ناحیه بی نهایت متاثر هستند که عوض سیاست ملی و بین المللی سیاست های شخصی از پول مالیه دهنده گان شان که به هزار مشکلات و زحمت به دولت می پردازند در افغانستان ملیونر ها ساخته شده.

من هم فکر میکنم که شما یک شخص واقعبین هستید چنانچه محترم عباسی صاحب نوشته اند، زیرا واقعیت نوشته بنده را که در واقعیت چنین گذشته بود و من از آن اطلاع از اخبار حاصل نموده بودم را تایید نمود ید و حالا متوجه خواهی شد به اساس نوشته اخیرم به محترم عباسی صاحب که واقعیت موضوع چی است.

ضمناٌ بدین وسیله که شما به نسبت تبادله افکار با بنده از طرف دیگران غفلت شده اید معذرت مرا پذیرید.

خاکم به پایمالی وضعم تاملی
تا ببینی آستان کیم یا چه درگهم


اسم: صدیق    محل سکونت: جرمنی    تاریخ: 28.04.2021

بحث جالب در مورد خدایی خدمتگار را خواندم که آقای مومند در قسمت معنی خدایی خدمتگار به تشریح مسله پرداخته اند.
خدایی خدمتگار را من کار خوش به رضا ترجمه میکنم.
مثلا" من به ادرس آقای عباسی چیزی نوشته میکنم و آقای مومند به دفاع برمی‌خیزد که این اقدام آقای مومند هم خدایی خدمتگار نامیده می‌شود.


اسم: الله محمد   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 28.04.2021

جناب محترم آقای عبدالقیوم جان میرزاده!
بعد از عرض سلام متقابل باید به عرض برسانم که تصمیم ریس جمهور امریکا جوبایدن مبنی به خروج قوای نظامی شان از افغانستان به اساس قرار داد دولت امریکا با طالبان بعد از بیست سال نبرد صورت گرفته که از طرف شورای امنیت ملل متحد تایید گردیده است و نه شخص جوبایدن به حیث فرد یعنی این موضوع ابعاد حقوقی در سطح بین المللی دارد صرف نظر از جنبه سیاسی آن و غیر از "احترام" به این تصمیم چیزی دیگری مانند "اشتباه" و یا تصمیم تان را پس بگیرید نمی توان گفت. اینکه نیرو های امنیتی توان دفاع را دارند قرار مصاحبه "علی احمد" سابق وزیر داخله کشور و متخصص نظامی بودجه آن توسط امریکا تامین می گردد و به فرموده شما هر گاه امریکا به پاکستان چراغ سبز نشان داده باشد پس معلوم می گردد که عواقب خوبی در جریان نیست و هرگاه امریکا خواسته باشد می تواند به بسیار اسانی شریان دفاعی را ضعیف بسازد و بر عکس از جانب مقابل را قوی اینست که باید همه قوا را برای آمدن صلح در کشور به خرج داد و همه جوانب عقب نشینی های لازم را نموده تا کشور را اتش نگیرد.

بنده بسیار دقیق جریانات را تعقیب می کنم و مبصرین داخلی کشور که شما انها را فرمایشی می دانید نمی توانند روحیه ملت و قوای مسلح را تضعیف کنند زیرا هم ملت و هم قوای مسلح مطلع اند که در کشور و اطراف آن چی می گذرد. بنده احتمالاٌ نی بلکه در واقعیت سر در گم هستم که از این شوربا با این همه مصاله تند و شرین داخلی و خارجی چی بیرون خواهد شد. من در ارتباط دایه های مهربان چیزی نه نوشته ام که شما تاریخچه اعمال شان را ذکر نموده اید.
درست است که دعوت شما به اتحاد برای حفظ وطن است اما وطن را با دشنام دادن دیگران نمی توان حفظ نمود بلکه زیاتر به خطر می اندازید و بنده از نوشته های تان هم همین اتش افروزی را استنباد می کنم.
بنده هم برای شما صحتمندی، سعادت و آرامش فکر آرزو دارم اما باید خاطر نشان بسازم که آرامش فکر زمانی پیدا خواهم کرد که نوشته های "جنگی" مانند نوشته های شما را اصلاٌ مرور نکنم.

حیا ز کف ندهد دامن ادب "بیدل"
گرفتن گهر از مشت آب دشوار است



اسم: سیدهاشم سدید   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 28.04.2021

سیستانی صاحب مهربان، استاد بزرگوار! خبر ابتلاء شما عزیز به بیماری کرونا برای تمام دوستان تان، به شمول خودم، بسیار ناراحت کننده بود. امیدوارم با چند روز استراحت و دوری از منابع تشدید کننده این بیماری، صحت کامل دو باره نصیب آن گرامی گردد.
وجود و قلم تان غنیمت بزرگی است برای همء ما ها.


اسم: حسیب الله   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 28.04.2021

پس از تقدیم سلام و احترامات به همه,



مقالات عالی, پر محتوی و روشنگرانهٔ جناب محترم ناصر روستائی و جناب محترم حمید انوری که با یک روحیهٔ عالی ملی, گوشه ای از واقعیت های تلخ افغانستان عزیز را به تصویر کشیده, تحت عناوین "کودتای هفت ثور و هجوم شوم هشت ثور, دو روز سیاه در سینهٔ تاریخ میهن ما" به قلم جناب محترم روستائی و "پلیگون که میگوئی" به قلم جناب محترم انوری, در این پورتال وزین ملی به نشر رسیده اند, بطوری احساس درد و رنج هموطنان عزیز ما را و گوشه های از وقایع تلخ تاریخی افغانستان عزیز ما را درج قلم نموده و به رشتهٔ تحیریر در آورده اند, که به نظر من بدون شک و یقینا قابل ستایش و تحسین فراوانی میباشند. بر قلم هر دو نویسندهٔ محترم و عزیز ما برکات باد.


با تقدیم احترامات فائقه
حسیب الله


اسم: سیستانی   محل سکونت: سویدن    تاریخ: 28.04.2021

اظهارامتنان:
از همه دوستان وهمکاران قلمی که ازنجات یافتنم از وبای کرونا ابراز همدردی نموده وصحت یابی ام را آرزوکرده اند سپاسگزارم ومراتب امتنان خود را بدینوسیله خدمت هریکی از عالی جنابان: داکترخالق رشید،کلیوالصاحب، جناب الله محمد،جناب حسیب الله وسایر دوستان همکار تقدیم میکنم.وآرزو دارم تا ازگزند این ویروس مهلک بدور باشید.


اسم: قیس کبیر   محل سکونت: المان    تاریخ: 28.04.2021

محترم مومند صاحب، خوش شدم که شما معنی «خدایی خدمتگار» را درج شده در قاموس نقض کرده اید. خواهشمندم معنی درست آنرا برای ما بفرستید....


اسم: محمد معصوم هوتک   محل سکونت: کاناډا    تاریخ: 28.04.2021

ښاغلي سیستاني صاحب، تر سلام وروسته
خدای مو روغ جوړ لره. دا چي له کرونا ناروغۍ مو صحت موندلی دئ، خوشاله سوم.
هوتک


اسم: عبدالقیوم میرزاده   محل سکونت: هلند    تاریخ: 28.04.2021

گرانقدر محترم الله محمد جان بعد از عرض سلام و حرمت بی پایان به شما بجواب تبصرهٔ تان بر نوشتهٔ از این قلم تحت عنوان " در اوضاع کشورما چیزی در پرد ٔه ابهام نیست" بپردازم.
در گام نخست توجه تانرا به اعلامیهٔ ارگ ریاست جمهوری افغانستان مؤرخ ۱۴ اپریل ۲۰۲۱ معطوف میدارم که استقبال ارگ با این کلمات تصریح شده است:« دولت جمهوری اسلامی افغانستان به تصمیم جو بایدن احترام گذاشته و در راستای انجام این روند همکاری لازم را خواهد کرد. ........بعد از توافق میان امریکا و طالبان در ماه فبروری سال ۲۰۲۰ نیرو های امنیتی و دفاعی افغانستان اکثریت مطلق عملیات را به طور مستقلانه انجام میدهند و این نیرو ها توانایی دفاع از افغانستان را در برابر تهدید های فعلی دارند. ....... با تأکید اذعان میداریم که دولت افغانستان بحث خود را با امریکا و سایر متحدانش در مورد فصل نو مناسبات، به ویژه تسریع روند صلح را با در نظرداشت منافع مشترک، اعتماد و احترام متقابل ادامه خواهد داد.» من نمیدانم شما چه استنباطی از این اعلامیه دارید اما به زبان دیپلوماتیک وعرف معمول روابط بین الدول این را میگویند استقبال بی شائیبه از یک تصمیم.
در قبال مسایل ابهام که در نوشتهٔ من به آدرس مفسرین و تبصره نگاران آمده است باید خاطر نشان سازم که تنها در میز های مدور و برنامه های تبصره های سیاسی تلویزیون های داخلی افغانستان تقریباً همه روزه مبصرین فرمایشی این تلویزیون ها این مسئله را باربار تکرار میکنند و روحیه ملت و قوای مسلح کشور را تضعیف میکنند و همچنان ده ها نویسنده درنوشته های (تحلیلی) خویش این راتکرار میکنند، اگر از نظر شما نگذشته که من آدرس این نوشته ها را برایتان فهرست کنم.
در قسمتی از تبصرهٔ تان شما احتمالاً خود هم سردرگم شده ائید زیرا متن اعلامیهٔ ارگ را با تأثیرات بیانیهٔ بایدن در میان مردم افغانستان که مؤسسات پژوهشی هر از گاهی در میان مردم انجام میدهند و رسانه ها از آن استفاده بعمل می آورنداشتباهی گرفته ائید.
اینکه دولت های اروپا، امریکا، اسیا و یا هر جای دیگر به قول شما دایه های مهربان تر از مادر برای دیگران اند شما در طول تاریخ بشر یکی آنرا برایم نمونه بیآورید، البته این دقیقاً بر معیار های منافع هر کشور بستگی دارد که بعد از جنگ جهانی دوم در منشور ملل متحد و میثاق های بین المللی تا حدودی این روابط را عادلانه تر روی کاغذ آوردند که قدرت های بزرگ در روابط شان هیچگاهی آنرا مراعات نکرده اند و با قلدری و زورگویی در ساحات منافع حیاتی شان برخورد نظامی ظالمانه کرده اند که حملهٔ امریکا در ویتنام، روس، پاکستان و امریکا در افغانستان، امریکا، انگلیس و فرانسه در عراق ، فرانسه و امریکا در لیبیا و اسرائیل در بیت المقدس، فرانسه در الجزایرو ده های دیگر میتوان نامبرد.
بناً مانند آفتاب روشن است که منافع کشور و مردم ما را بائیسته مردم ما و به نماینده گی اوشان دولت افغانستان تشخیص دهد و برای تأمین آن کمر همت ببندند، نباید به قوای خارجی متکی بود و در انتظار نشست تایکی برود و دیگری بیاید روس برود امریکایی بیاید، امریکایی برود پاکستانی بیاید و .................
در قسمت اخیر خدمت تان بعرض برسانم که در سراپای این نوشتهٔ و همه نوشته های من دعوت مردم افغانستان به اتحاد، اتفاق، همدلی، همیاری، تساند، اخوت و برادری برای حفظ وطن عزیز مان افغانستان از گزند دشمن چون طالب تروریست وحشی دون صفت پاکستانی که جزء کشتار و ویرانی کار دیگر ندارد و نوکران داخلی پاکستان و طالب پروران بوده و میباشد، زیرا حفظ نظم و آرامش در کشور بدون اتحاد مردم بدور تأمین کننده گان قانونی نظم که عبارت ازدولت، ارگانهای تأمین نظم عامه وقوای مسلح کشور میباشد ممکن و میسر نمیگردد.
برایتان صحتمندی، سعادت و آرامش فکر آرزو دارم.


اسم: سلطان جان کلیوال   محل سکونت: کاناډا    تاریخ: 28.04.2021

محترم سیستانی سلام. داچی د کرونا ناوړه ناروغې مو په شا تمبولې ده، دا ستاسو د قوی ارادې او په ځان باندی د پوره اتکا او باور لویه نښه ده. مونږ دعا کوو چی دا ستره قوه دی ستاسو په وجود کی لاپیاوړی او قوی شی. تل صحت مند او بریالی اوسی.


اسم: حسیب الله   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 27.04.2021

مقالهٔ پر محتوی و عالی محترمه خانم نصیبه جان اکرم حیدری معنون به "روح شهدای جنگ آزادی وطن شاد و یاد شان جاودان", که در این پورتال وزین ملی به نشر رسیده است, در خور ستایش فراوان میباشد:

محترمه نصیبه جان اکرم حیدری که در مقالهٔ عالی و پرمحتوی شان "یاد آوری از سیه روز هفت ثور که آغاز یک فاجعهٔ بس بزرگ در تاریخ افغانستان عزیز ماست" فرموده و نیز جفای بزرگ و خیانت عظیمی که "مزدوران روس" به خاک و وطن عزیز ما نموده اند و نیز از شهادت بی رحمانهٔ شهید سردار محمد داؤد خان و اعضای فامیل محترم شان, اطفال معصوم خانوادهٔ محترم شان, بدست "مزدوران روس" ذکری خیری فرموده اند, که بدون شک, چنین اعمال جاهلانه و خاینانه مایهٔ خجالتی و شرمساری باند های خائن پرچم و خلق محسوب میگردد.


با تقدیم احترامات فائقه
حسیب الله


اسم: الله محمد   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 27.04.2021

با عرض ادب به محترم سیستانی صاحب!

شکر خداوند که شما محترم در این سن و سال قوت دو باره صحتمندی را داشتید. امید وار هستم عمر طویل با صحت کامل در کنار فامیل تان در پیش داشته باشید.

عشق جوشد بحر را مانند دیگ
عشق ساید کوه را مانند ریگ

مولانا


اسم: حسیب الله   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 27.04.2021

پس از تقدیم سلام و احترامات,

بدون شک جای مسرت و خوشی میباشد, که جناب محترم سیستانی از تکالیف مرض خطرناک کرونا شفا یافته و صحتیاب گردیده اند!

از خداوند متعال طول عمر, صحت کامل با خوشی های فراوان برای جناب محترم سیستانی استدعا میدارم.


با تقدیم احترامات فائقه
حسیب الله


اسم: الله محمد   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 27.04.2021

دوستان گرامی!
مضمون محترم عبدالقیوم میرزاده " در اوضاع کشورما چیزی در پرد ٔه ابهام نیست" دارای ابعاد جنگی و خطرناک از نگاه بنده برای جریان صلح در کشور دارد که خواستم بعضی نکات عمده انرا بر جسته نمایم:
1-نویسنده بعد از توضیح اینکه اخبار متناقض در مورد خروج قوای نظامی امریکا از افغانستان در نشرات امریکا به چشم میخورد می نویسد:" رئیس جمهور افغانستان منحیث مسئول این کشور از خروج عساکر امریکایی از افغانستان استقبال بی شایبه کرده". بی شایبه به نظر بنده مبالغه خواهد بود با در نظر داشت اینکه در اخبار داخلی کشور قبل از انتخابات امریکا امده که :" ... از طرف دیگر، فشارهای حکومت ترمپ بر اشرف غنی و اطرافیانش که آنان را مجبور ساخت تا به تشکیل ائتلاف با دکتر عبدالله تن بدهند باعث شده اند تا روابط ارگ و حکومت ترمپ آشفته تر شوند. این رویدادها باعث شده اند که برخی از کارشناسان أفغانستان تحلیل کنند که حکومت افغانستان و تیم رییس جمهورغنی در تلاش اند تا مذاکره با طالبان را تا اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده به تعویق بیندازد – به امید این که آقای جو بایدن از حزب دیموکرات در انتخابات پیروز شود و با تغییر سیاست جدید کاخ سفید نسبت به طالبان، حکومت افغانستان نیاز نداشته باشد تا قدرت را با طالبان شریک بسازد."
قابل ذکر است که محترم جلالتماب ریس حمهور کشور می بایست بحیث سر قوماندان قوای مسلح غرض آرامش لشکریان و رعیت همچو اعلانی "بی شایبه" را به فرموده نویسنده بیرون دهند اما واقعیت امر چیزی دیگری است.

2- نویسنده بعد از اینکه چراغ سبز امریکا را به پاکستان برای تقویه طالبان مدلل می سازد می نویسد که این :" ابهاماتی فراوانی را در میان اقشار مختلف جامعهٔ افغانی، ... خاصتأ مفسران و تحلیل گران اوضاع سیاسی و اجتماعی کشور بمیان آورده و همچنان سواالت بی پاسخی را ایجاد کرده است"

مسلم که ایهامات باید به وجود بیاورد زیرا اینده را هیچ کس پیش بینی کرده نمی تواند و ضمناٌ به اساس تحلیل خود نویسنده که امریکا چراغ سبز به پاکستان داده کجای ان ابهام است. نویسنده ادامه داده می نویسد:
" مردم میپندارند که: یا رئیس جمهور امریکا در حالت ُسکر همچو مسایلی را در قبال خروج عساکر امریکایی از افغانستان مطرح کرده است یا اینکه مردم افغانستان را ساده لوح و نادان فکر کرده و بباد مسخره و بازی گرفته است؟!"

وقتی متن را دقیق خواند معلوم نمی گردد که منظور نویسنده از جمله بالایی چی است و این پندار خود نویسنده باید باشد نه از مردم در غیر ان باید مستند احصایه ارایه می نمود ضمناٌ فهمیده نمی شود که چرا ریس جمهور امریکا به اساس قرارداد کشور امریکا با طالبان در قبال خروج عساکر شان مردم افغانستان را نا دان تلقی نماید که مسلم چنین نیست و اگر هم نادان تلقی نموده باشد ممکن سران انرا نموده باشد نه کتله سی و پنچ ملیونی کشور را که کاملاٌ غیر منطقی به نظر میرسد.

به هر صورت جالب است که با وجود اتهام بالایی بالای ریس جمهور امریکا نویسنده می نویسد که:
" آنچه را در این گزارش میخواهم تصریح کنم این است که بسیاری از هموطنان ما در تحت تأثیر بیانیهٔ جو بایدن رئیس جمهور امریکا و زیر سایهٔ شوم تبلیغات مقامات امریکایی که طرح های مشابه کشور های غربی هم پیمان امریکا مانند آلمان، انگلیس فرانسه و دیگران نیز آنرا قمچین میکند، دچار سردرگمی، ابهام و شک و تردید نسبت به کشور بدانند که هیچ یک از این کشور هایی که هم دیروز زیر نام انترناسیونالیسم پرولتری، دوستی و برادری خلقها، آزادی از زنجیر استعمار و امروز هم زیر نام تحقق دیموکراسی، حقوق و آزادی های فردی، بازارآزاد و ده ها عنوان فریبنده دیگر در امور کشورما مداخله و لشکر کشی کردند هرگز نه بخاطر مردم و کشور ما بلکه غرض تحقق اهداف سیطره جویانه و منافع خودشان دست به چنین اقدامات زدده اند و حالا هم منافع خودشان ایجاب میکند تا طالب دون صفت وحشی تروریست را بر کشور ما حاکم سازند".

من فکر نمی کنم که مردم تحت تاثر بیانیهء ریس جمهور امریکا رفته باشد در صورتیکه ریس جمهور کشور ما به فرموده خود نویسنده در بالا استقبال" بی شایبه" از بیانیه وی در ارتباط خروج قوای شان نموده باشد. ضمناٌ شناخت عمیق که بنده از اروپایان دارم به آن سویه که نویسنده تصور بد می کند نیستند و ضمناٌ هر ملتی منافع خود را در جمع ملل باید جستجو نمایند. تصور خود را تصور دیکران تصور نمود ن تصور درست نیست.

ضمناً نویسنده می نویسید که :" رئیس جمهور امریکا ... یا اینکه مردم افغانستان را ساده لوح و نادان فکر کرده..." یعنی اینکه نا دان نیستند اما در جمله بالایی خود بر عکس انرا می گوید که:" بسیاری از هموطنان ما در تحت تأثیر بیانیهٔ جو بایدن رئیس جمهور امریکا و زیر سایهٔ شوم تبلیغات مقامات امریکایی ...دچار سردرگمی، ابهام و شک و تردید نسبت به سر نوشت و اینده کشور خود گردیده اند". مردمی که دانا باشد باید دچار ابهام و سر در گمی نگردد زیرا سر در گمی بسیار خطرناک است و باید آرامش را نگاه نمود و راه چاره منطقی و احتمالی انرا از درون شرایط که وجود دارد در صورت امکان استخراج نماید. البته نه مردم بلکه انانیکه در بازی اشتراک دارند. امید است نویسنده محترم خودش دچار سر در گمی نشده باشد که انرا بنام مردم خلاصه نکند و یک کتله بزرگ اجتماع را هم وحشی خطاب نمودن و انهم بنام مردم در شرایط متشنج سیاسی کشور کار درست نیست.

از بقیه نوشته نویسنده تشویق یک جنگ شدید را بنده در کشور الهام گرفته ام که امید است اینطور نشود زیرا این مردم خواهد بود که تباه خواهد شد نه اروپا و نویسنده که برای مردم به ضم خود در نوشته خود ابهامات را که در اول نوشته خود ذکر میکند برای مردم حل و رفع نموده و همه را تشویق به جنگ و مقاومت میکند یعنی منطقه را به آتش می کشد. دنیا را آب بگیرد مرغابی را تا بند پایش است.

ز نقشهای بد و نیک این جهان "بیدل"
دلی که صاف شود در شمار آینه است


اسم: رشید   محل سکونت: کانادا    تاریخ: 27.04.2021

ګران استاد سیستاني صاحب ته دلوی الله له درباره دکرونا ناولې ناروغۍ له امله دزرترزره روغتیا اوسلامتیا هیله من یو.
خدای مو راته وساته
درناوی
رشید


اسم: عبدالباري جهاني   محل سکونت: MANASSAS Parkl    تاریخ: 27.04.2021

ګرانه وروره انجنیرصاحب سلطان جان کلیوال سلامونه او احترامات مي ومنه. دا چي زما شعر ته دي په ژور نظر کتلي دي ستاسي څخه نړۍ مننه. دا خوب ما هم په ویښه لیدلی دی او، ستا په څېر، زه هم په دې عقیده یم چي خدای دي دا خوب نه ریشتیا کوي. زه ښايي د افغانستان د سولي د خبرو په برخه کي وروستي حالت دې نا هیلی ته رسولی یم.دا زما تش خیال وګڼه او زه به هم ستاسره په دې دعا کي شریک سم چي دغه او دغه راز نور خوبونه دي خدای هیڅکله نه ریشتیا کوي. د آزاد او سمسور افغانستان په هیله.


اسم: الله محمد   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 27.04.2021

انجنیر صاحب محترم جناب کلیوال صاحب!
قبل از سلام نوشته غیر مترقبه شما مرا بی اندازه خوشحال نمود که طرف قناعت شما واقع گردیده زیرا منطق که در تبصره بنده نهفته است واقعیتی است که پیش چشم ما گذشته و می گذرد و ما باید در این مقطع اساس همه کوشش به خرچ بدهیم تا به صورت درست مشکل و یا مرض خود را درست تشخیص بدهیم تا انرا تداوی نموده بتوانیم.

بعد از عرض سلام و سلامتی شما محترم معذرت خود را باید اظهار بدارم هر گاه کدام کلمهء که باعث تخریش خاطر شما شده باشد در جملات بنده باشد و حالا چون نکات بسیار اساس در نوشته اخیر تان وجود دارد باید چند جمله را با دوستان از فرست استفاده نموده در ارتباط نوشته اخیر تان در میان بگذارم:

1-" تلاش همه وطنداران و روشنفنکران وطن که به بربادی و تباهی وطن دلسوز هستند درهرجای که زندګی میکنند همین است که چګونه فاجعه بالاتر از چهل سال در وطن شان پایان شود"

بلی، از مقالهء شما محترم بنده همین بر داشت را نموده بودم اما قسمیکه از تبادله افکار با شما محترم معلوم گردید علت آن عدم کافی معلومات بوده نه کدام موضوع دیگر و شخص بنده تا متیقین به یک چیزی نباشم انرا داخل بحث نمی کنم.

جلالتماب ریس جمهور افغانستان به نظر بنده بزرگترین اشتباه تاریخی را در تاریخ معاصر افغانستان مرتکب می شود هر گاه مزید برین چنانچه تا کنون راه امدن "صلح" در کشور را به بهانه های مختلف مسدود نموده است، نماید.

حرکت طالبان از نگاه سیاسی و نظامی توانسته اند قناعت بزرگترین قدرت جهانی را برای خروج شان از افغانستان حاصل نمایند که این موضوع به اساس قرارداد شان با امریکا از طرف شورای امنیت سازمان ملل متحد هم به رسمیت شناخته شده است.
به اساس واقعیت بالایی و این واقعیت که در مدت بیست سال گذشته حکومات افغانستان تا کنون مرتکب اشتباهات بزرگ در سیاست داخلی و خارجی کشور گردیده اند که در واقعیت موجب سقوط خود گردیده اند و باید این واقعیت را قبول نمایند و اضافه از این باعث بر بادی خود و ملت نگردند.

چون ملت افغانستان بعد از خروج قوای نظامی شوروی تا امروز که خروج قوای نظامی امریکا در پیشرو است از تماماٌ بازی کننده گان سیاسی این مقطع تاریخی یعنی حضور شوروی سابق و امریکا و ناتو تجربه های خوب ندارند فلهذا باید هر سه گروه دخیل این دوره ها یعنی سران مجاهدین سابق، حکومت فعلی و طالبان متفقانه در کنفرانس ملل متحد موافقه به آمدن یک حکومت "فرضاٌ اسمش انتقا لی صلح" که در راس و رهبری آن یک افغان بی طرف و وارد در تماماٌ امور سیاسی و اجتماعی در عرصه داخلی و بین المللی باشد، قرار داده شده تا با داخل ساختن هر سه گروپ بالایی در این حکومت انتقالی اداره و مدیریت کشور را با همکاری سازمان ملل متحد و جامعه جهانی غرض انکشاف سیاسی و اجتماعی کشور بدست گرفته و در مدت معینه امکانات انتخابات واقعاٌ شفاف را برای هم مساعد ساخته و هر گاه بنده در راس این حکومت قرار داشته باشم و با همکاری طالبان کرام موفق به آوردن صلح و امنیت و عدالت اجتماعی شده چانس کامیابی شان در این انتخابات هم بسیار بالا خواهد بود.


با در نظر داشت واقعیت ها ی آزادی خواهانه ملت افغانستان و پشنهادات بالایی، طالبان کرام، حکومت و سیاسیون کشور باید غرض عبور از این تنگنای خطرناک برای همه جوانب درایت نشان داده کوشش اعظمی شان را در کنفرانس ملل متحد برای ایجاد همچو حکومت صلح بی طرف نمایند که یک اینده درخشان زیاد بنده در آن در سطح ملی، منطقوی و بین لمللی به صورت روشن برای کشورم افغانستان می بینم.

2-" همه مردم وطن بدون هر ګونه استبداد به ګونه برادر وار، بدون ترس و واهمه در کنار هم زندګی انسانی داشته باشند."

هرگاه بنده به اساس پشنهاد و موافقه حکومت، طالبان کرام و سیاسیون کشور در کنفرانس ملل متحد به رهبری "حکومت صلح" به صورت کوتاه مدت برسم به زودترین فرست توسط فرهنگ غنی کشور تماماٌ نقاط بالایی را سیراب نموده و اتش انرا خاموش می کنم.

3-" به شما و همه دوستان زندګی باعزت و همراه با خوشی و صحت آرزو مینمایم."

بنده همچنان به شما و دیگر دوستان و همه ملت افغانستان زندگی با عزت و همراه با خوشی و صحت آرزومندم و هر گاه پشنهاد بنده در کنفرانس ملل متحد طرف قبول واقع شد بسیاری ما و شما در اینجا همکار خواهیم بود و بازوی بنده را شما زیاتر قوی خواهید ساخت.

هر نفس دل صد هزار اندیشه پیدا میکند
جنبش این دانه چندین ریشه پیدا میکند

بیدل




اسم: سلطان جان کلیوال   محل سکونت: کاناډا    تاریخ: 26.04.2021

د محبتونو او د انسانی ژوند د جوړیدو ارمانی شاعر دروند جهانی صاحب ته سلامونه رسوم. ستاسو هر شعر انسان داسی حالت سره مخامخ کوی چی باید په ځان نوی فکر وکړی ، چی زه د څه د پاره دی دنیا ته راغلی یم او په څه لګیا یم؟ دا وروستی تازه نظم مو د «بد مرغه خوب» تر عنوان لاندی په یقین زه داسی یوه حالت سره مخ کړم لکه چی زه په ویښه دا هرڅه چی تاسو په خوب کی لیدلی، وینم او په زړه کی می د لوستلو په وخت کی یو ډول درزا جوړه شوه. شعر می ولوست او په دی فکر کی شوم چی که دا خوب ريښتیا شی، دا د ژوند بڼه په څه ډول وی؟ په هر صورت ځان ته می پخپله په دی تسلی ورکړه چی اوریدلی می دی چی خوبونه ټول چپه خیژی. نو ورسره می دابیت خولی ته راغۍ چی:

خـوب دی چـپه شه «جهانی» جام دی نسکور مه شه
باغ دی سمسور، غم دی تباه، برباد دی کـور مه شه.


اسم: سلطان جان کلیوال   محل سکونت: کاناډا    تاریخ: 26.04.2021

استاد بزګوار الله محمد خان سلام ها و احترمات متقابلم را بپزیرید. ازینکه به حوصله مندی و بطور منطقی درمورد تبصره ام که به جناب شما تحریر نموده بودم مفصلاً نظر با ارزش خودرا ابراز داشته اید ممنون شما هستم. تلاش همه وطنداران و روشنفنکران وطن که به بربادی و تباهی وطن دلسوز هستند درهرجای که زندګی میکنند همین است که چګونه فاجعه بالاتر از چهل سال در وطن شان پایان شود و همه مردم وطن بدون هر ګونه استبداد به ګونه برادر وار، بدون ترس و واهمه در کنار هم زندګی انسانی داشته باشند. پس اګر بخاطر تکمیل و اصلاح و دریافت راهی درست نویشته ی یک دیګر را نقد دوستانه میکنیم، نه اینکه باید ازرده خاطر باید نه شویم بلکی ازدوست چیز فهم که وقت خودرا بخاطر اصلاح نویشته دوست دیګر ضایع میکند و نظر نیک خود با او شریک میسازد، به نظر من قابل احترام، قدردانی و ابراز تشکر اند. بدین ملحوظ من از شما و سایر دوستان که مارا متوجه آن نقاط نموده که من درآن به اشتباه رفته ام ، و مینمایند ابراز سپاس ګزاری می نمایم. به شما و همه دوستان زندګی باعزت و همراه با خوشی و صحت آرزو مینمایم. روغ او تل سلامت اوسي.


اسم: زمری کاسی   محل سکونت: Greifensee    تاریخ: 26.04.2021

آخرین ذره و مثقال آدمیت و انسانیت و ارزش ها در افغانستان مرده اند که در حقیقت در ۹۰ سال گذشته کشتندش، در ذیل از فیس بوک کاپی شده است:

[این اسپ بنام ستاره وخش که صاحب آن حاجی صاحب دین محمد از ولسوالی کشم بدخشان می باشد ، کدام آدم ظالم اسپ بیچاره را توسط زهر کشت.
ناگفته نماند که این اسپ در افغانستان بی مانند بود و قیمت اش بالا تر از یکصد و پنجاه هزار دالر امریکایی بود.
در این وطن حتا به حیوان بیچاره هم رحم ندارند]


اسم: زمری کاسی   محل سکونت: Greifensee    تاریخ: 26.04.2021

انتحار و انتحاری، در قدیم از انتحار شنیده بودیم و بعد اصطلاح انتحاری به وجود آمد که یک که اتحاری در انتظار خوشبختی و امیدی دست به خود کشی یا انتحار میزند ولی انتحار عمل خودکشی فردی است که از بس نا امیدی به آینده خود کشی میکند و درین رقم مملکت سویس و اما جاپان تحیر آور است.:
در سویس یا سویتزرلند که میگویند بهشت اروپاست و غیره بین سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۸ تعداد انتحار کنندگان در هر یکصد هزار نفر ۱۴٫۳ نفر که ۵٬۳ آن زن و ماباقی مرد است.https://de.statista.com/statistik/daten/studie/318482/umfrage/selbstmordrate-in-der-schweiz-nach-geschlecht و اما تعداد انتحار در جاپان چه قبلا و حال در درجهء یک قرار دارد که در سال ۲۰۱۶ به تعداد 21897 در حالیکه در سال ۲۰۰۳ این تعداد به 34427 میرسید با تأسف اکثریت زن ها بوده اند و در راپور های اخیر برعلاوهء کشتار کرونا در جاپان باعٍ بلند رفتن تعداد انتحار سرسام آور بالا رفته است. در لینک ذیل میتوانید در ستاتیستیک جهانی‌ ذیل خود دید که در ممالک جهان چه تعداد سالانه انتحار مینمایند، خصوصا در ممالکی که از دیموکراسی و این و آن از آن صفت میشود:https://de.wikipedia.org/wiki/Suizidrate_nach_L%C3%A4ndern


اسم: سیستانی   محل سکونت: سویدن    تاریخ: 26.04.2021

دانشمند ومحقق بزرگ افغانستان، استاد نوید گرامی درود برشما!
مقاله تحقیقی و علمی شمارادر باره جوامع پارسی شده براساس سیاست حکومت پهلوی در همان روز اول آنلاین شدنش خواندم و آنرا یکی از مقالاتی دانستم که باید بحیث یک ماخذ قابل اعتبار مورد استفاده قرارگیرد، درنظرداشتم برآن تبصره ای بنویسم، اما از آنجا تازه از مرض کرونا نجات یافته ام هنوز دماغم توانائی دریافت کلماتی که شایسته سپاسگزاری از زحمات علمی شما باشد بخود نیافته است، بنابرین نتوانستم زودتر ازاین به ابرازنظر بپردازم.
هربخش ازاین تحقیق مستلزم توجه و دقت علمی است وباید مورد بحث وفحص قرارگیرد، من از زمانی که بحث زبانی فارسی ودری دراین پورتال مطرح شده تا کنون واقعاً یک چنین پژوهشی را ندیده ونخوانده بودم وذهنم دچارسوالات زیادی بودکه بایستی پاسخ درخور می یافت ،وخوشبختانه اینک مقالتی که میتواند ذهنم را قناعت بدهد، همین مقاله شما است. تبصره بربخش های مهم این مقاله را بفرصت دیگری میگذارم و
برای موفقیت وسرفرازی وطول عمر تان جز دعای خیرچیزی دربساط ندارم تا تقدیم حضورتان بنمایم. با حرمت مجدد.


اسم: حامد نوید   محل سکونت: امریکا    تاریخ: 26.04.2021

هموطن گرامی و دانشمند جناب حبیب الله ، شادمانم که این نوشته را با دقت مطالعه فرمودید و نکات مهمی را که درآن ذکر یافته تائید نمودید، بلی متأسفانه اکثر نویسندگان معاصر ایران امروزی با تبانی یکتعداد از خاورشناسان ممالک اروپایی و امریکایی روی ملحوظات مشخص سیاسی و دریافت مبالغ قابل ملاحظه ای بنام " گرانت های علمی" از سیاست «فارسی محوری» رژیم پهلوی که اکنون میراث آن به رژیم آخوندی ایران رسیده استفادهٔ ابزاری نمودند.
ایجاد پروژهٔ «کوریدور کوروش» به اساس سیادت زبان فارسی برای تأمین نفوذ ایران از زرنج تا هرات از هرات تا تاجیکستان بخشی از سیاست بزرگسازی ایران در هنگام اقتدار محمدرضا شاه بود که با بودجه پنجصد ملیون دالر آغاز یافت ، ولی جمهوری اسلامی ایران آنرا با بودیجهٔ بیشتری تاکنون دنبال می نماید. هرچند در ظاهر امر دولت جمهوری اسلامی ایران آنرا یک کریدور اقتصادی مینمامد و از کوروش نامی نمی گیرد، اما در پهلوی آن سیادت زبان فارسی مروج در ایران و نفوذ فرهنگی آنکشور از ترکمنستان تا قزاقستان مطرح میباشد. البته در این مورد منابع زیادی وجود دارد که ذکر آن درین مختصر ممکن نیست. ولی مطلبی است که باید افغانهای با درد و صاحب اندیشهٔ ملی مانند شما بدان توجه نمایند.
از جناب شما نهایت ممنونم که این نوشته را مورد توجه قرار دادید و لطف تان را ازمن دریغ نورزید ید .
ممنون صفا و بزرگواری تان،
باعرض سپاس، حامد نوید


اسم: حامد نوید   محل سکونت: امریکا    تاریخ: 26.04.2021

دوست نهایت عزیز و فرهیخته جناب جلیل غنی هروی من سالهاست که به دانش و احساسات ملی و فرهنگ پروری شما در راه نجات فرهنگ متعالی وطن عزیز ما افغانستان از هجوم فرهنگی همسایگان ما،آشنا هستم و از زحمات شما منحیث یک ژورنالیست مجرب و یک صاحب نظر آگاه آشنا میباشم. بدیهیست که تائید و تشویق شما ازین نوشته و رساله های تحقیقی دیگر این قلم برایم نهایت ارزشمند است. شادمانم که اصطلاح ایجاد شدهٔ "جوامع فارسی شده" درین نوشته مورد توجه تان قرار گرفت. زیرا به اساس این اصطلاح بدون پیشنهٔ تاریخی عده ای از نویسندگان معاصر ناسیونالیست ایران و خاورشناسان همگام شان تمام آثار نقاشی هرات و ماوراء النهر را بنام "نقاشی فارسی" یا می کنند و از امیرعلی شیر نوایی تا رودکی سمرقندی را شاعران جوامع فارسی شده میپندارند، درحالیکه چنین اصطلاحی در هیچ متن تاریخی وجود ندارد. البته گفتنی درینمورد زیاد است که درین مختصر نمی گند. از بزرگی و حسن نظر سخاوتمندانهٔ تان در مورد اینجانب جهانی سپاس دارم.
باعرض ارادت حامد نوید


اسم: الله محمد   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 25.04.2021

جناب محترم انجنیر صاحب کلیوال!
بعد از عرض سلام و آرزومندی سلامتی شما محترم از نوشته تان در ارتباط نوشته بنده در ارتباط نوشته تان تشکر که در زمینه توجه شما را به نکات اتی نوشته تان جلب می نمایم:
1-"زما په خیال چی تاسو محترم ته به دا سمه ښکاری چی امریکا دی د طالبانو سره دوه اړخیزی خبری ولری".

نخیر، این فکر را بنده نه نموده ام بلکه عدم ارسال هیت در شروع مذاکرات و بعد آن هم از طرف دولت افغانستان مذاکرات را "لنگ" ساخت اما امریکا نسبت به پروگرام که داشت مذاکرات را با طالبان ادامه داده و منظم هیت امریکایی کابل و کشور های دیگر منطقه سفر می نمود و جریان مذاکرات را به اطلاع شان می رسانید.

2-"خو ماته داسی سمه ښکاری چی که امریکا، طالب او دولت دری اړخیزې خبری کړی وای نن به دومره ابهامات پکی نه وی را پیدا شوی."

عدم حضور هیت مجرب دولت افغانستان نه حکومت افغانستان در اویل و بعد کجا این زمینه را مساعد ساخته توانست. در صورت حضور هیت دولت مذاکرت دو جانبه بین امریکا و طالب، امریکا و دولت و آهسته آهسته طالب و دولت و در نهایت به مذاکرات سه جانبه امریکا، دولت و طالبان باید توافقنامه ای به وجود آورده شده می توانست اما با وجود ان هم تقریباٌ مشابع به همچو توافقنامه سه جانبه به وجود آورده شده توانست که در بند سوم موافقتنامه آمده که بعد از مذاکرات بین الافغانی حکومت پسا توافق ایجاد گردد.

2- "تاسو وایاست چی افغان دولت هروخت د خبرو په جریان کی اچول شویدی. زه د دولت کوم غړی نه یم چی له دی جریان نه پوره خبرتیا ولرم"

بلی بنده در اخبار افغان جرمن انلاین این موضوع را که در ارتباط کدام موضوع نوشته شده بود خواندم که:" نه تنها یک جنرال امریکایی این را تایید کرد بلکه سفیر امریکا در کابل هم ، که امریکا از جریان مذاکرات با طالبان منظم جلالتماب ریس جمهور کشور را مطلع می سازد مگر اینکه بعضی مسایل مهمی که مربوط به استراتیژی امریکا می گردد".

3-خو څومره چی می د دولتی چارواکو نه اوریدلی هغوی ټول همدا وایی چی له مونږ سره ، په دی ، هکله، په دی باره او په دی او هغی برخه ... کی نه خبری شوی او نه مشوره".
به اساس نکات اول و دوم نقطه سوم اساس ندارد. ما هم در جریان اخبار بوده ایم و کمتر از "دولتی چارواکو" هم نبوده ایم و در ارگ هم غیر از نماینده امریکا با سفیر آن و جنرال میلر و از طرف افغانستان هم جلالتماب ریس جمهور و چند نفر محدود دیگر وجود نداشته. در این جا هم " مقامات دولتی" همه چیز را نمی گویند که به ضرر شان باشد.

4-" او حتی ادعا کوی چی د امریکا او طالب تر منځ د امضا شوی قرار داد له ضمایمو نه بیخی خبر نه لری".

این هم عدم درایت اداری شان را نشان میدهد که نتوانستند درست مدیریت بکنند و فهمیده نمی شود که از چی خبر دارند. ضمناٌ موضوع خروج قوای نظامی امریکا مسله نظامی بین امریکا و طالبان بوده که می تواند ضمایم داشته باشد که دیگران ضرور هم نیست می دانستند.

5-" داچی څوک ریښتیا وایی ممکن تاسو ته به هم پوره معلومات نه وی"

خداوند را ندیده اید به دلیل عقل بشناسید.

6-"خو په دی خبره د امریکا ډیر سیاستوال هم خبری کوی چی مونږ د افغانستان د موضوع د حل په هکله تیر وتنی کړیدی"

بلی، اشتباه شان این بوده که با کسانی نشست و بر خواست داشتند و دارند که عوض رهنمایی جیب های شان را خالی می نمودند چنانچه "سیگار" ثابت نموده است.

6-"نو زه ځکه وایم چی بیا یی باید تکرار نه کړی"
من با شما موافق هستم اما باید راه اینکه چطور این را تکرار نکنند هم باید ترسیم نمود.

7-"ستاسو له پاملرنی نه بیا هم مننه کوم خوښ اوسی"

من هم از توجه شما تشکری نموده خوش و ارام باشید و از بر خورد دوستانه و علمی و اخلاقی تان تشکر.

آنچه اندر اینه بیند جوان
پیر اندر خشت بیند پیش از آن

مولانا


اسم: سلطان جان کلیوال   محل سکونت: کاناډا    تاریخ: 25.04.2021

جناب الله محمد خان صاحب سلام. داچی زما لیکنه مو لوستی مننه او کور مو ودان.زما په خیال چی تاسو محترم ته به دا سمه ښکاری چی امریکا دی د طالبانو سره دوه اړخیزی خبری ولری، خو ماته داسی سمه ښکاری چی که امریکا، طالب او دولت دری اړخیزې خبری کړی وای نن به دومره ابهامات پکی نه وی را پیدا شوی. تاسو وایاست چی افغان دولت هروخت د خبرو په جریان کی اچول شویدی. زه د دولت کوم غړی نه یم چی له دی جریان نه پوره خبرتیا ولرم، خو څومره چی می د دولتی چارواکو نه اوریدلی هغوی ټول همدا وایی چی له مونږ سره ، په دی ، هکله، په دی باره او په دی او هغی برخه ... کی نه خبری شوی او نه مشوره او حتی ادعا کوی چی د امریکا او طالب تر منځ د امضا شوی قرار داد له ضمایمو نه بیخی خبر نه لری. داچی څوک ریښتیا وایی ممکن تاسو ته به هم پوره معلومات نه وی. خو په دی خبره د امریکا ډیر سیاستوال هم خبری کوی چی مونږ د افغانستان د موضوع د حل په هکله تیر وتنی کړیدی. نو زه ځکه وایم چی بیا یی باید تکرار نه کړی. ستاسو له پاملرنی نه بیا هم مننه کوم خوښ اوسی.


اسم: الله محمد   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 25.04.2021

دوستان گرامی!
با عرض سلام دو سه مقالهء جالب از مطالعه بنده گذشته که امیدوار هستم بالایی هر سه آن بتوانم نظر فشرده خود را که به یک موضوع خاص یعنی "صلح" در کشور ما ارتباط می گیرد به صورت درست از نگاه خود بتوانم تفهیم و اظهار نمایم:

1- محترم کلیوال صاحب در مقالهء "د افغانستان د پیژندنی په هکله د متحده ایالاتو (USA) پرلپسې تیروتنې " می نویسند که:" خواوس پوښتنه داده چی د هماغو طالبانو سره چی شل کاله یی ورسره جګړه وکړه، ... بیا یی هم هماغه د یونیکال سهم لرونکی زلمی خلیلزاد ته د دی صالحیت ورکړ چی د اشرف غنی دولتی اداره له پامه و غورزوی او د طالبانو سره د دوه کالو د پاره د روغی جوړی خبری بی له دی چی افغان دولت او افغان ولس په جریان کی واچوی پر مخ بیا یی، خو نتیجه یی نه ده ... ."
دولت امریکا هم از طالبان و هم از حکومت افغانستان قبل از شروع مذاکرات دوحه در ماه سپتامبر 2018 تقاضای معرفی هیت مذاکراتی دو طرف را نموده بوده است که متاسفانه با دلایل مختلفه حکومت افغانستان نتوانست و یا نخواست به صورت اصولی در زمینه ارسال یک هیت مجرب و وارد اقدام نماید اما باز هم منظم در جریان مذاکرات امریکا و طالبان قرار داشت و غیر منطقی هم است که نداشته بوده باشد و وظیفتاٌ هر گاه نداشت خود را در جریان می گذاشت یعنی "له پامه و غورزوی" حقیقت ندارد. حکومت باید درایت نشان میداد و هیتی می فرستاد تا طالبان امکان رد انرا که حکومتی است نمی داشتند تا قضیه افغانستان حل می گردید و یا هم گردد.
نتیجه جنگ افغانستان به نظر بنده که نویسنده انرا نمی داند معلوم است یعنی قوای نظامی امریکا به اساس قرار داد شان با طالبان که مدت بیست سال در مقابل شان جنگیده اند از کشور خارج گردیده و به اساس قرار داد باید یک حکومت پسا توافق قرار داد بین طرفین ایجاد گردد. اینکه تحت چی شرایط این حکومت که هر نامی بالای ان گذاشته شود ایجاد گردد معلوم دار است. برنده و بازنده بایست وظایف ملی خود را در اینجا درست انجام داده بتوانند زیرا برای کشور سر نوشت ساز است. بنده در نوشته های خود همیشه طرفین سیاسی کشور را به عقب نشینی معقول به نفع ملت از مواضع شان تشویق نموده ام. ضمن سوالات مختلفه که برای نویسنده مقاله پیدا شده، می خواهد در قضیه افغانستان امریکا را مقصر کشیده می نویسد:"که پخوایی هرڅه او هره تیر وتنه کړی وی خو سړی ویلی شی چی د شوروی اتحاد د بربادې د پاره به وو، خو اوس د څه د پاره؟" این سوال کاملاٌ بی ارتباط است زیرا هر مقطع تاریخی خصوصیات سیاسی خاص خود را دارد چنانچه در سرتا سر مقاله موضوعات تاریخی ذکر شده ارتباط به اصل قضیه نمی تواند بگیرد زیرا جوامع بشری از نگاه های مختلف در انکشاف است و در هر مقطع توسط تیم های فکری یعنی سیاستمداران جدید رهبری می گردد.
2- محترم بشیر احمد زکریا در کتاب "جنگ های بی پایان" خود که شروع آن از مطالعه بنده در همین جا گذشته می نویسند که:" رئـیس جمهور اسبق ایاالت متحدۀ امریکا در مراسم جشن دوصد سالگی قانون اساسی امریکا گفتند" قانون
اساسی ایاالت متحدۀ امریکا وسیلـۀ پرشور، پرحرارت و الهام بخشی است که ذریعـۀ آن ما در امتداد تأریخ سفر می کنیم. ..زیست آزاد است که از درون ما نجیب ترین انگیزه ها و بهترین شایستگی و توانایی های ما را منعکس میسازد تا برمبنای آن این هدایای گران ارج و گران قیمت را برای دائـم و مقاصد پر برکت و پرسخاوت بکار بریم و از آن نه تنها برای خود و فرزندان خود بل برای بنی نوع بشر مستحکم و پا برجا نگهداریم." بعد نویسنده از متن بالا نتیجه می گیرد و می نویسد که:" ما باید در بارۀ خرد منحصر به فردی که در بیانیـۀ فوق ذکر شده است عمیقاً غور کنیم"
به نظر بنده ما می توانیم امریکایان را به اساس اصول روانشناسی اجتماعی، سیاسی و اقتصادی شان متقاعد به این بسازیم که که پوهاند زکریا صاحب طور اتی در نظر دارد:" نظر نویسنده همان عقیدۀ بسیاری از محققان امریکایی است که "بی طرفی دائمی افغانستان" بهترین راه حل برای معضل افغانستان است. .. در این کتاب نشان داده خواهد شد که بی طرفی دائمی افغانستان به نفع همسایگانش ، چین ، هند ، پاکستان ، ایران و
فدراسیون روسیه نیز است. این کتاب نظریات مشرحی را ارائـه خواهد کرد که بی طرفی دائـمی افغانستان بهترین راه حل برای پالیسی خارجی امریکا خواهد بود، معضلی که حال به یک مشکل بی نهایت مغلق مبدل شده و تلفات انسانی و اتالف خزاین با پایان نا آشکار آن همچنان ادامه دارد."
بنده با نویسنده کاملاٌ همنظر بوده و امید آن میرود تا در مذاکرات بعدی تحت ریاست "ملل متحد" اعضای شورای امنیت آن متفقانه به اساس قرار داد امریکا و طالبان که به رسمیت انرا شناخته بتوانند یک "حکومت ..." پسا توافق بی طرف در در افغانستان از قوای بشری مجرب افغانان ایجاد نموده تا به رهبری این حکومت طالبان در حکومت و جامعه غرض آوردن صلح و امنیت منحل گردیده و نه تنها به خواسته های قابل چوکات اصول مدنی انها رسیدگی شده بتواند بلکه از تماماٌ سیاسیون و گروه های دیگر کشور الی مساعد ساختن اساسی انتخابات شفاف و سر نوشت ساز اینده کشور. بیطرفی دایمی افغانستان همزمان طرفداری دایمی افغانستان از مقاصد انسانی و اقتصادی تمام کشور های جهانی مخصوصاٌ همسایه های در به دیوار ان میباشد که در این راستا همکاری پاکستان را حکومت هر چه اسمش را گذاشت در قدم اول به صورت مطلق جذب می تواند نماید. بی طرفی کشور را هم باید بی طرفان فهمیده و مجرب استادی نمایند.

3- در اخیر هم مقالهء" تاریکی بر فراز کابل"، عنوان یک تحلیل به قلم یوشکا فیشر وزیر خارجه و معاون صدر اعظم سابق آلمان از 1995 الی 2005 که توسط محترم هروی ترجمه و ارسال گردیده و در 23 اپریل در سال جاری درنشریهء Syndicate Project نشر گردیده است از مطالعه بنده گذشته که نامبرده خود یکی از عوامل بد بختی کشور ما در مذاکرات "بن" بوده که باید جوابگوی سوالاتی بسیاری باشد و هنوز هم در امور کشور ما دخالت های بی جای می نماید از جمله:" جنگ باید در یک نقطه پایان یابد. اما بعد از آن همه خونریزی و مصارف
گزاف ، بسیار تعجب خواهند کرد که اگر این جنگ دست آوردی داشته چیست.؟"

شما تصور کنید که این انسان که خودش با امریکایان به حیث وزیر خارجه یک کشور اروپایی مقتدر در "بن" پایتخت کشور خود این جنگ را تهداب گذاری نمود با همکاری افغانان که دستهای شان غرق خون این ملت بوده از دست آورد خود حرف هم می زند. بقیه نوشته این سیاست مدار آلمانی ارزش خواندن را هم نداشت اما خواستم بدانم چی نوشته چنانچه می نویسد که:" با گذشت این همه سالها افغانستان هنوز هم فاقد ساختار یک حکومت با ثبات قادر به تعقیب و پیگیری دهشت افگنی داخلی، فساد اداری، و تجارت مواد مواد مخدر، و ایجاد امید به یک آینده یی صلح آمیز تر و مرفه است. ثبات منطقوی به احتمال غالب شکننده تر بعد از خروج غرب از افغانتستان، نسبت به حاال خواهد بود." من تعجب می کنم که این انسان چطور ساده به نا توانی های شان در تهداب گذاری شان در "بن" بدون اینکه خود درک نموده بتواند اقرار می کند.


چون ز صد پایه دو پایه کم بود
بام را کوشنده نا محرم بود

فیلسوف و عارف بزرگ جهانی و کهکشانی مولانا بلخی


اسم: زمری کاسی   محل سکونت: Greifensee    تاریخ: 25.04.2021

داستان تخیلی محترم بشیر احمد زکریا را با بسیارعلاقه و دلچسپی شروع نمودم و تا اینکه مملکت سویتزرلند را نمونه‌ای خاص در امور زنگی و پیشرف در دامن صلح قلمداد مینمایند، بدون با در نظرداشت غلام بودن سویس به کلیسای روم و مرکز پول های دزدی و قتل و قتال و قاچاق مواد مخدر و به وجود آورندهٔ مافیای مواد مخدره و دست داشتن در امور مواد مخدر جهانی و فروش اطفال از شش و هفت تا دوازده و سیزده سالهٔ خود شان را به دهقانان و غیره و غیره با دامن زدن کودتای وکیل مقابل نجیب و افغانستان را به این مهلکه آوردن، داستان طولانی است که خودم شاهدم و همه سخنانم مستند، که سویس پر جنایت ترین مملکت جهان است با روش شان که گریزی های آلمان و یهودیان را در سرحد با گرفتن زیورات و پول های شان دوباره به ّتلری ها تسلیم میدادند و این مملکت؟ را نمونه و مثال دادن از انصاف بسیار دور است.یکی از اسناد بارز:

https://www.bbc.com/news/magazine-29765623


اسم: صلاح الدين سعيدى    محل سکونت: انګلستان     تاریخ: 22.04.2021

پر امريکې لار ورکه ده!
وايي د افغان جګړې د امريکې او د جوبايدن پر ادارې لار ورکه کړې!
زه وايم داسې نه ده!
جګړې نه، بلکې د امريکې شل کلن خطاء سياست، نادرست اقدامات او په غلطه لار روان د سولې مذاکراتو پر امريکې لار ورکه کړې؛ افغان غميزه يې اوږده کړې او دا لا چېرې ده؟
امريکې او نړېوالې ټولنې ته په کاروه او ده چې د ترور، دهشت، ارهاب، شرارت پاکستانۍ او ايرانۍ ځالې له مېنځه يوسي، دسياسي مصالحې او د مناظرې تر مېنځ په تفاوت ځان پوه کړي. د سياسي مصالحې او سياسي مذاکرې ترمېنځ فرق قايل او ددې فرق پر بنياد سياسي مذاکراتو ته متناسبه زمينه سازي وکړي او له جي اچ کيو نه د عذراو زارۍ پر ځاى دافغان لوري سره متناسبه مرسته وکړي؛ ترڅو د شرارت منابع وچې کړي.
افغانستان سره لاس ورکونې ته د ترحم او شفقت په سترګو نه، بلکې د وجيبې په ډول برخه واخلي. د ملت په غياب کې د افغان ملت سرنوشت، د سولې او جنګ سرنوشت د پټو استخباراتي معاملو پر ځاى د افغانستان د ملت انتخاب ته ريښتنى زمينه سازي او کار وکړي.


اسم: حسیب الله   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 22.04.2021

پس از تقدیم سلام و احترامات خدمت هموطنان محترم و عزیزم, یادداشت های جناب محترم سعدی سلجوقی را که درست از سه ماه بدینطرف در چهارده قسمت نوشته و در این پورتال وزین ملی به نشر رسیده است, در خور ستایش و تحسین یافتم.

جناب محترم سعدی سلجوقی که با اقتباس از یاداشت های پدر مرحوم شان جناب محترم مرحوم مستمند سلجوقی در قبال مطبوعات و روزنامه نگاری در افغانستان عزیز یاداشت های شاترا مرتبط به مطبوعات افغانستان عزیز از زمان دورهٔ سلطنت کوتاه مدت امیر محمد افضل خان پسر امیر دوست محمد خان, یعنی از ١٢٤٦ شمسی الی کودتاهٔ بیست و شش سرطان ١٣٥٢ با ما شریک ساخته اند, بدون شک که این یادداشت های گران قیمت یک گنجینهٔ خوبی برای محصلین و محققینی میباشد که علاقه به تحقیقات علمی در ساحهٔ سیر تاریخی رشد مطبوعات افغانستان عزیز داشته باشند.

با تقدیم احترامات فائقه
حسیب الله


اسم: زمری کاسی   محل سکونت: Greifensee    تاریخ: 21.04.2021

نن که څه چه ډېر خفه یم، زما یو ښه ملګری جرمني کې په کرونا مړ شوی، خو بیا هم چه فیس بوک مې خلاص کړ، سم دستي مې یو نوم ولید چه ډېر مې په جګ آواز وخندل چه ګاونی مې دیوال یې په مووټو وواهه، او فیس بوک کې مې ولیکه چه؛ کووز يې کاپي کې وګورئ، ځينې نورو ته هم خندا ورغلې ده:


دا وګورئ:
یو پښتون په خپل زوی باندې «اللهُ اکبر» نوم ایښی وؤ، یو هم الله محمد نومېږي چه په افغان جرمن پاڼې کې کله کله لیکي،
نن مې دا کوز نوم په فیس بوک کې ولید، نو خپله فکر وکړئ،
«بیت الله» د ژبژغورنې ملي غورځنګ


اسم: عبدالباري جهاني   محل سکونت: MANASSAS Parkl    تاریخ: 20.04.2021

ښاغلی مخترم شهسوار سنګروال صاحب سلامونه او احترامات مي ومنه. زه ستا اوسنی لیکنه « افغانان له پارس نه تر هندوستانه» لولم. که څه هم چي په دې برخه کي نورو کسانو هم تحقیقات کړي دي خو تاسي په خپل وار ډېر زیات زحمت ورباندي ایستلی دی او لا هم زیارباسی. که زما څخه خپه نه سې زه تا د خپلي لیکني یوه بل اړخ ته متوجه کوم. که دي چیري جواب راکاوه خدای دي وکړي چي ښه په سړه سینه جواب راکړې.
تر هغه ځایه چي زه ستا د لیکني څخه پوهېږم نو ستا د لیکني زیاتره محور د افغاني واکمنانو او سردارانو ترمنځ خپل منځي اختلافات او کله کله لا له یوه پردي واکمن سره د افغاني مشرانو همکاري او له هغوی څخه د رشوت او جاګیر اخیستلو په بدل کي د خپل افغان پرضد واکمن پر ضد دسیسه کول دي. خو زه ستاسي توجه یوه بل حقیقت ته راګرځوم.
تواریخ حافظ رحمت خاني او د مغولو د دربارونو لیکني وايي چي په کابل کي د بابر کاکا او د سلطان ابوسعید زوی الغ بیګ میرزا ۱۴۶۰-۱۵۰۱ اووه سوه یا نهه سوه یوسفزي مشران قتل عام کړل او د یوسفزیو لوی ټبر یې د کابل له شاخوا څخه د خپل ټاتوبي پرېښودلو او لغمان او پېښور ته په تبعیدولو مجبور کړ. دا وخت سلطان بهلول لودي ۱۴۵۲-۱۴۸۹ په هند کي پاچا وو او ډير لوی سلطان وو. مغول بابر له ۱۵۰۴ څخه تر ۱۵۲۶ پوري په کابل او تر ۱۵۳۰ پوري په ډهلي کي پاچا وو. بابر په کابل کي د خپل قدرت په دوهم کال ۱۵۰۵ کي د کوهاټ او هنګو ترمنځ د پښتنو یو کله منار جوړ کړ. وروسته یې په هنګو کي د پښتنو یو بل کله منار جوړ او وروسته یې په همدغه کال په بنو کي د کرلاڼیو، سوریانو، عیسی خیلو او نیازیو یو بل کله منار جوړ. په ۱۵۰۷ کي یې، د کابل سره نیژدې، د غلجیو کله منار جوړ کړ. د پښتنو د دې ټولو قتل عامونو په وخت کي سلطان سکندرلودي ۱۴۸۹-۱۵۱۷ په اګره کي سلطنت کاوه او هغه د هند له تر ټولو لویو سلطانانو څخه وو. په ۱۵۱۹ کي یې په باجوړ کي څه باندي درې زره کسان قتل عام کړل له سرونو څخه یې کله منار جوړ او د سلطانانو سرونه یې کابل، بدخشان، کندوز او بلخ ته واستول. دا وخت سلطان ابرهیم لودي ۱۵۱۷-۱۵۲۶ په هندوستان کي یو لوی سلطان وو.
زه وایم که دغو سلطانانو له خپلو خپلوانو او لویو سردارانو سره اتفاق درلودلای او سوریانو هم په ارامه پاچهي کړې او داوود خان کراني ته هم خپلو پښتنو سردارانو تکلیف نه وای ورکړی نو افغانستان یا روه او پښتونخوا، پېښور، کابل، پکتیا، کندهار، ږوب او ... ته به یې څه خیر رسېدلی وای. دوی د دې پر ځای چي، په پښتني سیمو کي یې، د پښتنو وروڼو ناورین او پرله پسې تباهیو ته توجه کړې وای د حپلو جاګیرونو د زیاتولو او تختونو د نیولو لپاره یو بل سره وژل.
که دغو پښتنو پاچاهانو، چي له کشمیر څخه تر بنګال پوري خاوره یې په لاس کي وه، خپل فتوحات د هند د لويي خاوري پر ځای د پښتنو خواته متوجه کړي او ځانونه یې، په ډېره اسانی، اباسین او وروسته پېښور ته رسولي وای. الغ بېګ او بابر به لومړی څرنګه ځانونه په کابل کي ټینګولای او څرنګه به یې پښتانه قتل عامولای. دغه راز د سوري شېرشاه او سوري اسلام شاه هم پښتنو ته هیڅ خیر نه دی رسېدلی. دوی ټولو د ډهلي سلطنت خپل باله او په شاوخوا کي یې ری نه واهه. دوی د خپل قدرت لپاره کار کاوه او که شېرشاه او سلطان سکندر کوم اقتصادي او امنیتی اصلاخات راوستلي او یا یې لويی لاري او سړکونه جوړ کړي دي نو هغه ګټه یې هندوستان ته رسېدلې ده. زه وایم پښتانه که افتخار کوي او یا د خپلو مشرانو د اتفاق او بې اتفاقی، ښېګڼو او بدیو په باره کي لیکني کوي نو په کار ده چي په خوشحال خان خټک، چي پر خپل ځلانده شعر او نثر برسېره یې د خټکو بشپړ ادبي مکتب پرې ایښی دی وویاړي. پښتانه باید په میرویس خان او احمدشاه بابا چي په کندهار کي یې حکومتونه تاءسیس کړي او په هغه ښار کي ښخ سوي دي افتخار وکړي او په تاریخونو لیکلو یې ځانونه ستړي کړي . او که د پښتنو مشرانو ترمنځ د ذاتي بې اتفاقیو په باب څېړنه او له هغوی څخه عبرت اخیستنه مراد وي البته هغه بیخي بله خبره ده. دا زما یو نظر دی. خدای دي وکړي چي خوابدی نه سې او که دي جواب راکاوه نو ښه په سړه سینه جواب راکړې.
ته دي ژوندی یې قلم دي تاند او تېره.


اسم: الله محمد   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 20.04.2021

کمی اصلاح شد. تشکر
دوستان گرامی!
با عرض ادب.
مصاحبه محترم جللالتماب ریس جمهور کشور را با محترم فرید ذکریا مطالعه نمودم که محتوی نکات جالبی بوده از جمله خروج نیرو های امریکا و ناتو را "تغییردهنده بازی" یاد کرده که می توان انرا در چند جهت تجزیه و تحلیل نمود:
1- ریس جمهور کشور می فرمایند که طالبان و دیگران فکر خروج قوای نظامی خارجی را نکرده بودند در حالیکه در قطر به همین منظور با امریکایان در اوایل سال 2020 میلادی موفق به امضای یک توافقنامه در حضور تمام جهان شدند.

2-این موضوع که محترم ریس جمهور کشور می فرمایند که:" بهانه طالبان برای وجود نیرو های خارجی در افغانستان تمام شده ‌است، این جنگ مشروعیت دینی ندارد و نیاز به یک توافق سیاسی دارد"، در بند سوم توافقنامه بین امریکا و طالبان که از طرف شورای امنیت سازمان ملل متحد هم به رسمیت شناخته شده است آمده است که:" ایالات متحده و امارت اسلامی افغانستان -که توسط ایالات متحده به‌عنوان دولت شناخته نمی‌شود و به‌عنوان طالبان شناخته می‌شود- به دنبال روابط مثبت با یکدیگر هستند و انتظار دارند که روابط بین ایالات متحده و حکومت اسلامی جدید پسا توافق که توسط مذاکرات بین‌الافغانی تعیین می‌شود، مثبت باشد."
اینکه این "حکومت اسلامی جدید پسا توافق" که در اصل یک "توافق سیاسی" بوده که جلالتماب ریس جمهور کشور از آن نام میبرند ، تا کنون به علت های معلوم برای همه به وجود نیامده است دلیل گرد همایی کنفرانس "ترکیه" خواهد بود و ضمناٌ همچنان در بند سوم قرار داد آمده که:" ایالات متحده به دنبال همکاری اقتصادی با حکومت اسلامی جدید پساتوافق که توسط مذاکرات بین‌الافغانی تعیین می‌شود، برای بازسازی [افغانستان] خواهد بود و در امور داخلی آن دخالت نخواهد کرد."

3- به اتکاه به فرموده ذیل جلالتماب ریس جمهور کشور که:" ما یک حکومت صلح را برای یک زمان کوتاه تشکیل دهیم که زمینه را برای انتخابات بعدی فراهم می ‌کند. این انتخابات زیر نظارت بین‌المللی خواهد بود. "
باید هر گاه کنفرانس ترکیه دایر گردد اظهار بدارم که غرض حل مسلهء "صلح" افغانستان به نظر بنده باید تماماٌ اشتراک کننده گان داخلی یعنی حکومت، طالبان و گروهای سیاسی تصمیم امریکا را مبنی به خروج نیروهای نظامی شان تا قبل از بیستمین سالگرد 11 سپتامبر بی اندازه جدی گرفته و هر سه گروه بالایی به عقب نشینی معقول به نفع ملت افغانستان، منطقه و جهان دست بزنند. به همه معلوم است که همهء گروهای سیاسی کشور دیموکرات و غیر دیموکرات بعد از خروج قوای نظامی شوروی از افغانستان تا کنون ظرفیت و توانایی مدیریت و ادارهء سیاسی و اجتماعی کشور را در فضای صلح و امنیت اجتماعی به دلایل مختلفه داخلی و خارجی نداشته بودند که کشور به این حال و روز رسیده است و در آینده هم بدون یک رهبری جدید نخواهند داشتند.
البته نباید این نا توانی را منفی تلقی نمود بلکه بر عکس در همین مرحله کنونی کشور این نا توانی را توانایی ساخته و"متحدانه" در ترکیه به تشکیل یک حکومت "صلح" به رهبری یک افغان واقعاٌ با صلایت فکری مستقل و آزاد و غیر وابسته به جناح های ملی و بین المللی با شناخت عمیق از جامعه افغانی و جهانی با همکاری تمام سیاسیون کشور و دیگر افغانان داخل و خارج کشور دست زده تا عهده داران این حکومت صلح در ساحات سیاسی، دینی، اجتماعی، اقتصادی، تعلیم و تربیه و در مجموع سیاست داخلی و خارجی کشور خطوط اساسی نجات کشور را از حالت فعلی با "بصیرت" بالا اساس گذاری نمایند و زمینهء انتخابات واقعاٌ شفاف را که در تاریخ ثبت گردد مساعد ساخته که در آن مخصوصاٌ طالبان کرام چانس بزرگ برنده گی را خواهی داشت، زیرا همکاری شدید شان در ریشه کن سازی فساد، آوردن امنیت و صلح ، عدالت اجتماعی و تطبیق قانون تحت اصول اساسی جامعه مدنی چانس جذب مردم را برایشان مساعد ساخته و تا زمان انتخابات زمینه های اجتماعی انتخابات را به طور مساوی برای همه "حکومت صلح" مساعد ساخته تا کشور از این حالت خارج گردد و در بین دیگر کشور های جهان در فضای صلح و رفاه اجتماعی با منابع سر شار خود به سر ببرند.
در غیر آن کشور به طرف جنگ طاقت فرسای داخلی توسط مغرضین ملی و بین المللی سوق داده خواهد شد که بازنده اصلی آن مردم مظلوم کشور است.
"کی کند عاقل کاری که بار ارد پشیمانی"،
فلهذا تقاضای این یک مشت خاک از گروه های در گیر سیاسی و نظامی در کشور بنام خداوند پاک و مهربان و ملت مظلوم افغانستان که قربانی نا دانی تا کنون بوده است و در آینده نباید شود اینست که "متحد" شوید و دیگران را یعنی جامعه بین المللی را هم در ترکیه با خود "متحد" ساخته تا افغانستان بتواند در تاریخ بشر ثمرهء مبارزات آزادی خواهانه خود را در برابر قدرت های جهان به نفع قدرت های جهان افتخارانه در اینده های نه چندان دور با یک اقتصاد بسیار قوی و سیاست منصفانه ملی و بین المللی در منطقه جشن بگیرد.

یک نظر دو گز همی بیند ز راه
یک نظر دو کون دید و روی شاه

در میان این دو فرقی بی‌شمار
سرمه جو والله اعلم بالسرار

مولانا


اسم: صلاح الدين سعيدى    محل سکونت: انګلستان     تاریخ: 20.04.2021

سلام
اصطلاحات فلسفى 1/حقيقت و 2/واقعيت و اصطلاحات 1/دى جوره و يا دى يوره با حالت 2/ديفکتو مطالب و مفاهم بس مهم براى درک عميق بخش از بحثها اند.
آيا هر حقيقت و هر سراب آب است و واقعيت است و يا برعکس ضرورت به بحث عميق به چيدن کلمات مانند مورواريد دارد. و آنرا در نوشتهء ودرين عصر بى حوصلګى و در حالتيکه در بحث يکى در سر کتاب و ديګر دز وسط و ديګر در حاليکه کتاب خلاص شد و ميپرسد، ليلى مرد بودو يا زن؟ کارى بس دشوار است.
و اما 1/دى يوره: منابع حقوق اسلام دو اند. قرآنکريم و سنت رسول الله. در قرآن کريم(قانون اساسى)شبه وجود ندارد. اما در حديث از لحاظ قوت و ضعف راوى و روايت به پنج نوع تقيسم وجود دارد. هريک تفاصيل ميخواهد. در صورت تقابل ظاهر اين پنج نوع حديث با قرآن کريم و تعابير متفاوت چه اساس شود، علماى اسلام به اهل حديث و متکلمين تقسيم شده اند...
ما ګفتيم که منابع دو اند اما اضافه ميکنم که منبع سوم اجماع امت و چهارم قياس است. مسايل عادات و رسوم و ... درين ميان بعد از مبادى مطرح شده ميتوانند.
رفتن به اين همه و باز کردن اين همه براى من يک سال تعليمى مدرسه ضرورت استدر ميان ما روشن شود. علميکه برآن بحث ميکند آنرا اصول فقه ګوينددو من اين مضمون را دوست داشتم.
مجتهد کسيکه ازين اصول صلاحيت استنباط را دارد و فتوا صادر کرده ميتواند. کيست؟ چه شرايط دارد و کى مشروعيت دارد ضرورت به لکچر سه ساعت درسى دارد.
و اما2/ دى فکتو حالتيکه مستند به بالا هست و يا نيست اما در ميدان وجود دارند.
که اين درروى زمين وجود داشتن در دى يوره تغير وارد کرده نمى تواتد و حق کس هم نمى شود و منطقى هم نيست که در اصل تغير وارد کند. خاصتاً اصليکه الهى باشد. من درين چه منطق آغاى و خانم از جامعهء مدنى متوقع شوم که تأکيد دارد عقل من و منطق من آنرا نفيه ميکند و من آزاد اندي، روشن فمر، کثرت ګراء و ... و من تحقيق ميکنم که نماز صبح چرا دو رکعت سنت است و دو رکعت فرض؟ اين کار تو نيست. اين کار ملا نيست که منطق سخن را بيابد. کار ملا خواندن منابع و ګفتن آنچه در منبع است. منبع نه طالب است، نه عربستان سعودى است و نه هم جناب حکمتيار و نه هم استاد سياف و نه هم پارلمان. منبع قرآن کريم و سنت رسول الله ص است.
حال برداشت من ملا از دين اسلام چيست اين شناخت ما در دى فکتو حق تغير ندارد. من فهم خود را ميتوان اظهار کنم، کار خودم و مردم انتخاب دارند. اما تأکيد داشتن که اسلام را با ديموکراسى مطابقت داده ميتوانيم؟ در حاليکه طالب چنين و چنان ودعربستان سعودى چنين و چنان و پاکستان چنين و چنان... اين بحث و اين روش خطاء است. حد اکثر من از فهم خود حق بحث دارم. اګر بګويم جناب حکمتيار ملاى مسلکى نيست و اسلام مکتبى نه خوانده، تعجب خواهند کرد. لذا بايد حد خود را شناخت. اين بدان معنا نيست که من ملا تولد شده ام. ازيک صفر بايد آغاز کرد.
من حد اقل چار سال سروکار به ملاها و مساجد افغانستان از نزديک داشتم. آنکه در ملا ميخواني، به دستار، لباس سفيد، و ريش خلاصه نبايد کرد. فهم نيم بند از علوم اسلامى و بدون داشتم فهم لازم از آن نبايد فتوا داد.
يکى از عوامل ترور و دهشت اين جوانان جديد رو آورده به اسلام که قرآن کريم را بدون فهم ابعاد آن ميخواند و از دين رحمن و رحيم ګ، دين ارهاب و شرارت ميسازد. امريکا در افغانستان بمبارد دارد من مبرر دارم که بس و ترانسپورت امريکايى را انفجار دهم. هر حاليکه هرد سبب قتل انسان شد. و اسلام ميګويد کع مسيکه يک انسان کشت، مانند اينکه عالم را کشت و در جاى ديګر آمده که جاى چنين شخص درجهنم به شکل ابد است. جهنم و ابد را شايستهء کافر ميدانند.
الله تعالى براى من عاصى حق توبه داده. جزاى عاصى در هر موضوع قتل نيست. منکر از الله ج کار خودش و رابطهء داخلى است. تازمانيکه آنرا در اجتماع فتنه نه سازد.
خوب انکه انفجار و انتحار و استحمار و بمب در بس و ترانسپورت ميګذارد حق من ولو عاصى را ګرفت و مرتکب قتل من قبل از دادن حقذتوبه که الله ج براى داده شد. و قتل عمد شد که در حديث حتى انسان غير مسلم متعهد و تحت حمايه حاکميت کشور اسلامى را شامل است. لذا جاهل، کافر و مرتد کيست و کى به بد راهه رفته. آيا کار چنين منحرف را سند براى تحليل بيخبرانه اى خود ساخته ميتوانم. من مسلمان و منبع من نه طالب و نه جناب حکمتيار و نه جناب سياف و نه سعودى و نه سعيدى است.
والله اعلم بالصواب داکتر صلاح سعيدى


اسم: جلیل غنی هروی   محل سکونت: امریکا    تاریخ: 20.04.2021

استاد گرامی پاسدار بی بدیل فرهنگ جناب نوید
کمتر در جهان امروز به خصوص در رسانه های همگانی خارج از کشور تحقیقات و تتبعات عمیق علمی را به خصوص در بخش هنر و فرهنگ و زبان می توان دید آنهم با چنان اسناد و منطق قوی وبرانی که هیچ جای اعتراض به هیچ مغرض و تنگ نظر و متعصب نمی گذارد. مقالهء تحقیقی شما استاد گرامی با عنوان" بحثی در مورد اصطلاح جوامع فارسی شده و ....."از چنان صلابت و منطق با ارائهء اسناد تاریخی و موثق، بر همه زوایای عظمت و قدامت زبان دری را یا به قول دیگری فارسی دری و یا دری فارسی هر پسوند و پیشوندی که به آن سنجاق نمایند، رکن اصلی آن باز هم همان "دری" است، بار دیگر به اثبات می رساند. شکی نیست که زبان دری و فارسی دو شاخهء ثمر بخش نخلی هستند که مشترکات آن نسبت به اختلافات آن در نوشته بسیار بیشتر است و در زبان گفتاری تفاوتهای دران وجود دارد که یک امر طبعی است و قبل از آن که خود خواهان فارسی زبان با نو آوری های حتی بیگانه و نا مانوس به خود فارسی زبانان دیگر، دست بزنند و حتی اسمای خاص فر آورده های تکنالوژی معاصر را نام های بگذارند که نه تنها نا مانوس است بلکه متکلمان این زبان را با اصطلاحات و ترمینالوژی قبول شده یی بین المللی بیگانه می سازد. اما غنامندی یک زبان به پذیرائی کلمات و الفاظ جدیدی تا حدی که با فرهنگ و اصالت های زبان در تناقض نیست، می باشد نه در محدود ساختن و مردود دانستن اصطلات معمول و مروج فر آورده های علمی جهان.
استاد دانشمند جناب نوید خدمات شما به فرهنگ و غنا مندی آن و معرفی داشته های بی بدیل تاریخی و اسناد معتبر و تصدیق شده یی بین المللی درین زمینه بزرگترین خدمت به حفظ و بقای چنین داشته ها و احقاق حق مالکیت این افتخارات تاریخی افغانستان عزیز است. به عمر پر بها و ثمر بخش و به قلم توانای تان برکت
جلیل غنی هروی


اسم: حسیب الله   محل سکونت: آلمان    تاریخ: 20.04.2021

سلام ها و احترامات قلبی خود را خدمت هموطنان محترم و عزیزم تقدیم نموده, از خداوند متعال صحت کامل و خوشی های فراوان برای همه استدعا میدارم.

مقالهٔ علمی-تحقیقی دانشمند محترم جناب حامد نوید را که در قبال موضوعی "پس منظر مخالفت با زبان دری و بحثی در قبال اصطلاح جوامع فارسی شده" در این پورتال وزین به نشر رسید, قابل ستایش و تحسین فراوان یافتم;
زیرا دانشمند معظم جناب حامد نوید در این مقالهٔ شان, با کیفیت والای علمی, به موضوعات و مسائلی روشنی علمی انداخته اند, که به گمان اغلب, کمتر هموطنان عزیز ما تا به اکنون از چنین داشته های علمی در رابطه چنین اطلاعات و معلومات دقیقی را حاصل نموده اند.

به نظر من مطالعهٔ دقیق مقالهٔ والای جناب محتذم حامد نوید, بلخصوص برای آن هموطنان عزیز ما که به همرای موضوعات "زبان" سر و کار دارند, میتواند خیلی مثمر و مفید واقع گردد!

جناب محترم حامد نوید در این مقالهٔ علمی-تحقیقی شان, روشنگری همان "سیاست زبانی کشور ایران" را فرموده اند, که کشور ایران از سالیان زیادی بدینسو, از همان "سیاست زبانی" خودش افزار سازی نموده است, جهت قدرتیابی و نفوذش در منطقه.

به نظر من این نوع "افزار سازی زبانی کشور ایران" را که در علم سیاست از آن به اسم "سیاست زبانی" یاد میگردد, میتوان با همان سیاست زبانی روسیه تشبیه و مقایسه نمود, که روس ها در قرن بیست میلادی جهت بدست آوردن منافع و علایق شان, چنین سیاست زبانی خود را در حدود تقریبا هفتاد سال و یا هفت دههٔ تمام در مناطق بالتیکوم چون لیتلند و استلند و غیره کشور های بالتیکوم پیاده نموده بودند.

موضوعی جالبی که جناب محترم حامد نوید به آن اشاره نموده اند و کمتر هموطنان ما از آن مطلع اند, موضوعی میباشد, که چگونه و روی کدام معاملاتی, حتی به اصطلاح محققین مراکز اکادمیک و پوهنتونهای کشور های غربی با چنین "سیاست زبانی کشور ایران" کنار آمده و روی علایق مخصوص خودشان, به کشور ایران اجازهٔ چنین تبلیغات "سیاست زبانی اش" را داده اند. این یک واقعیت است!

برای هموطنان عزیز ما که به منافع ملی افغانستان عزیز و نیز به مسائل "زبان" و همچنان به "ابزار سازی ها و آله سازی های زبانی کشور ایران در افغانستان عزیز ما و در منطقه" علاقه دارند, بدون شک که منابع و مآخذ علمی مقالهٔ جناب محترم حامد ن